Theo Hải quan Cửa khẩu quốc tế Cha Lo (Quảng Trị), quý III/2026, chủng loại hàng hóa và loại hình xuất nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế Cha Lo không có nhiều biến động. Tuy nhiên, lưu lượng hàng hóa và phương tiện qua cửa khẩu giảm so với quý trước.
Nguyên nhân chủ yếu là do Quốc lộ 12 A đoạn từ Lằng Khằng (Khăm Muộn-Lào) đến Cửa khẩu Na Phàu-Cha Lo bị hư hỏng, phương tiện rất khó lưu thông. Do đó, một số phương tiện vận chuyển hàng hóa đã chuyển hướng sang các tuyến qua Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo (Hà Tĩnh) và Lao Bảo ở phía nam Quảng Trị.
Theo thống kê, phương tiện vận tải xuất nhập cảnh qua cửa khẩu giảm 35% so với quý trước. Bên cạnh đó, số lượng một số mặt hàng như: Nước tăng lực, thạch cao, trâu bò, cà-phê nhân chưa rang nhập khẩu; phân bón kali và trái cây quá cảnh đều giảm. Hàng hóa xuất nhập khẩu giảm 28% so với quý trước về số lượng tờ khai, 45% về khối lượng và 48% về trị giá.
Theo lãnh đạo Hải quan Cửa khẩu quốc tế Cha Lo, lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu giảm đã tạo áp lực đối với đơn vị trong thực hiện bảo đảm nguồn thu ngân sách. Để tháo gỡ khó khăn, Hải quan Cửa khẩu quốc tế Cha Lo thực hiện đồng bộ các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước và chống thất thu ngân sách.
Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực IX Phạm Tiến Thành cho biết, xác định công tác thu ngân sách nhà nước là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, ngay từ đầu năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực IX đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý thu, chống thất thu ngân sách; giao chỉ tiêu thu đến từng đơn vị trực thuộc; thường xuyên theo dõi sát diễn biến tình hình kinh tế trong nước và thế giới, tình hình hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp để kịp thời tham mưu, đề xuất các giải pháp điều hành phù hợp.
Đồng thời, Chi cục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi thương mại, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, góp phần nuôi dưỡng và phát triển nguồn thu. Đến ngày 14/9, số thu ngân sách nhà nước của Chi cục đạt 3.056 tỷ đồng, đạt 71,1% so với chỉ tiêu Thủ tướng Chính phủ giao, giảm 6,5% so với cùng kỳ năm 2025; trong đó, thu tại tỉnh Quảng Trị là 1.867 tỷ đồng, đạt 65,53% chỉ tiêu Hội đồng nhân dân tỉnh giao.
Hiện nay, khó khăn trong công tác thu ngân sách nhà nước tại tỉnh Quảng Trị là sự suy giảm nguồn thu từ một số mặt hàng chủ lực. Chẳng hạn, đối với nước tăng lực (giảm 47,3%), dòng hàng chịu tác động của chính sách thu hút hàng hóa qua địa bàn tỉnh Hà Tĩnh và ảnh hưởng của mùa mưa tại Lào. Đối với than đá (giảm 32,3%), do điều kiện thời tiết bất lợi và hạ tầng giao thông ảnh hưởng đến hoạt động nhập khẩu qua Cửa khẩu quốc tế La Lay.
Ngoài ra, một số mặt hàng cũng có xu hướng giảm, như: Cát các loại xuất khẩu (giảm 30,9%), dăm gỗ (giảm 9,5%), năng lượng điện nhập khẩu (giảm 43,7%), quặng sắt (giảm 37,2%), phân bón (giảm 77%). Những yếu tố này tác động trực tiếp đến lượng hàng làm thủ tục và nguồn thu ngân sách trên địa bàn.
Mặt khác, tình trạng xuống cấp của một số tuyến giao thông kết nối cửa khẩu trên địa bàn, hạn chế về hạ tầng bãi kiểm tra hàng hóa và điều kiện phục vụ hoạt động logistics cũng ảnh hưởng trực tiếp đến công tác xuất nhập khẩu và thu ngân sách.
Bên cạnh những mặt hàng giảm thu, một số nhóm hàng cũng ghi nhận mức tăng, như: Linh kiện, phụ tùng ô-tô (tăng 1,75%), máy móc, thiết bị (tăng 13,1%), nguyên phụ liệu sản xuất vỏ lon (tăng 19,5%), đường mía (tăng 39,5%) và nhựa đường (tăng 54,4%).
Tuy nhiên, mức tăng từ các nhóm hàng này chưa đủ bù đắp sự suy giảm của các mặt hàng chủ lực, đặt ra yêu cầu tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu để duy trì và phát triển nguồn thu trong những tháng cuối năm.
Ông Thành cho biết thêm, trước tình hình đó, Chi cục tập trung triển khai các giải pháp quản lý thu gắn với xử lý vướng mắc về chính sách và thủ tục cho doanh nghiệp.
Công tác miễn thuế, giảm thuế, hoàn thuế, không thu thuế và xử lý các khoản nộp thừa được triển khai theo quy trình; những vướng mắc về chính sách thuế giá trị gia tăng được tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền để kịp thời xử lý. Đơn vị xây dựng kế hoạch tập huấn, phổ biến, hướng dẫn các quy định về quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, giúp công chức và doanh nghiệp thống nhất trong việc thực hiện.
Đối với các dự án ưu đãi đầu tư, Chi cục tiếp tục rà soát hàng hóa nhập khẩu miễn thuế, xử lý hồ sơ điều chỉnh danh mục, thanh lý hoặc thay đổi mục đích sử dụng hàng hóa theo quy định. Việc giải quyết các thủ tục này vừa đáp ứng nhu cầu triển khai dự án, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, vừa bảo đảm chính sách ưu đãi được áp dụng đúng đối tượng, đúng điều kiện.
Song song với hỗ trợ doanh nghiệp, công tác chống thất thu được tập trung vào quản lý trị giá hải quan và nghĩa vụ thuế.
Chi cục tăng cường khai thác cơ sở dữ liệu trị giá, triển khai danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu rủi ro về trị giá; thực hiện kiểm tra, tham vấn và xác định trị giá đối với các trường hợp cần làm rõ. Công tác rà soát nợ thuế, xác nhận hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế và áp dụng các biện pháp thu hồi nợ tiếp tục được thực hiện theo quy định.
Ông Thành nhấn mạnh, các giải pháp thu ngân sách trong những tháng cuối năm được triển khai quyết liệt đồng thời trên hai phương diện là tạo thuận lợi để doanh nghiệp duy trì, phát triển hoạt động xuất nhập khẩu và quản lý chặt chẽ các khoản thu phát sinh.
Trọng tâm là giải quyết kịp thời vướng mắc thuộc thẩm quyền, báo cáo những nội dung vượt thẩm quyền, theo dõi biến động nguồn thu, tăng cường quản lý trị giá và đôn đốc thu hồi nợ thuế.
Bên cạnh đó, tỉnh cần khai thác hiệu quả hệ thống hạ tầng cửa khẩu, cảng biển và giao thông kết nối; tăng cường xúc tiến thương mại, thu hút doanh nghiệp logistics, mở rộng thị trường xuất nhập khẩu và phát huy hiệu quả vai trò trung chuyển hàng hóa của tỉnh trên tuyến Hành lang kinh tế đông-tây nhằm thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu và tăng thu ngân sách.
