Từ một vùng đồi núi hoang vu, xã Trung Mỹ (cũ), nay là xã Bình Tuyền, hiện nay trở nên rất sôi động với ba dự án điện trọng điểm quốc gia cùng lúc được triển khai, gồm: Đường dây 500kV Lào Cai - Vĩnh Yên; Trạm biến áp 500kV Vĩnh Yên và đường dây đấu nối; Trạm biến áp 220kV Bá Thiện và đường dây 220kV Việt Trì - Tam Dương - Bá Thiện. Thung lũng thuộc các thôn Đồng Giang, Thanh Lanh là điểm cuối của các dự án điện, đã trở thành “cánh đồng” điện rộng lớn. Từ đây, mạng lưới điện tỏa đi các hướng, qua các thôn Trung Mầu, Gia Khau, đến các địa phương khác.
Công tác giải phóng mặt bằng khá khó khăn do các dự án triển khai cùng một lúc trong thời gian ngắn, có nhiều hộ dân bị ảnh hưởng. Đáng chú ý, diện tích cần thu hồi hầu hết là rừng sản xuất, đất canh tác lâu năm không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, khiến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng càng thêm phức tạp. Yêu cầu tiến độ rất cao, do đó, Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã tổ chức nhiều hội nghị đối thoại, cung cấp đầy đủ thông tin về mục tiêu dự án, quy định pháp luật, giá bồi thường từng loại đất, chế độ tái định cư.
Các phương án bồi thường được niêm yết công khai, công dân có thắc mắc được trả lời bằng văn bản. Chính quyền xã xác minh nguồn gốc từng thửa đất và tổ chức đối thoại, giải thích cặn kẽ đối với các trường hợp đặc biệt, như hộ có đất khai hoang từ lâu, hộ xây dựng công trình không hợp pháp, các hộ không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Cán bộ xã, thôn tranh thủ thời gian đến từng nhà, gặp từng người, lắng nghe ý kiến nhân dân.
Suốt 5 năm qua, ông Diệp Văn Long, Trưởng thôn Đồng Giang lăn lộn với công tác tuyên truyền, vận động người dân. Thôn Đồng Giang đi đầu trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng dự án Đường dây 500kV của tỉnh. Ông Long cho biết: Chúng tôi cùng cán bộ chuyên môn giải thích rõ cho người dân về pháp luật đất đai, mức bồi thường cho từng hộ. Trưởng thôn đứng ra cam kết, bảo đảm quyền lợi cho người dân và được người dân tin tưởng. Nhờ đó, các hộ sẵn sàng giao đất để triển khai dự án.
Công việc vận động bồi thường giải phóng mặt bằng các dự án điện được thực hiện liên tục cho đến ngày cuối cùng trước khi sáp nhập xã. Nhiều hộ dân tự nguyện giao đất cho chủ đầu tư khi chưa nhận tiền bồi thường. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trương Quang Vinh cho biết: Để người dân đồng lòng, nhanh chóng nhận tiền bồi thường, có những buổi xã tổ chức vận động đến nửa đêm, chờ đến khi có đông đủ các thành viên trong gia đình có mặt để cùng trao đổi, thống nhất.
Ngay sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, lãnh đạo tỉnh Phú Thọ chỉ đạo sát sao công tác giải phóng mặt bằng tại xã Bình Tuyền (được sáp nhập từ xã Trung Mỹ và thị trấn Bá Hiến). Bí thư Đảng ủy xã Kim Văn Ngoan Quýnh làm Trưởng ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng, trực tiếp đến nhà dân vận động nhận tiền bồi thường. Ban quản lý dự án xã phối hợp với chủ đầu tư tiếp tục kê khai, kiểm đếm và chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ cho các hộ có đất trong phạm vi dự án.
Đến nay, xã Bình Tuyền đã hoàn thành giải phóng mặt bằng 7/7 vị trí móng cột dự án đường dây 500kV, bàn giao 7,4ha hành lang tuyến đúng thời hạn. Hai dự án trạm 500kV và 220kV đã hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng và thi công xong.
Phần hành lang tuyến đường dây 220kV Việt Trì - Tam Dương - Bá Thiện (gồm hai mạch đường dây 500kV và hai mạch đường dây 220kV) đã chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ tài sản trên đất của 5 hộ phải thu hồi đất ở, giao đất tái định cư tại thực địa cho 5 hộ. Chính quyền xã vận động 3 hộ có tài sản xây dựng trên đất không đủ điều kiện bồi thường bàn giao mặt bằng, chi trả xong tiền hỗ trợ kịp thời.
Ông Phạm Ngọc Lân, Giám đốc Ban Quản lý dự án xã cho hay: Trong phạm vi dự án chỉ còn 2 trường hợp có tài sản xây dựng trên đất không đủ điều kiện bồi thường về đất ở, chưa chấp hành bàn giao mặt bằng. Chính quyền xã đã hoàn thiện hồ sơ, báo cáo tỉnh, đề nghị hỗ trợ tổ chức cưỡng chế nếu cần thiết.
Với tiến độ như hiện nay, dự kiến toàn bộ mặt bằng các dự án điện trọng điểm quốc gia sẽ được bàn giao trong quý IV/2025, bảo đảm tiến độ thi công và hoàn thành dự án đúng thời hạn. Thời gian tới, xã Bình Tuyền tiếp tục phải giải phóng mặt bằng Dự án xuất tuyến đường dây 110KV liên quan đến nhiều hộ dân. Những kinh nghiệm trước đây sẽ hỗ trợ rất nhiều cho đội ngũ công chức xã trong công tác vận động nhân dân.
