Chính quyền và nhân dân các địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo vệ các tuyến đê, góp phần bảo đảm an toàn cho người dân trước thiên tai.
Thống kê của Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, bão số 10 và 11 vừa qua đã gây ra 76 sự cố đê điều tại các tỉnh, thành phố. Trong đó, sự cố xảy ra tại nhiều tuyến đê xung yếu ở Bắc Ninh, Ninh Bình, Thanh Hóa, Hà Nội, Hưng Yên, Thái Nguyên… Mặc dù trước và trong khi bão đổ bộ, các địa phương có nhiều biện pháp gia cố các tuyến đê, tuy nhiên nước đổ về quá nhanh khiến nhiều khu vực đê bị đe dọa. Cùng với đó, các công trình thủy lợi, các hồ chứa đều đạt 100% dung tích thiết kế, khiến ở một số hồ chứa quy mô nhỏ do các địa phương quản lý, nước bị tràn, gây ngập úng nhiều vùng hạ du.
Theo Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, riêng tuyến đê sông Cầu, sông Thương tại các tỉnh Thái Nguyên, Bắc Ninh và Hà Nội đã xảy ra 23 sự cố. Mặc dù không có đoạn đê chính nào bị vỡ tràn dù mưa lũ lên rất cao, nhưng nhiều tuyến đê bao, đê bối bị tràn. Tại Thái Nguyên, trong đêm 8/10, nước lũ trên sông Cầu tại trạm Gia Bảy được ghi nhận đạt đỉnh, vượt mức báo động 3. Còn tại trạm Đáp Cầu thuộc tỉnh Bắc Ninh ghi nhận lũ trên sông Cầu lên mức 6,99m, vượt mức báo động 3, chỉ còn cách mặt đê bối Đẩu Hàn, phường Kinh Bắc hơn 10cm, một số vị trí nước tràn mặt đê.
Theo ông Đặng Công Hưởng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, không chỉ đoạn đê bối Đầu Hàn mà nhiều khu vực đê bối trên địa bàn tỉnh cũng gặp sự cố, trong đó chủ yếu do nước lũ luôn ở mức cao khiến nhiều vị trí bị tràn hoặc luôn có nguy cơ tràn. Trong đợt lũ vừa qua, địa phương đã huy động hàng chục nghìn người tham gia hộ đê, gia cố những vùng xung yếu, trong đó riêng đê Tả Cầu đã được gia cố với chiều dài 12 km.
Cũng trên tuyến đê sông Cầu, do mưa lớn, lượng nước từ thượng nguồn chảy về, mực nước tại trạm Lương Phúc, xã Trung Giã, Hà Nội được ghi nhận ở mức 9 m, cao hơn mức báo động 3. Một số khu vực đê quai mực nước dâng đã cao hơn so với dự báo. Trước tình hình nước có thể đe dọa tuyến đê và ảnh hưởng đời sống người dân, lực lượng chức năng các địa phương đã huy động hàng chục nghìn nhân lực bao gồm quân đội, công an và lực lượng tại chỗ tham gia hộ đê nhằm bảo đảm an toàn cho vùng hạ du.
Trước những thiệt hại về người và của do bão gây ra, cùng với việc nhanh chóng khắc phục hậu quả, ổn định đời sống sinh hoạt và sản xuất, Chính phủ yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành, địa phương, trong đó có các tỉnh, thành phố vùng Đồng bằng sông Hồng tiếp tục triển khai lực lượng sẵn sàng hỗ trợ các địa phương hộ đê tại những tuyến đê xung yếu, nguy hiểm. Các đơn vị chức năng cần tăng cường kiểm tra, kịp thời phát hiện, xử lý những khu vực đê có dấu hiệu mất an toàn, khẩn trương gia cố trên toàn tuyến đê điều, bảo đảm an toàn ở mức cao nhất.
Theo Viện Khoa học thủy lợi Việt Nam (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hệ thống sông Hồng và sông Thái Bình hiện có 59 tuyến đê, chiều dài 2.106,2km, trong đó đê cấp đặc biệt là 37,32km, đê cấp I là 551,9km, đê cấp II là hơn 606,9km, còn lại là đê cấp III với chiều dài 910km. Ngoài ra còn có 140 tuyến đê với hơn 2.397 km đê cấp IV, V, đê bao và đê chuyên dùng do các địa phương quản lý.
Các chuyên gia về thủy lợi chia sẻ, nguồn lực đầu tư nâng cấp cải tạo các tuyến đê bao, đê bối do địa phương quản lý vẫn còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó, tình trạng vi phạm an toàn hành lang đê điều, ảnh hưởng đến cơ đê, hạn chế dòng chảy vẫn xảy ra ở nhiều nơi, nhất là tại hệ thống đê bao, đê bối.
Do vậy, công tác quản lý và thực hiện các quy định về an toàn đê điều phải được các địa phương đặt lên hàng đầu. Cùng với đó, bên cạnh các biện pháp gia cố đê, các ngành chức năng và địa phương cần có phương án tổng thể và tăng cường đầu tư nhằm cứng hóa hệ thống đê, nhất là những nơi được xác định là xung yếu. Đây là giải pháp hữu hiệu và lâu dài nhằm bảo đảm an toàn hệ thống đê điều trước những diễn biến bất thường của thiên tai có thể xảy ra.
