Đổi mới nhưng phải bảo đảm tính kế thừa

Tạo hành lang pháp lý bảo vệ lãnh thổ, chủ quyền biển, đảo

Trong phiên họp sáng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Bộ luật Hàng hải và Đường thủy Việt Nam (sửa đổi). Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Xuân Sang cho biết: Dự thảo Bộ luật sửa đổi toàn diện phạm vi điều chỉnh theo hướng mở rộng và hợp nhất, bao trùm cả hàng hải và đường thủy nội địa theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập quốc tế; phân quyền triệt để; bổ sung chính sách phát triển xanh và bền vững; yêu cầu giảm phát thải, ứng dụng công nghệ số…

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu rõ: So với quy định hiện hành, dự thảo Bộ luật đã lược bỏ nhiều nội dung quan trọng của Bộ luật Hàng hải Việt Nam hiện hành có liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân, trong khi đó các quy định này đang được áp dụng ổn định và cũng không phát sinh những vướng mắc, bất cập được nêu tại báo cáo tổng kết thi hành Bộ luật. Do đó, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu chọn lọc để có phương án kế thừa và bổ sung các nội dung cần thiết tại dự thảo Bộ luật.

Cho ý kiến về dự thảo Bộ luật, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Doãn Anh đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát kỹ các điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế; đặc biệt, cần lưu ý các vấn đề liên quan quốc phòng, an ninh trong xác định ranh giới chủ quyền biển, đảo; tạo hành lang pháp lý bảo vệ lãnh thổ, chủ quyền biển, đảo, vùng trời, vùng biển và duy trì thực thi an ninh trên biển... Đồng thời lưu ý, phải hợp nhất thực chất chuỗi vận tải sông-biển, không dừng ở hợp nhất về hình thức mà phải đổi mới thực chất về chính sách, mô hình quản lý và trách nhiệm pháp lý.

Kết luận về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh: Dự thảo Bộ luật cần có tính kế thừa, nhất là các quy định liên quan trực tiếp quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân đã thực hiện ổn định, không phát sinh vướng mắc, bảo đảm việc hợp nhất và sửa đổi toàn diện hai luật hiện hành để hình thành một bộ luật mới, không tạo ra khoảng trống pháp lý và không “hạ cấp” các quy định thuộc thẩm quyền của Quốc hội thành các quy định thuộc thẩm quyền của Chính phủ. Cần chú ý thiết kế các điều khoản chuyển tiếp bao quát và phù hợp để không tạo ra khoảng trống pháp luật.

Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến sáng qua, Thứ trưởng Công thương Trương Thanh Hoài cho biết, hiện đang tồn tại một số khó khăn, vướng mắc trong quy định của các luật nêu trên. Thí dụ Luật Thương mại, tồn tại song song quy định cấm, điều kiện kinh doanh trong Luật Thương mại và Luật Đầu tư về hàng hóa, dịch vụ cấm kinh doanh, hạn chế kinh doanh và kinh doanh có điều kiện… Luật Quản lý ngoại thương phát sinh vướng mắc khi thực hiện tái nhập khẩu hàng hóa do chính mình sản xuất, đã xuất khẩu; hoạt động ngoại thương với khu hải quan riêng; chứng nhận, tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa...

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị, Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Luật tránh trùng lặp, chồng chéo hoặc tạo khoảng trống pháp lý; bảo đảm quy định rõ ràng và hiệu lực, hiệu quả trong thực thi; bổ sung báo cáo thuyết minh đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn, tính bao quát, toàn diện và khả thi đối với từng nội dung đề xuất sửa đổi; bảo đảm giải quyết căn bản những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển trong tình hình mới.

Cũng trong sáng qua, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường.

Xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị vững vàng

Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ dự án Luật Luật sư (sửa đổi) trong phiên họp chiều qua, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban đề nghị Bộ Tư pháp nghiên cứu, quy định cụ thể các trường hợp được miễn, giảm thời gian tập sự hành nghề luật sư ngay trong dự thảo Luật; thuyết minh làm rõ hơn cơ sở chính trị, pháp lý và cơ sở thực tiễn của quy định kỳ thi quốc gia về luật sư để Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội có thêm cơ sở xem xét, quyết định.

Góp ý dự thảo Luật, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng: Mục tiêu chính của việc sửa đổi luật là nhằm xây dựng đội ngũ luật sư có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và năng lực chuyên môn; bảo đảm kỷ luật, kỷ cương hành nghề và phát triển thị trường dịch vụ pháp lý minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, tạo điều kiện cho các tổ chức hành nghề chuyên nghiệp hội nhập.

Về tiêu chuẩn bản lĩnh chính trị vững vàng của đội ngũ luật sư, Chủ tịch Quốc hội cho rằng đây là điểm mấu chốt, phù hợp với Nghị quyết số 27 của Trung ương và các kết luận của Đảng, song cần tính toán kỹ vì nếu tiêu chuẩn mang tính định tính cao sẽ khó lượng hóa, suy giảm tính độc lập nghề nghiệp luật sư.

Lấy trẻ em làm trung tâm

Trình bày tờ trình dự án Luật Nuôi con nuôi (sửa đổi) chiều qua, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự thảo Luật đã bổ sung nhiều quy định nhằm bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho trẻ em và tăng cường quản lý nhà nước về nuôi con nuôi; siết chặt điều kiện đối với người nhận con nuôi; bổ sung quy định xác nhận điều kiện của người nhận nuôi và trẻ em được nhận nuôi, quy định về việc “ghép trẻ” trong quá trình cho, nhận con nuôi.

Thẩm tra dự án Luật, cơ bản tán thành quy định về điều kiện nhận con nuôi, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát các quy định có liên quan của dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) về các loại tội phạm để xác định chính xác, đầy đủ các trường hợp không được nhận con nuôi, tránh việc bỏ sót các loại tội phạm có thể ảnh hưởng đến lợi ích của con nuôi…

Góp ý về dự án Luật này, theo Chủ tịch Quốc hội, chính sách siết chặt điều kiện giải quyết nuôi con nuôi là điểm cốt lõi nhất. Đối với quy định giao Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện việc “ghép trẻ” nhằm lựa chọn gia đình phù hợp, hạn chế tiêu cực trong quá trình cho, nhận con nuôi, theo Chủ tịch Quốc hội, đây là điểm tích cực, bước tiến so với Luật năm 2010. Việc chính thức hóa quy định này sẽ giảm mạnh nguy cơ thỏa thuận ngầm, môi giới mua bán trẻ em qua hình thức nuôi con nuôi.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị báo cáo giám sát việc nhận con nuôi định kỳ, cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, chuyển đổi số, bổ sung quyền được biết về nguồn gốc con nuôi, nghiêm cấm sử dụng mạng xã hội, nền tảng điện tử để môi giới, quảng cáo, kết nối nhận con nuôi trái pháp luật, làm rõ hệ quả pháp lý quan hệ với cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, thiết kế theo nguyên tắc lấy trẻ em làm trung tâm, chuyển từ “tạo điều kiện nhận con nuôi” sang “chỉ nhận nuôi khi thật sự vì lợi ích tốt nhất của trẻ em và không giải pháp nào khác trong gia đình gốc”.

Trong phiên họp chiều qua, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thể dục, thể thao, Luật Du lịch, Luật Điện ảnh, Luật Thư viện, Luật Di sản văn hóa, Luật Quảng cáo, Luật Báo chí.