Xóa nhà tạm, nhà dột nát là một trong những nhiệm vụ đột phá, là một chủ trương lớn, có ý nghĩa chính trị đặc biệt quan trọng và nhân văn sâu sắc của Ðảng, Nhà nước ta trong chăm lo đời sống nhân dân. Trong hai năm 2023-2024, Nghệ An đã hoàn thành hơn 12.000 căn nhà, với tổng nguồn lực huy động khoảng 843 tỷ đồng.
Chung sức, đồng lòng
Anh Tô Bá Ðịnh (40 tuổi), ở xóm Tân Ðồng, xã Ðồng Văn, huyện miền núi Tân Kỳ bị khiếm thị từ nhỏ, vợ anh cũng không được nhanh nhẹn như người khác trong khi hai con nhỏ đang trong độ tuổi tới trường.
Mỗi mùa mưa bão, cả gia đình lại nơm nớp trong căn nhà xuống cấp nặng, có thể đổ sập bất cứ lúc nào. Bởi vậy, ước mơ về một ngôi nhà kiên cố luôn ấp ủ trong anh, nhưng với hoàn cảnh hiện tại của gia đình, đành "lực bất tòng tâm".
Thấu hiểu khó khăn của gia đình anh Ðịnh, chính quyền xã cùng Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể đã vận động, kêu gọi được 56 triệu đồng cùng một số vật liệu; anh em, bà con hàng xóm, nhà trường hỗ trợ ngày công. Tết Nguyên đán vừa qua, gia đình anh vui mừng khi được đón năm mới trong ngôi nhà vững chắc.
Anh Ðịnh phấn khởi chia sẻ: "Chưa bao giờ tôi dám nghĩ cả nhà được sống trong ngôi nhà như thế này. Cảm ơn chính quyền, Mặt trận cùng các nhà hảo tâm, anh em và bà con lối xóm đã quan tâm, giúp đỡ gia đình!".
Ðồng Văn là xã khó khăn nhất của huyện Tân Kỳ. Ðây cũng là địa phương có số lượng nhà tạm, nhà dột nát cần được xây dựng mới nhiều nhất huyện với 42 nhà. Bằng nhiều cách làm sáng tạo, sự vào cuộc quyết liệt của cấp ủy, chính quyền và sự nhiệt huyết của cán bộ Mặt trận cơ sở, đến nay Ðồng Văn đã cơ bản hoàn thành việc xóa nhà tạm, nhà dột nát cho người nghèo.
Ông Trần Văn An, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã cho biết: Ðể hoàn thành được Chương trình vận động, hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở không phải là điều dễ dàng, nhất là đối với xã khó như Ðồng Văn. Tuy nhiên, khi rà soát, bình xét các hộ cần hỗ trợ làm nhà ở được làm từ các xóm, xã tiến hành thẩm định, phê duyệt chặt chẽ, công khai. Do đó, khi triển khai vận động hỗ trợ các hộ nghèo làm nhà đã nhận được sự đồng thuận, hưởng ứng của tất cả các hộ dân trong xã. Người ủng hộ tiền mặt, người ủng hộ xi-măng, gạch, ngói, người góp công…
Các ngôi nhà Ðại đoàn kết ở xã Ðồng Văn đều do các Trưởng ban Công tác Mặt trận xóm đứng ra tổ chức xây dựng, từ việc kêu gọi, vận động đóng góp tiền của, công sức, rồi lấy uy tín của mình để mua nợ nguyên vật liệu, thuê thợ,… đến giám sát công trình.
Ðiển hình như ông Trương Văn Vinh, Trưởng ban Công tác Mặt trận xóm Nhà Tra, trong năm qua đã đứng ra "làm chủ" xây ba ngôi nhà cho các hộ nghèo.
Ông bộc bạch: "Làm nhà cho người nghèo cũng như làm nhà cho chính mình. Hằng ngày, tôi đều có mặt để xem tình hình tiến độ công việc, chất lượng thi công thế nào…".
Có trường hợp, gia đình được hỗ trợ xây nhà không có mặt tại địa phương, nhưng Trưởng ban Công tác Mặt trận xóm đã đứng ra để thay chủ nhà hoàn thành ngôi nhà. Ngoài ra, khi hoàn thiện ngôi nhà, thấy nhà nào thiếu bàn ghế, giường, tủ,... họ lại đứng ra kêu gọi.
Tại xã Kỳ Tân, trong năm 2024 có sáu ngôi nhà được xây mới, tổng trị giá hơn 1,1 tỷ đồng. Chị Nguyễn Thị Hoàng Yến, Trưởng ban Công tác Mặt trận xã Kỳ Tân cho biết: "Thời gian qua, mỗi khi xây nhà cho hộ nghèo là các thành viên trong Ban Công tác Mặt trận phải đi từng ngõ, gõ từng nhà để vận động bà con quyên góp. Ðối với sự ủng hộ của người dân, từ vài chục nghìn đồng đến chục triệu đồng, chúng tôi đều công khai, minh bạch và được ghi thành bảng vàng danh dự, treo trước nhà Ðại đoàn kết".
Ông Lê Văn Ngọc, Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy Tân Kỳ chia sẻ: Là huyện miền núi còn nhiều khó khăn nhưng với quyết tâm chính trị của cấp ủy, chính quyền cùng cả hệ thống chính trị và cộng đồng huyện và sự chung tay hỗ trợ của toàn xã hội, nhất là sự nhiệt huyết, trách nhiệm của những cán bộ Mặt trận cơ sở, huyện đã huy động được mọi nguồn lực làm nhà cho người nghèo, cận nghèo. Tiếp đà này, Tân Kỳ quyết tâm hoàn thành xóa 356/356 nhà tạm, dột nát cho người nghèo trước tháng 6/2025.
Không chỉ tại huyện Tân Kỳ, mà các địa phương khác trên địa bàn tỉnh Nghệ An cũng đang triển khai quyết liệt để hoàn thành chương trình. Như huyện miền núi 30a Tương Dương đã phát động phong trào thi đua "90 ngày đêm xây dựng, sửa chữa nhà cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn". Các huyện Quỳ Châu, Quỳ Hợp, Kỳ Sơn, Quế Phong... đồng loạt ra quân triển khai chương trình với quyết tâm hoàn thành mục tiêu của tỉnh đề ra.
 |
| Các đoàn thể và người dân xóm Bảng Cáng, xã Châu Ðình, huyện Quỳ Hợp đến giúp gia đình anh Lương Văn Tùng xây nhà Ðại đoàn kết. |
Những sẻ chia ấm áp nghĩa đồng bào
Nghệ An là tỉnh có diện tích rộng nhất nước, khu vực miền núi chiếm hơn 83%; dân số đông, trong đó có gần nửa triệu là đồng bào dân tộc thiểu số. Hàng nghìn hộ nghèo đang ở trong những ngôi nhà tạm bợ, dột nát. Ðáng nói, đây lại là địa bàn thường xuyên xảy ra thiên tai, bão lũ.
Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An đã ban hành Chỉ thị số 21CT/TU ngày 10/2/2023 về tăng cường sự lãnh đạo của Ðảng đối với công tác vận động, hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà cho người nghèo, người khó khăn trên địa bàn. Tỉnh đã thành lập ban chỉ đạo các cấp và huy động toàn bộ hệ thống chính trị để vận động, huy động nguồn lực thực hiện. Hằng năm, tỉnh Nghệ An tổ chức chương trình "Tết Vì người nghèo", "Nghĩa tình dòng Lam". Qua 13 năm tổ chức, Nghệ An đã vận động, kêu gọi hơn 1.000 tỷ đồng chăm lo Tết cho hàng chục nghìn lượt hộ nghèo và giúp hộ nghèo, hộ khó khăn về nhà ở.
Mặc dù đang cùng cả nước thực hiện "cuộc cách mạng" sắp xếp bộ máy tổ chức, nhưng với quyết tâm chính trị cao nhất, Nghệ An vẫn quyết tâm thực hiện việc xóa hết số nhà tạm, dột nát còn lại với hơn 9.200 nhà trước ngày 31/8/2025. Trong số này có 3.949 căn nhà cho đối tượng người có công khó khăn về nhà ở (cả xây mới và sửa chữa) đang chờ Trung ương bố trí ngân sách.
Huyện miền núi Quỳ Hợp quyết tâm hoàn thành việc xóa 351 căn nhà tạm, dột nát trước ngày 30/6. Theo ông Dương Hoàng Vũ, Bí thư Huyện ủy Quỳ Hợp, chương trình hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở cho hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Hoàn thành sớm chương trình tạo điều kiện cho các hộ nghèo an cư lạc nghiệp, giúp họ có thêm động lực tích cực vượt lên hoàn cảnh, xây dựng cuộc sống ổn định, thoát nghèo bền vững; đồng thời, góp phần xây dựng, củng cố hệ thống chính trị vững mạnh...
Tuy đạt được nhiều kết quả tích cực, nổi bật, song chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn tỉnh Nghệ An còn những hạn chế. Theo ông Nguyễn Ðức Thành, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An, công tác tuyên truyền và huy động nguồn lực để triển khai thực hiện chương trình ở một số địa phương, đơn vị hiệu quả chưa cao. Số nhà tạm cần xóa còn nhiều, cần nguồn lực lớn để triển khai, trong khi một số tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp đã đăng ký ủng hộ chương trình nay gặp khó khăn, chậm chuyển kinh phí hỗ trợ. Một số hộ dân đã được phê duyệt, bố trí nguồn hỗ trợ nhưng chưa triển khai thực hiện được vì nhiều lý do khác nhau, như liên quan đến tuổi, gia đình có người ốm đau, đi làm ăn xa...
Trong năm 2025, Ban Chỉ đạo vận động, hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà cho người nghèo, người có khó khăn về nhà ở trên địa bàn tỉnh chỉ đạo quyết liệt các cấp, ngành, địa phương tiếp tục huy động mọi nguồn lực, phấn đấu hoàn thành kế hoạch đã đề ra.
Ðồng chí Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Nguyễn Ðức Trung yêu cầu Ban Chỉ đạo các cấp phải xác định đây như là một chiến dịch để có quyết tâm cao nhất. Các đơn vị liên quan cần phân công rõ trách nhiệm cho từng thành viên với nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ kết quả, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm"; huy động sức người, sức của tại địa phương, sự giúp đỡ của người dân, họ hàng, làng xóm, các tổ chức đoàn thể để quyết tâm đạt mục tiêu đã đề ra.
Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An cho biết thêm, Nghệ An quyết tâm phấn đấu hoàn thành chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát cho hộ nghèo có nhu cầu nhà ở trước ngày 31/8, nhằm lập thành tích chào mừng kỷ niệm 80 năm ngày thành lập nước và Ðại hội Ðảng bộ tỉnh lần thứ 20, nhiệm kỳ 2025-2030.
