Những sáng kiến cải tiến công nghệ, giúp phát triển “xi-măng xanh”

Thi đua đã trở thành động lực quan trọng, thúc đẩy toàn hệ thống VICEM hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị, sản xuất-kinh doanh, phát triển hài hòa giữa kinh tế và môi trường và khẳng định vai trò trọng yếu của ngành trong nền kinh tế đất nước.

Gần 1.900 sáng kiến, làm lợi hơn 850 tỷ đồng

Theo đánh giá của ông Ngô Đức Lưu, Quyền Tổng giám đốc VICEM, trong giai đoạn 2020-2025 vừa qua, mặc dù nguồn cung xi-măng vượt xa cầu, nhưng kết quả sản xuất kinh doanh của VICEM vẫn khá tích cực. Sản lượng clinker đạt hơn 96 triệu tấn, xi-măng gần 115 triệu tấn; tiêu thụ gần 133 triệu tấn; tổng doanh thu 165.131 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế của VICEM đạt gần 4.000 tỷ đồng; nộp ngân sách gần 9.000 tỷ đồng; thu nhập bình quân hằng tháng của người lao động đạt hơn 17,4 triệu đồng. Kết quả khả quan này của VICEM có sự đóng góp không nhỏ từ những sáng kiến cải tiến kỹ thuật được áp dụng vào sản xuất.

“Định hướng chiến lược của VICEM là tối ưu hóa sản xuất, không ngừng đổi mới công nghệ, việc triển khai các đề tài sáng kiến, cải tiến kỹ thuật luôn được ưu tiên đặt lên hàng đầu. Phong trào thi đua lao động giỏi, sáng tạo với 81 gương điển hình tiên tiến trong lao động và 1.897 đề tài, sáng kiến được công nhận, đã làm lợi cho Tổng công ty và các đơn vị thành viên 854 tỷ đồng. Các chương trình “Đổi mới-sáng tạo” trong sản xuất nhằm giảm tiêu hao nguyên, nhiên liệu, nghiên cứu sản phẩm mới giảm phát thải ra môi trường, các chủng loại xi-măng xuất khẩu,… đều đáp ứng yêu cầu của đơn hàng”, Quyền Tổng Giám đốc VICEM Ngô Đức Lưu nhấn mạnh.

Điển hình trong phong trào thi đua của VICEM là chương trình cải tiến, nâng cao năng suất, giảm tiêu hao nguyên, nhiên vật liệu trong sản xuất tại dây chuyền 3-VICEM Hoàng Thạch; VICEM Hải Phòng sửa chữa, cải tạo khu vực tháp trao đổi nhiệt nâng năng suất lò nung, giảm tiêu hao nhiệt; VICEM Hoàng Mai tự nghiên cứu, thiết kế công nghệ, lập phương án cải tạo nâng cao năng suất lò nung, thuê nhà thầu trong nước gia công, chế tạo và lắp đặt thiết bị, không phải thuê chuyên gia nước ngoài,…

Theo ông Nguyễn Ngọc Tình, Phó Tổng Giám đốc VICEM Hoàng Mai, giai đoạn 2021-2025, doanh nghiệp đã tiên phong làm chủ công nghệ sản xuất, chuyển đổi sử dụng nguyên, nhiên liệu thay thế,... Đây là những giải pháp cốt lõi để nâng cao hiệu quả sản xuất-kinh doanh và phát triển bền vững. Việc làm chủ công nghệ, sử dụng các nguồn nguyên, nhiên liệu thay thế không chỉ giúp giải quyết bài toán chi phí mà còn góp phần quan trọng vào bảo vệ môi trường, giảm sử dụng tài nguyên không tái tạo.

Cụ thể, VICEM Hoàng Mai sử dụng các phụ gia có nguồn gốc từ chất thải công nghiệp như xỉ lò cao, xỉ hoạt tính, tro bay và thạch cao nhân tạo, giảm tiêu hao tài nguyên thiên nhiên và chi phí sản xuất. Đến nay, tổng khối lượng tro xỉ sử dụng trong sản xuất xi-măng mỗi năm đạt hơn 30% tổng lượng phụ gia xi-măng và đã sử dụng 100% thạch cao nhân tạo trong sản xuất xi-măng. Từ cuối tháng 6/2024, công ty đã sử dụng nhiên liệu thay thế như vỏ cây, vải vụn, nilon để thay thế một phần than cám trong sản xuất clinker, hiện đạt khoảng 40% nhiệt sử dụng trong sản xuất clinker. Đây là một bước tiến lớn, vừa giúp tiết kiệm than và góp phần xử lý rác thải, giảm ô nhiễm môi trường.

Trong hơn 10 năm gắn bó tại Phòng kỹ thuật của VICEM Hoàng Mai, kỹ sư Lê Anh Dũng đã chứng tỏ năng lực của một cán bộ đầy nhiệt huyết và đam mê công việc, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm. VICEM Hoàng Mai được đưa vào hoạt động từ năm 2001, tuy áp dụng dây chuyền công nghệ châu Âu, nhưng sau 25 năm, một số công nghệ đã lạc hậu so với sự phát triển của ngành. Chính thực tế sản xuất tại nhà máy là nguồn cảm hứng lớn nhất để kỹ sư Lê Anh Dũng liên tục đưa ra các sáng kiến, bởi nghiên cứu, ứng dụng các cải tiến kỹ thuật là điều bắt buộc nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, tiết kiệm chi phí và giúp dây chuyền hoạt động ổn định, an toàn.

Trong giai đoạn 2020-2025, kỹ sư Lê Anh Dũng đã có hơn 10 sáng kiến, cải tiến kỹ thuật cho VICEM Hoàng Mai như thiết kế, lắp đặt đường nước làm mát ghi lạnh; giải pháp cân bằng cánh quạt; thiết kế và lắp đặt quạt hút giảm nhiệt độ cuộn dây động cơ; thiết kế và lắp đặt và thay đổi chế độ vận hành lò đốt phụ,…. Trong đó, sáng kiến có giá trị nhất, giúp anh vượt qua giới hạn bản thân là đề tài cải tạo chiều sâu, xử lý nút thắt lò nung. Đây là dự án lớn, phức tạp, nếu ở các nhà máy khác, thường phải thuê chuyên gia nước ngoài tư vấn và thiết kế với chi phí rất cao, nhưng đội ngũ kỹ sư của VICEM Hoàng Mai đã tự nghiên cứu và thiết kế, thuê nhà thầu trong nước gia công, chế tạo và lắp đặt thiết bị hoàn thành dự án, không phải thuê chuyên gia nước ngoài.

Sáng kiến này đã mang về lợi ích rất lớn cho công ty, năng suất tăng, giảm tiêu hao than và điện, sử dụng được than phẩm cấp thấp, giúp tiết kiệm khoảng 50 tỷ đồng mỗi năm. Không những thế, sáng kiến này còn tạo nền tảng cho công nghệ xanh, giúp nhà máy đốt khoảng 35-40% nhiên liệu thay thế, giảm phát thải, mang lại hiệu quả tổng thể khoảng 70 tỷ đồng mỗi năm.

Động lực từ các phong trào thi đua yêu nước

Phụ trách mảng đo lường, điều khiển và điện tự động hóa, có thâm niên 22 năm gắn bó với VICEM Hải Phòng, kỹ sư Nguyễn Văn Kiên, Phó quản đốc Xưởng sửa chữa có "đất dụng võ", thỏa sức phát huy kỹ năng thực hành và thế mạnh của một thạc sĩ kỹ thuật điện tử. Đối với anh, mỗi thiết bị, hệ thống trong nhà máy đều có thể được tối ưu nếu chịu khó quan sát, phân tích và nghiên cứu, cải tiến.

Trong 5 năm qua, kỹ sư Kiên đã chủ trì và tham gia 29 sáng kiến cải tiến kỹ thuật, nhiều sáng kiến được Hội đồng sáng kiến Công ty ghi nhận, đánh giá cao và áp dụng hiệu quả trong thực tế. Một trong những sáng kiến nổi bật là đề tài "Lập chế độ chạy trực tiếp động cơ quay Rotor khi hệ thống điều khiển van chia liệu 421DG182 lỗi". Tại các nhà máy xi-măng, trong trường hợp hệ thống điều khiển van chia liệu bị lỗi, sẽ phải dừng lò dây chuyền sản xuất để sửa chữa.

Để khắc phục nhược điểm này, kỹ sư Kiên đưa ra giải pháp lắp đặt mạch chuyển chạy trực tiếp động cơ quay Rotor van M01, phanh cho động cơ quay Rotor M03, quạt làm mát cho động cơ quay Rotor M02, quạt làm mát cho Rotor M04 khi hệ thống điều khiển của van 421DG182 lỗi; lập trình giao diện cho chế độ chạy trực tiếp từ phòng vận hành trung tâm (CCR),... Nhờ sáng kiến này, khi lỗi hệ thống điều khiển van chia liệu, hệ thống được điều khiển từ CCR, không phải dừng lò, giúp nhà máy duy trì sản xuất liên tục, tiết kiệm chi phí và giảm rủi ro.

Một sáng kiến khác cũng ghi dấu ấn của kỹ sư Kiên là cải tiến màn hình vận hành máy đóng bao số 1. Theo thiết kế, máy đóng bao số 1 sử dụng màn hình cảm ứng của hãng Advantech, do đơn vị cung cấp lập trình, nhưng do đối tác không chuyển giao code, nên màn hình bị lỗi, Công ty phải mua màn hình mới kèm chương trình, gây khó khăn khi vận hành, sửa chữa. Kỹ sư Kiên và đồng nghiệp đã đưa ra giải pháp sử dụng phần mềm "Modbus Poll" để đọc và gửi dữ liệu truyền thông Modbus 485 từ bộ điều khiển vòi máy đóng bao, mua màn hình trắng WOP-210K-NAE của Advantech về lập trình lại dựa theo các giá trị đọc được từ bộ điều khiển máy đóng bao. Sau khi cải tiến, thiết bị hoạt động ổn định đạt yêu cầu kỹ thuật, giảm chi phí mua màn hình cảm ứng của hãng Advantech.

Chủ tịch Hội đồng thành viên VICEM Nguyễn Quốc Việt cho biết, thông qua các phong trào thi đua lao động sáng tạo, làm chủ công nghệ, VICEM và các đơn vị thành viên đang nỗ lực hướng đến mục tiêu phát triển xanh. Các phong trào đã góp phần giúp VICEM hoàn thành nhiệm vụ chính trị, sản xuất kinh doanh, khẳng định được vai trò của ngành xi-măng trong nền kinh tế đất nước. Giai đoạn 2025-2030, VICEM sẽ tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số một cách toàn diện, từ quản trị sản xuất, vận hành nhà máy đến logistics và phân phối; thi đua nâng cao năng lực quản trị, đổi mới quản trị doanh nghiệp nhà nước theo hướng hiện đại, minh bạch, hiệu quả; phát triển "xi-măng xanh, xi-măng giảm carbon", tiết kiệm năng lượng, nguyên liệu, giảm phát thải CO2,...

“Bước vào giai đoạn phát triển mới, VICEM xác định vẫn tiếp tục đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, do vậy, toàn thể cán bộ, đảng viên, người lao động của VICEM sẽ tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, đồng lòng; đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, gắn với thực hiện thắng lợi nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường, phát triển bền vững, góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, ông Việt nhấn mạnh.