Những người trẻ nghiên cứu, tìm hiểu các giá trị văn hóa, thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ

Ngày 6/3, tại Đền Thủy Trung Tiên (Hà Nội), nhóm sinh viên ngành truyền thông, Trường đại học FPT Thành phố Hồ Chí Minh và Trung tâm Xúc tiến quảng bá di sản văn hóa phi vật thể Việt Nam đã chính thức ra mắt dự án nghiên cứu, tìm hiểu các giá trị văn hóa và thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ.

Quang cảnh buổi ra mắt dự án về thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ.
Quang cảnh buổi ra mắt dự án về thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam Phủ.

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển mạnh mẽ, công tác bảo tồn di sản văn hóa đang đối mặt nhiều thách thức. Nguồn tư liệu chính thống về thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ trên không gian mạng còn thiếu tính hệ thống, khiến việc tra cứu và tiếp cận thông tin gặp không ít trở ngại. Thực trạng này tạo ra khoảng cách giữa các thế hệ, khi nhiều bạn trẻ quan tâm đến di sản, nhưng chưa có điều kiện tiếp cận nguồn tư liệu chuẩn mực để hiểu đúng giá trị văn hóa truyền thống. Việc thiếu một hệ thống lưu trữ số hóa bài bản dẫn tới những cách nhìn chưa đầy đủ trong quá trình thực hành tín ngưỡng trong đời sống đương đại.

Dự án được xây dựng với định hướng trở thành cầu nối liên thế hệ, nơi các giá trị thực hành của tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ được số hóa và hệ thống hóa theo hướng chuẩn mực, dễ tiếp cận, bảo đảm khả năng phát triển lâu dài. Mục tiêu của dự án là hình thành một hệ sinh thái di sản trong môi trường số, tạo điều kiện để người trẻ chủ động tiếp nhận, kế thừa và lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống. Sự tiếp nối là quá trình kế thừa có chọn lọc, tôn trọng giá trị gốc đồng thời thích ứng với nhịp sống hiện đại.

Trong khuôn khổ buổi ra mắt, dự án tổ chức giới thiệu và tọa đàm chuyên sâu về giá trị thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ. Sự kiện có sự tham gia chia sẻ của các nghệ nhân và nhà nghiên cứu đồng thời giới thiệu ấn phẩm chuyên khảo cùng kho tư liệu số hóa của dự án. Sự kiện diễn ra trong không gian thờ tự giúp công chúng tiếp cận di sản từ thực hành cụ thể, qua đó tạo nền tảng để cộng đồng hiểu đúng giá trị trước khi tham gia các hoạt động số hóa và lan tỏa tiếp theo.

Lộ trình triển khai dự án được thực hiện xuyên suốt ba miền. Tại Hà Nội, dự án tổ chức lễ ra mắt và tọa đàm chuyên sâu tại Đền Thủy Trung Tiên đồng thời giới thiệu ấn phẩm chuyên khảo và công bố Thư viện số hóa Đạo Mẫu Việt Nam, tạo nền tảng học thuật cho chương trình. Tại Huế, nhóm thực hiện tiến hành các chuyến điền dã khảo sát thực địa nhằm tìm hiểu đặc trưng thực hành tín ngưỡng trong bối cảnh văn hóa miền trung đồng thời bổ sung tư liệu cho hệ thống số hóa. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, dự án tổ chức triển lãm nghệ thuật đa phương tiện kết hợp hình ảnh, video thực hành và văn bản văn chầu, tạo không gian giao thoa giữa truyền thống và công nghệ.

Song hành chuỗi hoạt động tại ba miền là hệ thống sản phẩm được xây dựng trên nền tảng học thuật và tham vấn chuyên môn. Nổi bật là ấn phẩm chuyên khảo “Độc bản văn chầu Phạm Văn Kiêm và Di sản văn ca chúc Thánh” do tác giả Ngô Nhật Tăng chủ biên. Công trình tập trung khảo cứu hệ thống văn chầu trong thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ trên cơ sở đối chiếu các văn bản Hán Nôm cổ, sưu tầm, phục dựng và hiệu đính những bản văn chầu có giá trị, góp phần gìn giữ nguyên bản lời văn dâng Thánh, đồng thời chuẩn hóa tư liệu phục vụ thực hành nghi lễ. Bên cạnh đó, Thư viện số hóa Đạo Mẫu Việt Nam được phát triển trên cơ sở kế thừa tư duy số hóa di sản của nhà nghiên cứu Lê Văn Thao và đội ngũ “Enter Việt Nam”. Hệ thống dữ liệu này không chỉ có giá trị trong công tác bảo tồn mà còn được ứng dụng trong hoạt động giáo dục, góp phần đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng thông qua công nghệ.

Điểm nhấn của dự án là chuyển từ cách tiếp cận “lưu giữ” sang “tương tác”, kết hợp các hoạt động trực tiếp với nền tảng trực tuyến nhằm hình thành hệ sinh thái trải nghiệm đa chiều, từng bước thu hẹp khoảng cách giữa không gian thực hành truyền thống và môi trường số. Dự án mở ra hành trình tiếp cận từ yêu di sản đến ý thức trách nhiệm gìn giữ, khẳng định người trẻ là chủ thể tham gia kế thừa và làm mới di sản trong khuôn khổ các giá trị gốc, góp phần bảo đảm sức sống bền vững của di sản trong đời sống đương đại.

Có thể bạn quan tâm

Tiếng Việt - Sợi dây gắn kết người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương.

Tiếng Việt - Sợi dây gắn kết người Việt Nam ở nước ngoài với quê hương

Nghị quyết số 80-NQ/TW xác định, ngôn ngữ là một trong những yếu tố quan trọng “định vị” một dân tộc. Chính vì vậy, việc lan tỏa các giá trị cao đẹp của ngôn ngữ và văn hóa dân tộc không chỉ trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài mà còn tới bạn bè quốc tế góp phần tạo nên “sức mạnh mềm” của Việt Nam.

Hội diễn đàn, hát dân ca ba miền năm 2026 vừa chính thức khai mạc tại Huế với sự tham gia của 26 đoàn nghệ thuật quần chúng đến từ các tỉnh, thành phố trên cả nước.

Giữ mạch nguồn dân ca

Trong các ngày từ 4 đến 8/7, Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao thành phố Huế tổ chức Hội diễn đàn, hát dân ca ba miền năm 2026.

Cuốn sách “Cuộc chiến chống ma túy ở Sơn La và Chuyên án của những người Anh hùng”.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Anh Tuấn viết tiếp câu chuyện về những chuyên án Anh hùng

Hướng tới kỷ niệm 64 năm Ngày Truyền thống lực lượng Cảnh sát nhân dân (20/7/1962-20/7/2026), Nhà xuất bản Công an nhân dân ra mắt cuốn sách “Cuộc chiến chống ma túy ở Sơn La và Chuyên án của những người Anh hùng” của tác giả - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Đại tá Trần Anh Tuấn.

Không gian chiếu sáng nghệ thuật Hồ Gươm-Tháp Rùa thể hiện nỗ lực của Thành phố Hà Nội trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản bằng những hình thức sáng tạo, phù hợp với xu hướng phát triển bền vững và lấy cộng đồng làm trung tâm. (Ảnh: Ban tổ chức)

Phát huy sức mạnh mềm, nâng cao năng lực hội nhập trong tư duy phát triển mới từ Nghị quyết 80

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, không gian mạng không chỉ là phương tiện truyền thông mới, mà đã trở thành một địa bàn chiến lược, mở ra những cơ hội mới cho phát triển văn hóa, đồng thời đặt ra không ít thách thức trong cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt về giá trị, bản sắc và sức ảnh hưởng.

Đại sứ Hà Hoàng Hải phát biểu khai mạc Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan cung cấp)

Sôi động Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw, Ba Lan

Cùng với các hoạt động giao lưu văn hóa, giao lưu nhân dân được tổ chức tại Ba Lan, Lễ hội Văn hóa Việt Nam tại thành phố Wroclaw là một trong những cách thức quan trọng, thiết thực góp phần thúc đẩy quan hệ hữu nghị và hợp tác song phương Việt Nam-Ba Lan trong các lĩnh vực kinh tế-thương mại-đầu tư, du lịch.

Trưng bày sản phẩm thủ công truyền thống tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa nghệ thuật Việt Nam. (Ảnh: NGỌC LIÊN)

Quà lưu niệm kể câu chuyện Việt Nam

Khi được đầu tư đúng hướng, mỗi món quà lưu niệm có thể trở thành điểm nhấn trong hành trình giới thiệu Việt Nam ra thế giới. Từ nguồn tài nguyên văn hóa phong phú kết hợp tư duy sáng tạo đương đại, những sản phẩm nhỏ bé ấy sẽ mang theo thông điệp về đất nước, con người và bản sắc Việt Nam đến với bạn bè quốc tế.

Tài năng piano Singapore ghi dấu ấn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam.

Tài năng piano trẻ người Singapore ghi dấu ấn cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam

Tài năng piano trẻ người Singapore Toby Tan Kai Rong vừa có buổi biểu diễn ra mắt đầy ấn tượng trước giới mộ điệu Việt Nam. Trong lần đầu tiên này, Quán quân hạng mục Nghệ sĩ tại Cuộc thi và Liên hoan piano quốc tế Việt Nam đã hòa tấu cùng Dàn nhạc Giao hưởng Việt Nam, dưới sự dẫn dắt của nhạc trưởng Honna Tetsuji.

Nghệ nhân Lương Sơn Bạc gánh trên vai những chiếc đó bằng tre. Ảnh: LINH VŨ

Làng nghề đan đó Thủ Sĩ giữ hồn quê trong từng nan tre

Không còn khung cảnh tấp nập làm nghề như nhiều thập niên trước, nhưng ở làng đan đó Thủ Sĩ (xã Tân Hưng, Hưng Yên), những đôi bàn tay đã hằn dấu thời gian vẫn miệt mài bên từng nan tre. Với người dân nơi đây, giữ nghề không chỉ là giữ kế sinh nhai, mà còn là giữ lấy một phần hồn quê được truyền qua bao đời.

Nhà xuất bản Kim Đồng giới thiệu truyện tranh mang bản sắc Tây Nguyên. (Ảnh: MAI LỮ)

Gỡ khó cho truyện tranh

Nhiều họa sĩ Việt Nam đang tích cực tham gia các dự án truyện tranh, hoạt hình và game của các tập đoàn quốc tế, nhưng ngay tại thị trường trong nước, dấu ấn vẫn còn khiêm tốn.

Quang cảnh Hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam thời Đổi mới". (Ảnh: PHẠM NGUYỄN)

Điện ảnh Việt và khát vọng bứt phá thành ngành công nghiệp văn hóa

Trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV), diễn ra tại Đà Nẵng từ ngày 28/6 đến 4/7, Hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam thời Đổi mới" đã quy tụ đông đảo người làm nghề và nhà quản lý, để cùng nhìn lại chặng đường 40 năm phát triển, từ đó gợi mở hướng đi cho một giai đoạn mới.