Những giải pháp đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công

Những khó khăn, vướng mắc trong giải ngân vốn

Theo báo cáo của Sở Tài chính tỉnh Hưng Yên, kế hoạch vốn năm 2025 được Thủ tướng Chính phủ giao cho tỉnh Hưng Yên hơn 40.300 tỷ đồng, gồm: vốn cân đối ngân sách địa phương hơn 33.616 tỷ đồng; vốn ngân sách trung ương hơn 6.684 tỷ đồng. Đến nay, tỉnh Hưng Yên đã thực hiện phân bổ chi tiết hơn 40.268 tỷ đồng đạt 99,9% kế hoạch vốn được giao.

Đến hết ngày 10/10, tỉnh Hưng Yên giải ngân được hơn 20,1 nghìn tỷ đồng, đạt 50% so với kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Trong đó, nguồn vốn cấp tỉnh quản lý đã giải ngân 8.248 tỷ đồng, đạt 23,7% kế hoạch; nguồn vốn cấp xã quản lý đã giải ngân hơn 5.116 tỷ đồng, đạt 93,7% kế hoạch; nguồn vượt thu, kết dư, dự phòng và vốn khác do cấp tỉnh, cấp xã quản lý đã giải ngân được hơn 6.544 tỷ đồng, đạt 48,8% kế hoạch; nguồn vốn kéo dài từ năm 2024 sang năm 2025 đã giải ngân 259 tỷ đồng, đạt 25,5% kế hoạch...

Trong quá trình triển khai xây dựng công trình, dự án đầu tư công, một số nhà thầu có năng lực, nhận mặt bằng, xây dựng kế hoạch, huy động phương tiện, máy móc tổ chức thi công bảo đảm tiến độ theo kế hoạch đề ra, được thanh toán khối lượng kịp thời.

Điển hình, gói thầu xây dựng đường song hành (dự án thành phần 2.2) thuộc dự án đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà nội trên địa phận tỉnh Hưng Yên. Khi được giao mặt bằng thi công chiều dài tuyến hơn 27km (chiếm hơn 81% chiều dài toàn tuyến) nhà thầu đã tổ chức 8 mũi thi công, khối lượng thi công các hạng mục: đào nền các loại, trải vải địa kỹ thuật, đắp cát nền; xử lý nền đất yếu, đắp gia tải nền đường; đắp nền K98, cấp phối đá dăm, thảm bê-tông nhựa ... đến nay đã giải ngân được hơn 955 tỷ đồng đạt 81,6% giá trị hợp đồng.

Tuy nhiên, hiện nay ở tỉnh Hưng Yên còn nhiều công trình, dự án tiến độ thi công chậm, khối lượng thanh toán không nhiều, như: Dự án nâng cấp, mở rộng ĐT.387 đoạn từ Quốc lộ 5 đến Quốc lộ 38 (Km8+417-Km15+700); Dự án xây dựng cầu Hải Hưng qua sông Chanh, kết nối tỉnh Hưng Yên với thành phố Hải Phòng; Dự án đầu tư xây dựng ĐT.382B đoạn từ Km14+420-Km26+730 (nhánh trái và nhánh phải); dự án đầu tư xây dựng đường Vân Du-Phù Ủng, đoạn từ nút giao ĐT.376 đến ĐT.382…

Theo các chủ đầu tư và một số nhà thầu nguyên nhân dẫn đến tiến độ thi công chậm, ảnh hưởng đến kết quả giải ngân vốn đầu tư do: Công tác giải phóng mặt bằng của các địa phương còn chậm, nhất là việc vận hành chính quyền địa phương ở một số nơi còn lúng túng, dẫn đến tiến độ giải phóng mặt bằng nhiều dự án chậm. Nguồn cung cấp các vật liệu khoáng sản như cát, đá dăm, cấp phối đá dăm để thi công công trình khan hiếm, giá tăng cao, có thời điểm có loại tăng hơn 2 lần so với giá trong thông báo.

Công tác chuẩn bị đầu tư, thiết kế, phê duyệt, lựa chọn nhà thầu một số dự án lớn mất nhiều thời gian, làm chậm tiến độ triển khai. Nhiều khu tái định cư chưa được thực hiện trước khi bố trí cho nhân dân di dời; trình tự thủ tục đầu tư các khu tái định cư mất nhiều thời gian nên việc giải phóng mặt bằng kéo dài.

Một số dự án có nguồn dư tạm ứng vốn năm trước của các nhà thầu còn lại nhiều, giá trị khối lượng hoàn thành phải trừ tạm ứng theo quy định nên ảnh hưởng đến giải ngân kế hoạch vốn năm 2025.

Một số chủ đầu tư chưa nêu cao tinh thần trách nhiệm, còn tâm lý chờ đợi, thiếu chủ động, nhất là trong giai đoạn chuyển tiếp. Một số nhà thầu năng lực yếu kém, thi công chậm ảnh hưởng đến việc giải ngân và hoàn thành khối lượng xây lắp theo hợp đồng đã ký, như: Tuyến số 1 trên địa bàn xã Thái Thụy thuộc dự án đầu tư xây dựng các tuyến đường trục kết nối với các khu chức năng trong khu kinh tế Thái Bình, nhà thầu thi công chậm tiến độ do hạng mục thoát nước cống ngang đường và mương hở thi công rất chậm dẫn đến thi công hạng mục nền mặt đường bị chậm…

Quyết tâm hoàn thành kế hoạch giải ngân vốn 2025

Trưởng ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh Hưng Yên Trần Minh Hải cho biết, hiện nay Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 đang tập trung triển khai nhiều giải pháp, trong đó: Hằng tuần chủ đầu tư họp kiểm điểm với các nhà thầu về thi công, tiến độ thanh toán khối lượng hoàn thành, từ đó xác định các khó khăn, vướng mắc và đưa ra các giải pháp để đẩy nhanh tiến độ thi công và tiến độ giải ngân. Yêu cầu nhà thầu thi công, xây dựng kế hoạch thi công một cách rõ ràng, chi tiết theo từng giai đoạn, tập trung mọi nguồn lực (nhân công, thiết bị máy móc, vật tư…) để thi công công trình đối với các vị trí đã được bàn giao mặt bằng thi công. Tổ chức triển khai các mũi thi công theo tiến độ thi công tổng thể do nhà thầu lập trong đó lưu ý tập trung triển khai thi công các vị trí mất nhiều thời gian như xử lý nền đất yếu, cống thoát nước, các vị trí cầu. Tăng cường số lượng, chất lượng cán bộ phụ trách dự án, bảo đảm thi công đến đâu hoàn thiện hồ sơ nghiệm thu đến đó.

Trưởng ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh Hưng Yên Trần Minh Hải đề nghị: Các cơ quan chức năng sớm gia hạn, cấp phép các mỏ cát trên địa bàn tỉnh để có nguồn cung cho các dự án đầu tư xây dựng. Các xã, phường sớm phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phạm vi đất nông nghiệp, đất ở nằm trong dự án; hoàn thành công tác đền bù, thu hồi đất để có mặt bằng giao cho nhà thầu thi công.

Phấn đấu hoàn thành kế hoạch đầu tư công đề ra trong năm 2025, tỉnh Hưng Yên đã và đang chỉ đạo các sở, ngành, địa phương và chủ đầu tư công trình dự án thực hiện quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp: Các chủ đầu tư rà soát, đánh giá khả năng thực hiện và giải ngân của từng dự án, khẩn trương làm thủ tục thanh toán vốn với Kho bạc nhà nước tỉnh Hưng Yên khi có khối lượng được nghiệm thu, không để dồn thanh toán vào cuối năm; khẩn trương hoàn thiện thủ tục phê duyệt quyết toán, giải ngân vốn các dự án hoàn thành đưa vào sử dụng; thực hiện hoàn trả tạm ứng, sử dụng vốn tạm ứng theo đúng quy định.

Các đơn vị liên quan thường xuyên theo dõi, rà soát, kịp thời điều chuyển vốn linh hoạt giữa các cấp ngân sách, từ dự án chậm triển khai, không có khả năng triển khai sang các dự án đầu tư công lớn, có hiệu quả cao, dự án triển khai nhanh, có khả năng giải ngân tốt và còn thiếu vốn theo quy định; kiên quyết loại bỏ những dự án chậm trễ trong chuẩn bị thủ tục đầu tư, dự án kém hiệu quả, chưa thật sự cần thiết, các dự án bị ảnh hưởng do sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính các cấp nếu triển khai sẽ gây lãng phí, thất thoát ra khỏi kế hoạch đầu tư công năm 2025.

Chủ đầu tư đôn đốc nhà thầu thi công tập trung cao độ, tăng ca, lập kế hoạch giải ngân hằng tháng; theo dõi, giám sát chặt chẽ trong quá trình thi công, chất lượng công trình, tiến độ thi công và kế hoạch giải ngân của các nhà thầu đã đăng ký; khi có khối lượng hoàn thành, tiến hành nghiệm thu lập hồ sơ thanh toán ngay.

Các sở, ngành liên quan kịp thời công bố chỉ số giá xây dựng, giá vật liệu xây dựng, đơn giá nhân công xây dựng bảo đảm đầy đủ, phù hợp với giá thị trường, đúng quy định của pháp luật; chủ động phối hợp với các địa phương lân cận có nguồn mỏ vật liệu, đất, cát… để cung ứng cho các dự án lớn, trọng điểm của tỉnh.

Các cơ quan, đơn vị tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng phục vụ triển khai dự án. Thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Chỉ thị số 15-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, thực hiện công tác giải phóng mặt bằng triển khai các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh; xác định giải phóng mặt bằng là khâu then chốt, huy động cả hệ thống chính trị tham gia giải phóng mặt bằng các dự án đầu tư công; không để vì lý do giải phóng mặt bằng làm chậm tiến độ thực hiện các dự án đầu tư công; xác định giá trị tài sản trên đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, bố trí quỹ đất tái định cư, xác định giá đất cụ thể...; tăng cường nhân lực có chất lượng cho công tác quản lý đất đai xã, phường, thị trấn, quản lý hiệu lực, hiệu quả đất đai.

Thực hiện phương châm có mặt bằng sạch đến đâu bàn giao ngay cho nhà thầu đến đó để hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình, dự án.

Các chủ đầu tư dự án xây dựng kế hoạch giải ngân theo từng tháng cho từng công trình, dự án; phân công trách nhiệm rõ ràng trong lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện và giải ngân dự án theo tinh thần "6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian và rõ kết quả"; phải theo dõi sát sao, nắm chắc tình hình cụ thể từng dự án; nhận diện rõ điểm nghẽn, nút thắt và nguyên nhân giải ngân chậm của từng dự án cụ thể để kịp thời chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công; kết quả giải ngân của dự án được phân công theo dõi là căn cứ để đánh giá, bình xét thi đua của các cơ quan, đơn vị và nhiệm vụ hoàn thành nhiệm vụ năm 2025 của người đứng đầu.