Nhọc nhằn nghề muối

Cái nóng mùa hè miền trung chẳng bao giờ dễ chịu với bất cứ ai. Nhưng với người dân làm muối trong kỳ chính vụ, họ lại cầu mong một tháng có thật nhiều ngày nắng thật to...

Thu muối trên cánh đồng muối thôn Nghĩa Bắc, xã Quỳnh Nghĩa, huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An).
Thu muối trên cánh đồng muối thôn Nghĩa Bắc, xã Quỳnh Nghĩa, huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An).

Ở nơi người dân mong trời thật nắng

1 giờ trưa. Nhiệt độ ngoài trời có lẽ hơn 40 độ C, chúng tôi có mặt tại thôn Nghĩa Bắc, xã Quỳnh Nghĩa, huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An). Nghĩ rằng, tầm này, chắc chắn những người làm muối đã về nhà ăn cơm, tranh thủ nghỉ trưa nên chúng tôi khá bất ngờ khi nhìn xuống cánh đồng muối nhấp nhô bóng người.

Trên mỗi khuông muối, có ít nhất từ một đến hai người. Tất cả đều đội nón, mặt che kín bằng khăn, chỉ chừa lại đôi mắt, quần áo đều mầu sẫm.

Tôi hỏi chuyện một người phụ nữ có nước da đen sạm vì hơi nóng gió Lào. Bà giới thiệu mình là Hồ Thị Phon, năm nay 63 tuổi. Thật khó tin ở cái tuổi như vậy, bà Phon trông vẫn rất khỏe mạnh, đôi tay gân guốc nhịp nhàng văng cát, miệng vui vẻ ngâm mấy câu thơ về nghề muối: "Người làm muối có nước da ngăm/Chắc vì nắng gió ghé thăm đêm ngày?/Còn vì cả những tháng ngày/Phơi dòng nước mặn thành khay muối nồng/Nên em… Hạt muối biết không?/Mặn vì thắm đượm bao công sức người".

Nghe tôi nói, để trời bớt nắng rồi hẵng làm tiếp, bà Phon cười và nói: "Làm muối mà sợ trời nắng thì đừng làm". Bà cho biết, làm muối rất vất vả, tay diêm dân ai cũng chai cứng vì cầm xẻng văng cát suốt ngày, da thì sạm đen vì nắng. Với họ, nắng và gió là bạn đồng hành. Khi mọi người đều đang ngủ ngon thì bà Phon và những người làm muối lại rời nhà từ 4 tới 6 giờ sáng. Khi tất cả tranh thủ nghỉ ngơi vào mỗi buổi trưa thì họ lại tiếp tục công việc của mình từ khoảng 13 giờ cho đến khi mặt trời xế bóng.

Sở dĩ họ ra đồng sớm là để đổ nước biển đã được lọc từ hôm trước lên các ô phơi cho kịp nắng lên. Nghe tưởng đơn giản nhưng làm việc này phải có kinh nghiệm mới có được những mẻ muối khô, trắng tinh. Nếu đổ quá nhiều, muối sẽ ngậm nước, không khô, không thể thu hoạch. Muối phải làm trong ngày, không để qua đêm. Vì thế, diêm dân luôn phải đi từ sáng sớm và trở về khi tối trời.

Trước đây, diêm dân ở đây thường làm muối theo cách truyền thống cho nên hiệu quả không cao. Từ ngày học được mô hình sản xuất muối của người Nam Ðịnh, năng suất tăng lên đáng kể. Theo ông Ðặng Danh Tuyên, 63 tuổi, trưởng thôn Nghĩa Bắc, nhờ học được cách làm mới, sản lượng của gần 200 hộ làm muối ở đây tăng lên nhiều, đỡ tốn công sức. Trước tiên, diêm dân sẽ văng cát (rải cát) ra các khuông đất để phơi khô. Chỗ cát này được tưới nước biển để thêm độ mặn. Khi cát khô sẽ được xúc vào dát (các ô được xây cao và dài) rồi đổ nước biển lên để lọc muối. Lượng nước sẽ thấm qua các dát để tăng thêm nồng độ muối. Nước này sẽ được lọc vài lần rồi chuyển sang giếng, sau đó múc lên phơi ở các ô. Khâu tiếp theo sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết, mà ở đây là nắng, gió và độ ẩm.

Theo bà Tô Thị Châu, 64 tuổi, thời điểm sản xuất được nhiều muối nhất là từ tháng tư đến tháng bảy, đó là những tháng nắng dữ dội. Ngày nắng to như thế, bà cũng chỉ làm được nhiều nhất là hơn một tạ muối, giá bán ra 120 nghìn đồng/tạ. Còn những ngày nắng yếu, bà làm được 60 đến 70 kg muối. Thu nhập trung bình của hầu hết diêm dân ở đây trong một ngày khoảng 100 nghìn đồng. Từ khoảng tháng một đến tháng ba khi mưa gió, nồm ẩm, diêm dân không thể làm muối, chỉ dành thời gian để tu bổ đồng muối đón vụ mới.

Mồ hôi mặn hơn muối

Vất vả là thế, nhọc nhằn là vậy nhưng điều đáng nói là công việc làm muối dường như không dành cho thanh niên. Trên đồng muối ở thôn Nghĩa Phú, tôi chỉ đếm được trên đầu ngón tay một vài cô gái, còn khắp các khuông muối toàn người già. Họ cần mẫn cầm xẻng văng cát, múc nước, đẩy xe muối dưới cái nắng chang chang. Trong các khuông muối còn thấp thoáng những cô bé, cậu bé trong độ tuổi học sinh nhưng đã làm việc thành thục như những diêm dân thực thụ. Tôi hỏi chuyện hai em Tô Thị Kim Tuyến và Tô Huy Vũ, mới 14 và 12 tuổi. Tuyến và Vũ vẫn đến trường mỗi sáng, còn lại là dành thời gian trên đồng muối để phụ giúp bố mẹ. Tuyến cho biết, nghề muối không đủ chi tiêu cho gia đình cho nên bố mẹ em phải đi làm thợ hồ để trang trải cuộc sống. Chỉ phần việc nặng như thu muối thì bố mẹ làm lúc xế chiều.

Ông Ðặng Danh Tuyên cho biết, ông làm muối từ khi còn nhỏ. Ở tuổi này ông vẫn chưa dứt được với những khuông muối, vẫn vác xẻng ra đồng. Xòe đôi bàn tay chai cứng, ông Tuyên tâm sự, mỗi khi văng cát hay múc nước, vết chai cứa rất đau nhưng rồi cũng quen. Ngồi nhà không chịu nổi, ông lại ra phơi mình dưới nắng. Tuy vậy, thu nhập từ làm muối thấp cho nên ông chăn nuôi thêm hươu để bảo đảm sinh hoạt.

Phần lớn diêm dân ở thôn Nghĩa Bắc đều làm thêm nghề phụ như: cắt đầu cá, làm vườn, chăn nuôi gia súc và nuôi hươu. Bà Châu cho biết, hầu hết diêm dân ở đây đều nuôi thêm hai tới bốn con hươu để lấy nhung. Một năm, thu hoạch hai lứa, mỗi bộ nhung bán được khoảng bốn triệu đồng. "Có tiền bảo đảm cuộc sống mới có sức mà gắn bó với nghề của cha ông", bà Châu giải thích.

Những người trong nghề cho hay làm muối công nghiệp (còn gọi là làm muối dân dụng), cho sản lượng cao và không cực khổ, nhưng chất lượng không ngon, muối có vị chát. Còn nếu làm muối theo cách truyền thống như ở thôn Nghĩa Bắc này thì muối sẽ đậm đà hơn. Có lẽ vì những hạt muối chất lượng như thế, diêm dân nơi đây không quản khó khăn, vẫn ngày ngày cần mẫn, cặm cụi dưới nắng để đổi lấy những cánh đồng muối trắng đến lóa mắt.

Có thể bạn quan tâm

Mô hình khởi nghiệp sản xuất các sản phẩm từ nhung hươu của anh Nguyễn Khắc Huân (tỉnh Hà Tĩnh).

Mở lối đi bền vững cho nông sản Việt

Thay vì bôn ba ở các thành phố lớn, làm giàu bằng những công việc liên quan các công nghệ cao siêu..., nhiều bạn trẻ người Hà Tĩnh đã lựa chọn trở về quê hương, bắt đầu hành trình khởi nghiệp từ chính những nông sản gắn bó bao đời nay với đời sống của người nông dân.

Công nhân Nhà máy Vietfoods (Khu công nghiệp Hapro, Hà Nội) trong xưởng sản xuất.

Chủ động các giải pháp ổn định nguồn nhân lực

Dịp sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán thường được xem là giai đoạn nhạy cảm của thị trường lao động, khi nhiều người cân nhắc thay đổi công việc. Sự dịch chuyển này cần những giải pháp lâu dài để không tạo ra khoảng trống nhân lực trong doanh nghiệp, tác động đến tiến độ sản xuất và kế hoạch kinh doanh đã đề ra.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng giảm tuần thứ hai liên tiếp, người mua vàng từ đỉnh lỗ hơn 11 triệu đồng/lượng chỉ sau gần nửa tháng

Tuần này, giá vàng thế giới không có biến động quá lớn, kết thúc tuần giao dịch quanh mức 5.017 USD/ounce. Các chuyên gia cho rằng giá vàng có thể tăng hoặc đi ngang trong tuần tới. Trong nước, giá vàng ghi nhận tuần giảm giá thứ hai liên tiếp; giá vàng miếng SJC kết thúc tuần bán ra ở mức 182,6 triệu đồng/lượng.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh (mũ cối, ngoài cùng bên phải) kiểm tra tiến độ thi công dự án đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây.

Giảm áp lực về nhiên liệu, vật liệu tại các công trình hạ tầng trọng điểm

Xung đột quân sự tại Trung Đông đang tạo ra áp lực chưa từng có đối với nhiều dự án hạ tầng giao thông về nhiên liệu và vật liệu xây dựng. Trong bối cảnh chi phí leo thang và nguồn cung nhiên liệu gián đoạn, các doanh nghiệp thi công đang xoay xở mọi cách nhằm duy trì hoạt động công trường và hạn chế tác động đến tiến độ dự án.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động khó lường, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng trở thành một ưu tiên chiến lược đối với nhiều quốc gia. Bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, phát triển nhiên liệu sinh học đang được xem là một hướng đi quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào xăng dầu.

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Sự kết hợp giữa công nghệ, tài chính và bán lẻ đang mở ra nhiều mô hình tiêu dùng mới. Với những người trẻ, việc lựa chọn các công cụ thanh toán phù hợp giúp quá trình mua sắm trở nên thuận tiện hơn, góp phần hình thành thói quen quản lý tài chính cá nhân bài bản và bền vững trong dài hạn.

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo đánh giá tác động của biến động giá nhiên liệu đối với các lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng. Diễn biến căng thẳng của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu thế giới biến động, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất, kinh doanh gia tăng.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: Thành Đạt)

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ "nút thắt" trong công tác quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, tháo gỡ các bất cập thực tiễn trong quy hoạch, nhằm thúc đẩy triển khai các dự án, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Ảnh minh họa.

[Infographic] Thị trường chứng khoán tuần 9-13/3: Thanh khoản giảm, khối lượng giao dịch giảm -14,7% so tuần trước

Thị trường có tuần thứ hai liên tiếp giảm điểm mạnh,VN-Index kết tuần giao dịch 9/3-13/3 giảm 4,05% về mức 1.696,24 điểm. Độ rộng thị trường tiêu cực trong tuần này với áp lực bán mạnh ở nhóm dầu khí. Thanh khoản trong tuần giảm, khối lượng giao dịch giảm 14,7% so tuần trước.  

Theo đại diện một số đơn vị startup trong lĩnh vực xuất khẩu, trong bối cảnh nền kinh tế có không ít biến động, cạnh tranh gay gắt, việc chủ động nắm bắt thông tin thị trường được xem là yếu tố then chốt.

Startup xuất khẩu nỗ lực đổi mới sáng tạo để tìm kiếm cơ hội trước thách thức

Giữa bối cảnh nền kinh tế thế giới có không ít biến động, hoạt động thương mại quốc tế cũng đối mặt với nhiều thách thức. Thế nhưng, trước những biến động ấy, các doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có các startup xuất khẩu lại nhìn thấy cơ hội để mở rộng thị trường và khẳng định năng lực cạnh tranh.

Nhiên liệu vận tải chiếm tỷ trọng trong chi phí hoạt động rất lớn trong ngành vận tải và xây dựng.

Chủ động các giải pháp ứng phó biến động giá xăng dầu, ổn định thị trường vận tải và xây dựng

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình địa chính trị thế giới, nhất là xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn về những tác động của biến động giá nhiên liệu và đề xuất nhóm giải pháp cấp bách nhằm ổn định hoạt động vận tải và đầu tư xây dựng trong nước.