Nhọc nhằn nghề muối

Cái nóng mùa hè miền trung chẳng bao giờ dễ chịu với bất cứ ai. Nhưng với người dân làm muối trong kỳ chính vụ, họ lại cầu mong một tháng có thật nhiều ngày nắng thật to...

Thu muối trên cánh đồng muối thôn Nghĩa Bắc, xã Quỳnh Nghĩa, huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An).
Thu muối trên cánh đồng muối thôn Nghĩa Bắc, xã Quỳnh Nghĩa, huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An).

Ở nơi người dân mong trời thật nắng

1 giờ trưa. Nhiệt độ ngoài trời có lẽ hơn 40 độ C, chúng tôi có mặt tại thôn Nghĩa Bắc, xã Quỳnh Nghĩa, huyện Quỳnh Lưu (Nghệ An). Nghĩ rằng, tầm này, chắc chắn những người làm muối đã về nhà ăn cơm, tranh thủ nghỉ trưa nên chúng tôi khá bất ngờ khi nhìn xuống cánh đồng muối nhấp nhô bóng người.

Trên mỗi khuông muối, có ít nhất từ một đến hai người. Tất cả đều đội nón, mặt che kín bằng khăn, chỉ chừa lại đôi mắt, quần áo đều mầu sẫm.

Tôi hỏi chuyện một người phụ nữ có nước da đen sạm vì hơi nóng gió Lào. Bà giới thiệu mình là Hồ Thị Phon, năm nay 63 tuổi. Thật khó tin ở cái tuổi như vậy, bà Phon trông vẫn rất khỏe mạnh, đôi tay gân guốc nhịp nhàng văng cát, miệng vui vẻ ngâm mấy câu thơ về nghề muối: "Người làm muối có nước da ngăm/Chắc vì nắng gió ghé thăm đêm ngày?/Còn vì cả những tháng ngày/Phơi dòng nước mặn thành khay muối nồng/Nên em… Hạt muối biết không?/Mặn vì thắm đượm bao công sức người".

Nghe tôi nói, để trời bớt nắng rồi hẵng làm tiếp, bà Phon cười và nói: "Làm muối mà sợ trời nắng thì đừng làm". Bà cho biết, làm muối rất vất vả, tay diêm dân ai cũng chai cứng vì cầm xẻng văng cát suốt ngày, da thì sạm đen vì nắng. Với họ, nắng và gió là bạn đồng hành. Khi mọi người đều đang ngủ ngon thì bà Phon và những người làm muối lại rời nhà từ 4 tới 6 giờ sáng. Khi tất cả tranh thủ nghỉ ngơi vào mỗi buổi trưa thì họ lại tiếp tục công việc của mình từ khoảng 13 giờ cho đến khi mặt trời xế bóng.

Sở dĩ họ ra đồng sớm là để đổ nước biển đã được lọc từ hôm trước lên các ô phơi cho kịp nắng lên. Nghe tưởng đơn giản nhưng làm việc này phải có kinh nghiệm mới có được những mẻ muối khô, trắng tinh. Nếu đổ quá nhiều, muối sẽ ngậm nước, không khô, không thể thu hoạch. Muối phải làm trong ngày, không để qua đêm. Vì thế, diêm dân luôn phải đi từ sáng sớm và trở về khi tối trời.

Trước đây, diêm dân ở đây thường làm muối theo cách truyền thống cho nên hiệu quả không cao. Từ ngày học được mô hình sản xuất muối của người Nam Ðịnh, năng suất tăng lên đáng kể. Theo ông Ðặng Danh Tuyên, 63 tuổi, trưởng thôn Nghĩa Bắc, nhờ học được cách làm mới, sản lượng của gần 200 hộ làm muối ở đây tăng lên nhiều, đỡ tốn công sức. Trước tiên, diêm dân sẽ văng cát (rải cát) ra các khuông đất để phơi khô. Chỗ cát này được tưới nước biển để thêm độ mặn. Khi cát khô sẽ được xúc vào dát (các ô được xây cao và dài) rồi đổ nước biển lên để lọc muối. Lượng nước sẽ thấm qua các dát để tăng thêm nồng độ muối. Nước này sẽ được lọc vài lần rồi chuyển sang giếng, sau đó múc lên phơi ở các ô. Khâu tiếp theo sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết, mà ở đây là nắng, gió và độ ẩm.

Theo bà Tô Thị Châu, 64 tuổi, thời điểm sản xuất được nhiều muối nhất là từ tháng tư đến tháng bảy, đó là những tháng nắng dữ dội. Ngày nắng to như thế, bà cũng chỉ làm được nhiều nhất là hơn một tạ muối, giá bán ra 120 nghìn đồng/tạ. Còn những ngày nắng yếu, bà làm được 60 đến 70 kg muối. Thu nhập trung bình của hầu hết diêm dân ở đây trong một ngày khoảng 100 nghìn đồng. Từ khoảng tháng một đến tháng ba khi mưa gió, nồm ẩm, diêm dân không thể làm muối, chỉ dành thời gian để tu bổ đồng muối đón vụ mới.

Mồ hôi mặn hơn muối

Vất vả là thế, nhọc nhằn là vậy nhưng điều đáng nói là công việc làm muối dường như không dành cho thanh niên. Trên đồng muối ở thôn Nghĩa Phú, tôi chỉ đếm được trên đầu ngón tay một vài cô gái, còn khắp các khuông muối toàn người già. Họ cần mẫn cầm xẻng văng cát, múc nước, đẩy xe muối dưới cái nắng chang chang. Trong các khuông muối còn thấp thoáng những cô bé, cậu bé trong độ tuổi học sinh nhưng đã làm việc thành thục như những diêm dân thực thụ. Tôi hỏi chuyện hai em Tô Thị Kim Tuyến và Tô Huy Vũ, mới 14 và 12 tuổi. Tuyến và Vũ vẫn đến trường mỗi sáng, còn lại là dành thời gian trên đồng muối để phụ giúp bố mẹ. Tuyến cho biết, nghề muối không đủ chi tiêu cho gia đình cho nên bố mẹ em phải đi làm thợ hồ để trang trải cuộc sống. Chỉ phần việc nặng như thu muối thì bố mẹ làm lúc xế chiều.

Ông Ðặng Danh Tuyên cho biết, ông làm muối từ khi còn nhỏ. Ở tuổi này ông vẫn chưa dứt được với những khuông muối, vẫn vác xẻng ra đồng. Xòe đôi bàn tay chai cứng, ông Tuyên tâm sự, mỗi khi văng cát hay múc nước, vết chai cứa rất đau nhưng rồi cũng quen. Ngồi nhà không chịu nổi, ông lại ra phơi mình dưới nắng. Tuy vậy, thu nhập từ làm muối thấp cho nên ông chăn nuôi thêm hươu để bảo đảm sinh hoạt.

Phần lớn diêm dân ở thôn Nghĩa Bắc đều làm thêm nghề phụ như: cắt đầu cá, làm vườn, chăn nuôi gia súc và nuôi hươu. Bà Châu cho biết, hầu hết diêm dân ở đây đều nuôi thêm hai tới bốn con hươu để lấy nhung. Một năm, thu hoạch hai lứa, mỗi bộ nhung bán được khoảng bốn triệu đồng. "Có tiền bảo đảm cuộc sống mới có sức mà gắn bó với nghề của cha ông", bà Châu giải thích.

Những người trong nghề cho hay làm muối công nghiệp (còn gọi là làm muối dân dụng), cho sản lượng cao và không cực khổ, nhưng chất lượng không ngon, muối có vị chát. Còn nếu làm muối theo cách truyền thống như ở thôn Nghĩa Bắc này thì muối sẽ đậm đà hơn. Có lẽ vì những hạt muối chất lượng như thế, diêm dân nơi đây không quản khó khăn, vẫn ngày ngày cần mẫn, cặm cụi dưới nắng để đổi lấy những cánh đồng muối trắng đến lóa mắt.

Có thể bạn quan tâm

Hội nghị chiêu thương Hội chợ kinh tế, thương mại và du lịch biên giới Việt-Trung (Hồng Hà) năm 2026.

Thúc đẩy hợp tác kinh tế qua Hội chợ biên giới Việt-Trung (Hồng Hà) 2026

Chiều 19/8, tại Hà Nội, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) tổ chức Hội nghị chiêu thương Hội chợ kinh tế, thương mại và du lịch biên giới Việt-Trung (Hồng Hà) năm 2026. Hội nghị có sự tham dự của đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến thương mại và đông đảo cộng đồng doanh nghiệp hai nước.

Bảo vệ người mua nhà: Kiểm soát dòng tiền ngay từ khi vào dự án thay vì chỉ giữ lại 5%

Bảo vệ người mua nhà: Kiểm soát dòng tiền ngay từ khi vào dự án thay vì chỉ giữ lại 5%

Đối với bất động sản hình thành trong tương lai, đại biểu cho rằng bảo vệ người mua không nên chỉ dừng ở việc giữ lại 5% giá trị hợp đồng đến khi được cấp Giấy chứng nhận quyền sở hữu, mà quan trọng hơn là phải kiểm soát dòng tiền ngay từ khi vào dự án, bảo đảm khả năng truy vết và chỉ được giải ngân theo tiến độ.

Tây Ninh đặt mục tiêu đến trước ngày 10/9/2026 xác định rõ tình trạng và biện pháp quản lý đối với toàn bộ 82 tàu chưa đủ điều kiện hoạt động.

Không để tàu cá chưa đủ điều kiện ra khơi

Tây Ninh đang tập trung rà soát, quản lý chặt đội tàu cá, nhất là 82 tàu chưa đủ điều kiện hoạt động. Không chỉ làm rõ hồ sơ, tỉnh yêu cầu xác định cụ thể tình trạng từng tàu, từng chủ tàu, kiểm soát nơi neo đậu và kiên quyết không để phương tiện chưa đủ điều kiện tiếp tục khai thác.

Quang cảnh tại sự kiện. (Ảnh: Yến Trinh)

Ninh Bình tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển khu, cụm công nghiệp

Ngày 19/8, Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình tổ chức chương trình kết nối “Chính quyền đồng hành-doanh nghiệp phát triển” với chủ đề “tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy phát triển khu, cụm công nghiệp”, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động, chất lượng hạ tầng và sức hấp dẫn của các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn.

Tập đoàn Central Retail Việt Nam khai mạc lễ hội “Tự hào đặc sản Việt” 2026 chào mừng Quốc khánh 2/9, đồng thời góp phần kích cầu tiêu dùng, quảng bá đặc sản các vùng miền. (Ảnh: THANH TÂN)

Khai mạc lễ hội “Tự hào đặc sản Việt” chào mừng Quốc khánh 2/9

Ngày 19/8, tại Đại siêu thị GO! Thăng Long (Hà Nội), Tập đoàn Central Retail Việt Nam khai mạc lễ hội “Tự hào đặc sản Việt” 2026 chào mừng Quốc khánh 2/9, đồng thời góp phần kích cầu tiêu dùng, quảng bá đặc sản các vùng miền, đem đến cho người tiêu dùng cơ hội mua sắm hơn 200 đặc sản từ khắp các vùng miền trên cả nước.

Cán bộ Công ty điện lực Huế thực hiện rà soát, kiểm tra hệ thống điện. (Ảnh: LÊ CHI)

Chủ động giữ điện miền trung trước áp lực phụ tải tăng cao

Phụ tải điện miền trung tăng cao trong những ngày nắng nóng, cùng nhu cầu điện ngày càng lớn từ sản xuất, kinh doanh và đời sống. Trước áp lực đó, Tổng công ty Điện lực miền trung (EVNCPC) chủ động dự báo phụ tải, tối ưu vận hành, xử lý nguy cơ quá tải từ sớm và huy động khách hàng cùng tham gia điều chỉnh nhu cầu sử dụng điện.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 19/8: Cổ phiếu tài chính gây áp lực, VN-Index giảm hơn 5 điểm

Phiên giao dịch ngày 19/8, sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán Việt Nam. Áp lực bán gia tăng ở các nhóm chủ chốt như tài chính, bất động sản, năng lượng... khiến VN-Index mất 5,33 điểm, đóng cửa tại 1.726,69 điểm. Nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng hơn 685 tỷ đồng, tập trung tại VIC, STB, VPB, GMD và VCB.

Khai mạc Triển lãm quốc tế Thủy sản Việt Nam (Vietfish 2026) sáng 19/8. (Ảnh: Đại sứ quán Na Uy)

Thúc đẩy hợp tác thủy sản bền vững Việt Nam-Na Uy

Ngày 19/8, tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế Thủy sản Việt Nam (Vietfish 2026), Gian hàng Quốc gia Na Uy chính thức khai mạc, mở thêm cơ hội kết nối doanh nghiệp, công nghệ và kinh nghiệm, góp phần thúc đẩy hợp tác Việt Nam-Na Uy trong phát triển thủy sản xanh, bền vững.

Ký thỏa thuận hợp tác toàn diện giữa Vinachem và VPBank.

Xác lập quan hệ đối tác chiến lược trên các lĩnh vực tài chính, nguồn vốn

Tập đoàn Hóa chất Việt Nam vừa ký thỏa thuận hợp tác toàn diện với Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) nhằm xác lập quan hệ đối tác chiến lược trên các lĩnh vực tài chính-nguồn vốn, đầu tư dự án, phát triển hệ sinh thái và chuỗi giá trị, thương mại quốc tế, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Vinachem Phùng Quang Hiệp

Làm chủ công nghệ, tạo giá trị mới cho nền kinh tế

Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) đang tích cực triển khai các giải pháp nhằm tạo động lực tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế, đóng góp vào quá trình đổi mới mô hình phát triển đất nước theo tinh thần Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam đã đề ra.

Quốc hội làm việc tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Hoàn thiện pháp luật, tăng minh bạch thị trường bất động sản

Việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản nhằm hoàn thiện các quy định để tăng cường công khai, minh bạch thị trường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, góp phần phòng ngừa, hạn chế các hành vi lợi dụng hoạt động môi giới để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và tình trạng thao túng, "thổi giá" bất động sản.

Lãnh đạo Cần Thơ và các đơn vị chúc mừng lễ khai trương đường bay Cần Thơ-Đà Lạt. (ẢNH: PHẠM TRUNG)

Mở lại đường bay Cần Thơ-Đà Lạt

Sau một thời gian tạm dừng khai thác, sáng 19/8, tại Cảng hàng không quốc tế Cần Thơ, Công ty Bay dịch vụ hàng không (VASCO) - đơn vị thành viên của Vietnam Airlines Group tổ chức lễ khai trương đường bay Cần Thơ-Đà Lạt.

Nâng tầm lực lượng doanh nghiệp Việt Nam

Bài 4: Nâng tầm lực lượng doanh nghiệp Việt Nam

Cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải nhanh chóng đổi mới chính mình, chuyển mạnh từ cạnh tranh bằng lao động và chi phí thấp sang gia tăng năng suất, đầu tư công nghệ cao; từ hoạt động đơn lẻ sang liên kết trong hệ sinh thái; từ tham gia chuỗi giá trị sang làm chủ và từng bước dẫn dắt chuỗi.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Giá vàng ngày 19/8: Vàng miếng, vàng nhẫn bất ngờ đảo chiều giảm mạnh theo giá thế giới

Giá vàng thế giới hôm nay (19/8) lao dốc xuống mức 4.353 USD/ounce trong bối cảnh căng thẳng Mỹ-Iran kéo dài làm gia tăng lạm phát và đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ lên cao. Trong nước, giá vàng các thương hiệu đồng loạt giảm mạnh, vàng miếng SJC giảm 1,6 triệu đồng, bán ra ở mức 142,7 triệu đồng/lượng.

Chính phủ đề xuất hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công

Chính phủ đề xuất hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công

Việc hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công nhằm xây dựng một cơ chế quản lý tài chính công đồng bộ, thống nhất; giảm tối đa trình tự, thủ tục, thời gian và chi phí tuân thủ cho các cấp, các ngành; huy động, quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực ngân sách nhà nước phục vụ mục tiêu tăng trưởng.

Ông Ricardo de Izaguirre, Chủ tịch Viện Sữa Quốc gia Uruguay (INALE), giới thiệu về sữa và các chế phẩm từ sữa của Uruguay. (Ảnh: KHẮC KIÊN)

Việt Nam là đại diện cho một thị trường có tiềm năng lớn đối với Uruguay

Ngày 18/8 tại Hà Nội, Đại sứ quán Uruguay tại Việt Nam đã tổ chức giới thiệu những thế mạnh nổi bật của Uruguay trong lĩnh vực nông nghiệp, đặc biệt là ngành thịt bò và ngành sản phẩm từ sữa – hai lĩnh vực xuất khẩu chủ lực của Uruguay, đồng thời góp phần thúc đẩy hợp tác thương mại và đầu tư giữa Uruguay và Việt Nam.

Gia Lai hỗ trợ doanh nghiệp trên địa bàn từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn ESG phù hợp thực tiễn địa phương. Trong ảnh: Becamex VSIP Bình Định cam kết xây dựng hạ tầng xanh, hình thành nền tảng ESG dùng chung.

Chuyển mình vì mục tiêu tăng trưởng hai con số

Đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 10,2% trong năm 2026, tỉnh Gia Lai đang đổi mới phương thức điều hành, khơi thông các nguồn lực, tạo động lực phát triển. Cùng với đổi mới quản trị, đẩy mạnh số hóa, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, tỉnh đang chuyển mạnh từ quyết tâm sang hành động cụ thể để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng.