CHUYÊN ĐỀ: NHẠC AI: RANH GIỚI GIỮA “TẠO RA” VÀ “SÁNG TẠO”

Nhạc AI nhìn từ người trong cuộc

Producer Trọng Nhân:

172.jpg

Chuyên môn âm nhạc mới là yếu tố quyết định

Ý tưởng của tôi về Tiểu Mỹ không hoàn toàn xuất phát từ việc “đu trend AI”. Tiểu Mỹ là cách tôi tạo ra một “thực thể âm nhạc” có thể truyền tải đúng tinh thần mình mong muốn, không bị giới hạn bởi các yếu tố con người như trạng thái cảm xúc hay hình ảnh.

Cơ bản AI chủ yếu hỗ trợ tôi về giọng hát và một số yếu tố kỹ thuật. Còn lại, toàn bộ nội dung bài hát, giai điệu chủ đạo, định hướng âm nhạc và chiến lược truyền thông đều do tôi trực tiếp xây dựng và thực hiện. AI là công cụ, tôi vẫn giữ vai trò chủ đạo chứ AI không thay thế quá trình viết nhạc, câu chuyện gốc hay cảm xúc cá nhân.

Chuyên môn âm nhạc mới là nền tảng quan trọng nhất. Tôi áp dụng kiến thức của một producer và kỹ sư mix master để xử lý cường độ, không gian, xếp lớp âm thanh và xây dựng cao trào hợp lý. Một người không biết nhạc lý có thể tạo ra sản phẩm na ná Tiểu Mỹ, nhưng để làm đúng, duy trì chất lượng nghệ thuật ổn định và có bản sắc riêng là điều rất khó nếu không có nền tảng chuyên môn.

Tôi cũng thử kết hợp giọng hát của Tiểu Mỹ với những ca sĩ thực như Hiền Hồ, hoặc giọng của chính mình. Đây là một thử nghiệm có chủ đích nhằm mở rộng biên độ sáng tạo. Ở góc độ sản xuất, việc đặt giọng hát của nghệ sĩ thực song hành cùng thực thể ảo trên cùng một dải tần số đòi hỏi sự tỉ mỉ rất lớn trong khâu mix và master để hai chất giọng có sự hòa quyện. Tôi muốn tạo ra sự đối lập giữa con người và AI để khán giả tự cảm nhận.

Đối với những ý kiến cho rằng âm nhạc AI chỉ là sự sao chép, tôi tiếp nhận như một phần tất yếu của quá trình thay đổi công nghệ. Lịch sử từng chứng kiến sự phản kháng tương tự khi nhạc cụ điện tử hay phần mềm chỉnh giọng xuất hiện, nhưng rồi chúng đều trở thành tiêu chuẩn. Cuối cùng, giá trị thật vẫn nằm ở cảm nhận của người nghe.

Tôi không coi AI là thực thể thay thế. AI chắc chắn sẽ phát triển mạnh hơn, giúp rút ngắn thời gian từ lúc có ý tưởng đến khi ra mắt sản phẩm từ vài ngày xuống chỉ còn vài giờ. Tuy nhiên, cuối cùng vẫn là cảm xúc và nhân sinh quan của con người, những thứ mà máy móc không thể tự thân tạo ra nếu không có sự dẫn dắt.

Đinh Trần Tuấn Linh, CTO UNIKON Việt Nam, Công ty đầu tiên ứng dụng AI Content Marketing ở Việt Nam:

173.jpg

Đã thấy một làn sóng khác

Generative AI - AI tạo sinh - đã bùng nổ từ cuối 2022 và đi cùng với trào lưu này là những lời hứa về sáng tạo nội dung. Mọi người chỉ cần tương tác với hệ thống AI đều có thể viết sách, vẽ tranh, làm nhạc và sản xuất phim. Hàng chục triệu người dùng AI đã theo đuổi những giấc mơ bình đẳng hóa nghệ thuật ấy bằng cách trang bị những AI tiên tiến nhất, trao đổi chia sẻ kinh nghiệm hằng ngày, tuyên bố nhà thiết kế, hoạ sĩ, nhà văn đã hết thời, thậm chí đã gây nên những cuộc tranh cãi lớn giữa người dùng AI và những nhà sáng tạo nội dung. Nhưng trên thực tế sau gần 4 năm, gần bằng thời gian học đại học của một ngành nghệ thuật, người ta vẫn chưa chứng kiến trên thị trường trong nước và quốc tế những sản phẩm AI sáng tạo có khả năng thương mại, gần như không thấy sách do AI viết (một cách chính thức), dù bản thảo gửi về các nhà xuất bản tăng vọt, không thấy tranh do AI vẽ bán được, chưa thấy phim do AI sản xuất, ngoài những bản trailer demo, và lác đác một vài sản phẩm âm nhạc AI lên xu hướng YouTube.

Nguyên nhân nằm ở cả hai phía. Ở phía người nghe, người xem tiêu thụ sản phẩm sáng tạo, họ chưa cảm nhận và rung động được trước các tác phẩm AI, chưa kể đến họ luôn phải chịu đựng các "rác phẩm" AI, dẫn đến luôn có định kiến. AI đang bị giống như quảng cáo hiển thị thời kỳ đầu, người ta tự động bỏ qua nếu biết đó là AI.

Ở phía người sáng tạo nội dung bằng AI, sau giai đoạn đầu ấn tượng mạnh với các công cụ sáng tạo AI, họ nhanh chóng nhận ra rằng giới hạn nằm ở chính họ. Không thể chỉ prompt cho AI "hãy làm cho tôi một bài hát thật hay kết hợp bolero - rap - và rock ballad về người yêu cũ và đạt top thịnh hành", bấm một vài cái nút, rồi mong có một phép màu nào đó xảy ra. AI, cũng như nhiều công cụ khác, giới hạn của nó chính là năng lực và tư duy của người điều khiển nó, mà điều này luôn luôn cần khổ luyện.

Sau những cuộc tranh cãi, đã có một làn sóng khác. Một người dùng thành thạo AI sẽ phải vật vã một thời gian dài để có được trình độ thẩm mỹ, tư duy, trực giác của người làm sáng tạo, để ra được một tác phẩm được chấp nhận. Nhưng một người sáng tạo lâu năm, một khi bỏ cái tôi căm ghét AI xuống, và bắt đầu tìm hiểu AI, họ thường chỉ mất vài tuần tới vài ngày để tạo ra một tác phẩm xuất sắc. Và đây chính là nơi mà các sản phẩm sáng tạo bằng AI xuất hiện và sẽ trở thành một category riêng trong những năm tới, như cách thức ảnh chụp đã từng xuất hiện, bị chỉ trích, và trở thành nghệ thuật nhiếp ảnh, khi công cụ mới là máy ảnh ra đời.

Có thể bạn quan tâm

Bộ phim “Mưa trên cánh bướm” (2024) của đạo diễn Dương Diệu Linh từng sở hữu 2 giải thưởng lớn: Phim hay nhất và Phim sáng tạo nhất tại Tuần lễ Phê bình phim Quốc tế, thuộc khuôn khổ Liên hoan Phim Venice năm 2024.

40 năm đổi mới: Điện ảnh Việt có gì?

40 năm nhìn lại để nhắc rằng, điện ảnh không chỉ là công nghiệp mà còn là nghệ thuật. Và nếu không có những tiến triển trong nghệ thuật ấy thì càng ngày điện ảnh sẽ càng khô cứng và thiếu đi chiều sâu nhân văn cũng như sự sáng tạo.

Báo và thơ đều đi tìm sự thật

Báo và thơ đều đi tìm sự thật

Sáng tạo trên các miền đất của thơ, nhạc, báo chí, Lê Cảnh Nhạc (ảnh) lúc nào cũng rất sung sức. Ông chia sẻ, dù dưới bất cứ ngôn ngữ, hình thức nào, việc viết chính là đi tìm sự thật, để giúp thấu hiểu con người cũng như thời đại mình đang sống.

"Hồ Gươm", acrylic, 31x41cm, 2026.

Giữ vào tranh một ánh nhìn Hà Nội

Vừa từ đường Thanh Niên ồn ào rẽ vào, trên con phố Yên Hoa uốn lượn ở góc này Hồ Tây, bao nhiêu cấp tập ngay lập tức bỏ lại. Trước mặt đã vội thoáng đãng, sáng bừng lên với gió hồ trên mặt nước bàng bạc, man mát. Họa sĩ Bùi Lê Dũng lắng lại cho mình và không cố ý nhưng cũng đang giữ lại cho những người yêu tranh của anh, cái không khí bình yên đó.

Lạm dụng AI làm công cụ hỗ trợ sẽ dẫn đến nguy cơ thụ động trong sáng tạo.

AI tạo nên sự lười biếng?

Sự phát triển vũ bão của Trí tuệ nhân tạo (AI) đã mang đến những đặc quyền chưa từng có cho ngành công nghiệp sáng tạo. Tuy nhiên, khi rào cản kỹ thuật bị phá vỡ, sự lười biếng dễ dàng lên ngôi.

Hình ảnh 2D ca khúc "Mạnh Bà chê ta phiền" của Uy Mãnh Tiên Sinh.

Có không ca khúc AI thành công trong vài giây?

Vào một đêm khuya tháng 3 năm 2026, trong đầu tôi hiện ra một câu chuyện thần thoại tình yêu về canh Mạnh Bà. Nhưng tôi không có đủ công cụ để phối khí, cũng không có diễn viên để quay hình. AI đã giúp tôi chạm tới giấc mơ” - Uy Mãnh Tiên Sinh, tác giả gốc của ca khúc tỷ view Trung Quốc "Mạnh Bà chê ta phiền" chia sẻ.

CHUYÊN ĐỀ: NHẠC AI: RANH GIỚI GIỮA “TẠO RA” VÀ “SÁNG TẠO”

CHUYÊN ĐỀ: NHẠC AI: RANH GIỚI GIỮA “TẠO RA” VÀ “SÁNG TẠO”

AI đã bắt đầu xâm nhập vào đời sống nghệ thuật ngày một nhiều. Nhiều ca khúc trong một đêm tràn ngập các nền tảng số mà người nghe không thể tìm ra một thông tin nào về ca sĩ hay nhạc sĩ trước đó. Trong nhiều trường hợp, khán giả thậm chí còn không phân biệt được đâu là một tác phẩm có sự tham gia của AI.

Chắt từ máu và hoa

Chắt từ máu và hoa

Nhà văn Phạm Việt Long trực tiếp ra chiến trường nhận nhiệm vụ vào những năm ác liệt nhất, những năm bắt đầu tổng tiến công Mậu Thân 1968. Nơi ông đến: Chiến trường Nam Trung Bộ cũng là một trong những mặt trận gian khó nhất.

Họa sĩ Bùi Tiên bên một tác phẩm tại triển lãm.

Dành 8 năm cho triển lãm tranh lụa

Triển lãm cá nhân “Cái gì là thật” của họa sĩ Bùi Tiên vừa diễn ra tại TomuraLee Gallery tại phường An Khánh, TP Hồ Chí Minh. Tác phẩm tại triển lãm bắt nguồn từ năm 2014 với đồ án tốt nghiệp đại học mỹ thuật Huế của chị.

Giải nóng qua điện ảnh

Giải nóng qua điện ảnh

Trong những ngày nắng hè gay gắt, ở hai đầu đất nước đều cùng lúc diễn ra những sự kiện thú vị qua điện ảnh để công chúng thưởng thức và giải nhiệt.

Anh Ngô Duy Duyệt giới thiệu về “Điểm trưng bày kỷ vật chiến tranh - Quảng Trị”.

Tâm huyết cá nhân tiếp sức giáo dục truyền thống

Văn kiện Đại hội XIV của Đảng nhấn mạnh yêu cầu đột phá mạnh mẽ về thể chế phát triển, khơi thông và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực; khơi dậy mạnh mẽ tinh thần yêu nước, tự hào dân tộc, khát vọng xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc. Trong lĩnh vực bảo tồn di sản và giáo dục truyền thống cách mạng, định hướng ấy đang được không ít cá nhân cụ thể hóa bằng những cách làm sáng tạo, tâm huyết, rất cần được khích lệ, cổ vũ.

Nhiếp ảnh gia Tom Hricko và các khán giả trẻ trò chuyện về tác phẩm của ông tại triển lãm "Inscape". Nguồn ảnh: NOIRFOTO GALLERY

Không thể là nơi nào khác ngoài Việt Nam

Kể từ năm 1994, nhiếp ảnh gia người Mỹ Tom Hricko lựa chọn “ở lại” Việt Nam vì cảm nhận được “tinh thần lạc quan, sự khao khát được biết cái mới” của con người nơi đây.

Sau hơn 10 năm hoạt động, nhà sách cuối cùng trong hệ thống Cá Chép phải nói lời tạm biệt Thành phố Hồ Chí Minh.

Khoảng lặng giữa phố

Ly trà đặt nhẹ trên bàn, chưa kịp phả hơi lạnh vào lòng tay khách, giọng của nữ quản lý đã nhuốm màu buồn bã: “Hôm nay ngồi thật lâu nha! Hai ngày nữa thôi, quán phải ngưng, thay đổi mô hình”. Tiếng thở dài thật khẽ, đủ để khách và quản lý quán cùng vấn vương, không làm phiền những người còn lại.

Sách cũ. Ảnh: NAM ANH

Tiệm sách cũ phố Cát Cụt

Hiệu sách cũ nằm ở phố Cát Cụt của Hải Phòng, nơi mà nếu người ta không để ý, sẽ dễ dàng đi ngang qua, chẳng hề hay biết mình vừa bỏ lỡ một thế giới khác.

Yêu thương trong “Mùa thu Catwalk”

Yêu thương trong “Mùa thu Catwalk”

Sau tập tản văn "Tháng ngày mẻ mải”, tập truyện ngắn "Mùa thu catwalk” do NXB Dân Trí phát hành năm 2026 là cuốn sách thứ hai của Lê Ngọc Sơn.

Đằng sau những dấu trừ

Đằng sau những dấu trừ

Nhà báo Phương Thảo có nhiều năm gắn bó với công tác báo chí và quản lý báo chí. Từ môi trường Đoàn Thanh niên, hơn một thập niên là Phó Tổng Biên tập báo Thanh Niên đến nay là Phó Cục trưởng Báo chí, chị luôn xuất hiện với hình ảnh một người làm nghề sắc sảo, trách nhiệm và giàu bản lĩnh. Cuốn sách “Hạnh phúc là những dấu trừ” (NXB Hội Nhà văn) của chị mang đến cho người đọc một góc nhìn khác.

Nghệ sĩ Bách Vũ giới thiệu với khán giả về triển lãm.

Nghệ thuật “giàu có” thêm nhờ ngôn ngữ công nghệ

Vừa diễn ra tại tòa nhà S2, Hoàng thành Thăng Long - 19C Hoàng Diệu, Hà Nội, triển lãm “We Are Made of SUN” do Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam, Fustic. Studio và nghệ sĩ Vũ Hoàng Bách (Bách Vũ) thực hiện. Sự kiện gợi mở suy tư về tính kết nối thông qua ngôn ngữ nghệ thuật đa phương tiện. Đưa công nghệ trở thành một phần của trải nghiệm nghệ thuật, triển lãm đồng thời đặt ra những câu hỏi về cách lựa chọn và kiến tạo tương lai. Thời Nay đã có cuộc trò chuyện cùng nghệ sĩ.

Lễ hội quy tụ 56 gian hàng với hơn 100 món chay phong phú, được chế biến công phu.

Lan tỏa lòng thiện từ lễ hội cộng đồng

Diễn ra sôi nổi tại phố đi bộ Nguyễn Đình Chiểu, Lễ hội Ẩm thực chay - Festival Huế 2026 đã để lại nhiều dấu ấn đẹp trong lòng người dân và du khách. Không chỉ là không gian trải nghiệm ẩm thực đặc sắc, lễ hội còn trở thành điểm gặp gỡ của những giá trị văn hóa, tinh thần nhân ái và lối sống xanh.

Kể điều lạ mà thân thương

Kể điều lạ mà thân thương

Sau “Những ngọn đèn thơm”, “Mùa hè ra biển”, “Trái tim của đảo”, nhà thơ, nhà báo Hồ Huy Sơn vừa dành tặng bạn đọc nhỏ tuổi tập thơ thiếu nhi “Thành phố bao điều lạ” (Trần Lê Books và NXB Phụ nữ Việt Nam phát hành).

Gặp gỡ âm nhạc đương đại Việt - Úc

Gặp gỡ âm nhạc đương đại Việt - Úc

“All Ears: Focus Australia 2026” sẽ chính thức ra mắt vào ngày 15/6 trên sân khấu chính của Festival Huế 2026. Ca sĩ, nhạc sĩ Australia Matthew Ifield và Mỹ Anh, gương mặt đại diện của thế hệ nghệ sĩ trẻ trong dòng nhạc đương đại của Việt Nam sẽ mang đến một tiết mục kết hợp các màu sắc soul, R&B và pop.

Nhà báo Đỗ Quảng (bên phải) tặng thơ tác giả bài viết - Nghệ sĩ nhiếp ảnh Ngọc Phan.

Đỗ Quảng: Sự chân thật của một đời cầm bút

Đỗ Quảng vốn là cây bút phóng sự, phóng viên đặc biệt của Báo Nhân Dân. Ở tuổi U90, ông già chuyên gia viết phóng sự bỗng… làm thơ. “Thương lắm Sài Gòn ơi”, tập thơ đầu tay chào đời năm 2021; “Vui buồn tháng Tư” - năm 2024; “Những lời nói thật”, NXB Hội Nhà văn, ấn hành tháng 11/2025.