Với sự xuất hiện của các công cụ mạnh mẽ như Suno, Udio hay ChatGPT…, giờ đây, chỉ cần vài cú nhấp chuột và một câu lệnh (prompt) đơn giản, một người không cần kiến thức chuyên môn sâu cũng có thể tạo ra một bài hát hoàn chỉnh, một câu chuyện mượt mà hay một đoạn video bắt mắt chỉ trong vài giây.
Tuy nhiên, chính sự tiện lợi tức thời này đang giăng ra một cạm bẫy vô hình với người làm sáng tạo, tạo ra sự lười biếng và tư duy ỷ lại vào máy móc của các “content creator” (Nhà sáng tạo nội dung). Thay vì đầu tư thời gian và công sức để tạo ra một tác phẩm chất lượng và có bản sắc riêng biệt, nhiều người chọn cách sản xuất nội dung hàng loạt, rập khuôn với hy vọng thu lợi nhanh chóng từ quảng cáo, hoặc tạo ra danh tiếng tức thời.
Bản chất của AI là bắt chước cơ sở dữ liệu lớn từ người dùng, sau đó phân tích và mô phỏng lại các khuôn mẫu từ dữ liệu đầu vào đã có. Trong tích tắc, hàng triệu tác phẩm có sẵn có thể được đưa vào một thiết bị trộn lẫn khổng lồ rồi cho ra đời hàng loạt các sản phẩm sao chép mỗi nơi một chút. Hàng loạt các sản phẩm na ná đâu đó, nghe quen quen, xuất hiện đầy rẫy nhưng đủ tinh quái để tránh được kiểm duyệt content ID của YouTube hay một số nền tảng kiếm tiền khác.
Khi ai cũng có thể tự xưng danh là nhạc sĩ, nghệ sĩ nhưng lại thiếu chuyên môn nghệ thuật, lười sáng tạo, thì hệ lụy tất yếu là sẽ cho ra đời những sản phẩm thoạt nghe qua giai điệu đèm đẹp, trôi chảy, nhưng nghe kỹ hơn nhiều lần thì sẽ thấy rập khuôn, sáo rỗng.
AI có thể tạo ra nội dung với tốc độ ánh sáng, nhưng để trở thành một sản phẩm sáng tạo, có giá trị thật sự lâu dài với khán giả cần dựa trên nền tảng chuyên môn, quá trình tham gia lao động tỉ mỉ và sự thẩm định khắt khe về đầu ra từ con người. Quan trọng hơn cả, đó còn là tư duy, thẩm mỹ, kiến thức văn hóa, trải nghiệm cá nhân, những điều mà máy móc mãi mãi không thể thay thế.
Tháng 7/2025, YouTube đã đưa ra “tối hậu thư” sẽ thẳng tay tắt tính năng kiếm tiền đối với các kênh lạm dụng AI để tạo ra nội dung không xác thực. Điều này cho thấy các nền tảng và tập đoàn công nghệ lớn nhất toàn cầu cũng đang đưa ra những báo động đỏ về tính nguyên bản của nội dung sáng tạo. Và cùng với đó, ở một góc nhìn tích cực, những người sáng tạo thủ công và những tác phẩm được tạo ra bởi quá trình lao động thật sự của người nghệ sĩ, với tư duy, chiều sâu cảm xúc và trải nghiệm cá nhân sẽ luôn có vị thế và sự tôn trọng nhất định, dù ở bất kỳ thời đại nào.
Thực tế, các chiến thuật hay bài học về prompt không còn là lợi thế cạnh tranh trong năm 2026. Một năm trước, người viết được prompt hay là người thắng. Hôm nay, AI đã có thể tự gợi ý cách hỏi. Mẫu prompt tràn ngập khắp nơi, miễn phí, copy một cái là xong, nhưng rõ ràng không phải ai cũng thành công. "Người thắng không phải người hỏi AI hay nhất, mà là người biết mình cần gì trước khi hỏi. Thứ AI không thể copy là cách bạn nhìn vấn đề", producer Trọng Nhân chia sẻ.
