Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Giáo dục

Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn - Tấm gương khoa học, sư phạm mẫu mực, một nhân cách đáng kính trọng

Sau 90 năm sống, lao động, sáng tạo và cống hiến hết mình, vào 20 giờ 55 phút, ngày 12/11, Phó Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn đã từ trần. Ông ra đi để lại nỗi buồn đau, niềm thương tiếc khôn nguôi, sự kính trọng của gia đình, các thế hệ cán bộ, sinh viên Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, nay là Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội và giới sử học nước nhà.

Phó Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn.
Phó Giáo sư, Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn.

Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn sinh ngày 1/10/1932 tại Bích La Thượng, xã Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị. Từ sớm ông đã tham gia công tác kháng chiến ở cơ sở; đến năm 1953, ông tập kết ra Bắc, để lại quê hương người vợ trẻ, mấy chục năm sau mới được đoàn viên. Ra Hà Nội, ông phấn đấu, trở thành sinh viên khóa đầu tiên ngành lịch sử của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội và từ năm 1959 cho đến khi nghỉ công tác, ông gắn bó cả đời và có nhiều cống hiến xuất sắc cho sự nghiệp nghiên cứu, giảng dạy lịch sử cách mạng, lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh.

Đồng nghiệp và các thế hệ học trò khâm phục, nể trọng tri thức uyên thâm, phong cách làm việc nghiêm cẩn, khoa học, đầy bản lĩnh và trách nhiệm của Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn.

Hơn 60 năm miệt mài nghiên cứu, khảo nghiệm, đối chiếu, suy ngẫm, đúc kết từ các nguồn tư liệu phong phú trong và ngoài nước, từ thực tiễn lịch sử cách mạng hào hùng của dân tộc mà ông cùng các học trò khảo sát tại nhiều vùng căn cứ địa, chiến khu cách mạng và các địa phương trên cả nước, ông tự làm giàu bằng một khối lượng tri thức sâu rộng và tự khẳng định vai trò, vị trí chuyên gia hàng đầu về lịch sử hiện đại, lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh. Ông hiểu cặn kẽ từng tư liệu lịch sử, nắm chắc bản chất của từng sự kiện, luận giải thấu đáo, đánh giá chính xác, không né tránh, các vấn đề lịch sử chính trị, quân sự, ngoại giao, kinh tế - xã hội...

Ông có nhiều đóng góp nổi bật trong việc khẳng định giá trị của Cương lĩnh vắn tắt, Sách lược vắn tắt năm 1930 - Cương lĩnh đầu tiên của Đảng do Bác Hồ soạn thảo và những tư tưởng cốt lõi của Người về độc lập, tự do, chủ nghĩa xã hội; về khoa học, nghệ thuật xây dựng, chỉ đạo chiến lược, sách lược của Đảng qua các thời kỳ cách mạng. Ông là tác giả, là chủ biên của hàng chục công trình nghiên cứu, giáo trình lịch sử tầm cỡ quốc gia về lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, lịch sử Quốc hội, lịch sử Chính phủ, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Từ điển Bách khoa Việt Nam... Những công trình khoa học này giá trị còn mãi với thời gian.

Phần lớn nguồn tri thức quý báu tích lũy được, Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn dành cho sự nghiệp đào tạo các thế hệ học trò. Sinh viên, nghiên cứu sinh đã từng nghe ông giảng bài không thể nào quên đôi mắt ngời sáng, giọng nói hào sảng như được thắp cháy lên bởi nhiệt huyết cách mạng dâng trào. Học trò không chỉ tiếp nhận nơi ông những tri thức lịch sử phong phú và phương pháp luận khoa học mà còn hấp thụ từ ông tinh thần yêu nước, trách nhiệm đối với nhân dân, đất nước. Suốt mấy chục năm, ông đã đào tạo nên người bao thế hệ học trò, trong đó nhiều người đã trở thành cán bộ cấp cao của Đảng, Nhà nước, chuyên gia đầu ngành nhiều lĩnh vực khoa học xã hội, nhân văn.

Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn - Tấm gương khoa học, sư phạm mẫu mực, một nhân cách đáng kính trọng -0

PGS.NGND Lê Mậu Hãn và GS.NGND Vũ Dương Ninh - 2 nhà Sử học hàng đầu, người thầy của nhiều thế hệ sinh viên, học viên Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn. (Ảnh: Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn)

Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn để lại trong lòng bạn bè, đồng nghiệp, các thế hệ học trò dấu ấn sâu đậm của một nhân cách đáng kính. Ông là người không dễ hiểu ngay trong lần gặp đầu tiên và cũng không dễ hiểu sâu nếu chỉ tiếp xúc, làm việc trong thời gian ngắn. Càng ở gần ông, càng nhận rõ, bên trong dáng người xương xương, gương mặt nghiêm nghị; đằng sau cách nói kiệm lời, có phần khô khan là một trái tim đôn hậu, một tình cảm sâu lắng ông dành cho học trò, bạn bè, đồng nghiệp; một tinh thần trách nhiệm và sự tận tụy đối với sự nghiệp chung, với cuộc đời, con người; một tình yêu cháy bỏng và sự gắn bó máu thịt của ông với đất nước, đồng bào, với lý tưởng của Đảng. Ông nghĩ gì, nói gì, viết gì, làm gì đều xuất phát từ tâm nguyện: làm sao cho đất nước mình, dân tộc mình, Đảng mình, xã hội mình mạnh hơn, đẹp hơn; sao cho sự nghiệp giáo dục, đào tạo phát triển lành mạnh, thực chất; sao cho các thế hệ học trò bước vào đời làm những người tử tế, hữu ích.

Điều thật thú vị và đáng quý ở Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn là ông có cuộc sống rất giản dị mà tinh tế. Các thế hệ sinh viên và cán bộ trẻ Khoa Lịch sử, Trường Đại học Tổng hợp những năm, 70, 80 của thế kỷ trước vẫn còn nhớ mãi hình ảnh Thầy Chủ nhiệm khoa Lê Mậu Hãn người gầy gò, mặc bộ quần áo sẫm mầu, thường xuyên xuống Khu Ký túc xá Mễ Trì ân cần thăm nom từng li từng từng tí sinh hoạt, học tập hằng ngày của sinh viên; quan tâm chu đáo đến cuộc sống của từng thầy, cô giáo trong khoa, nhất là các thầy, cô giáo trẻ. Sau chiến tranh, đất nước nghèo, trường nghèo, khoa nghèo, thầy trò nghèo, bữa mì, bữa rau, ông chính là người thuyền trưởng nghiêm nghị, khắc khổ đêm ngày trăn trở, lo toan chèo lái con thuyền Khoa Lịch sử vượt lên, sau này trở thành đơn vị Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới. Cũng ít người được biết một chiều cạnh khác thầm lặng mà rất nghệ sĩ trong đời sống của Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn. Đó là những giờ phút hiếm hoi giữa bộn bề công việc, khó khăn thời bao cấp, ông vẫn say mê tìm kiếm những gốc cây, cành cây có thế đẹp, những bình gốm lạ, chăm chút những giò phong lan, các chậu hoa quỳnh... để trang trí căn phòng nhỏ ở Khu ký túc xá; và những đêm trăng Mễ Trì, ông cùng cánh giáo viên trẻ, thưởng thức một chén trà được phân phối hoặc ly rượu nhạt, náo nức, hồi hộp chờ ngắm những bông quỳnh nở... Những lúc ấy, người thầy giáo khắc khổ Lê Mậu Hãn hóa thân thành một nghệ sĩ say đắm và tôn thờ cái đẹp...

Nhà giáo Nhân dân Lê Mậu Hãn là một con người như thế. Một con người kiên định, suốt đời tin tưởng, phấn đấu cho lý tưởng đã lựa chọn; một bậc sư biểu mà tâm huyết, trí tuệ, nhân cách còn sáng mãi trong niềm kính trọng, ngưỡng mộ, noi theo của các thế hệ học trò, đồng nghiệp.

Hà Nội, ngày 14 tháng 11 năm 2021

GS.TS. PHÙNG HỮU PHÚ, Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Nguyên Phó Bí thư Thường trực Thành ủy kiêm Chủ tịch HĐND TP Hà Nội, Nguyên Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương, Nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương

Nhà giáo nhân dân Lê Mậu Hãn từ trần

Có thể bạn quan tâm

Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo. (Ảnh: NGUYỄN MẠNH)

Cách nói “bỏ IELTS” hoặc “không còn xét chứng chỉ ngoại ngữ” là không chính xác

Dự thảo Thông tư sửa đổi quy chế tuyển sinh đề xuất từ năm 2027 không còn điểm cộng do cơ sở đào tạo tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đây là “điều chỉnh cấp thiết”. Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Tiến Thảo trao đổi về nội dung này. 

Hội nghị Quốc tế IEEE lần thứ 8 về mạch và hệ thống trí tuệ nhân tạo do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức thu hút các nhà khoa học, chuyên gia trong nước, quốc tế tham dự. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Tích hợp AI sâu hơn vào giáo dục

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang dần cải tiến phương thức giáo dục, mở ra những triển vọng mới giúp cá nhân hóa tiến trình học tập, tối ưu hóa công tác giảng dạy và quản lý hiệu quả hơn. Tích hợp AI vào giáo dục sẽ tạo ra sự thay đổi mang đến nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức.

Trao học bổng Quỹ khuyến học Nguyễn Sinh Sắc tặng học sinh biên giới Đồng Tháp. (Ảnh: HỮU NGHĨA)

Tiếp sức những ước mơ trẻ em vùng biên giới

Ở vùng biên giới tỉnh Đồng Tháp, những suất học bổng, sự đồng hành của nhà trường, chính quyền, các mạnh thường quân đang tiếp sức cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn tiếp tục cơ hội đến trường. Từ đây, tinh thần học tập suốt đời trong các em và từng gia đình được lan tỏa, trở thành động lực để người dân vùng biên vươn lên.

Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phát biểu, làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội nêu trong Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo sáng 20/9.

Lượng sách giáo khoa cung ứng đến tay người học đã đạt 99,75% nhu cầu

Từ hơn 3,9 triệu cuốn sách giáo khoa còn thiếu hôm 14/9 - tương đương 1,5% tổng nhu cầu, hiện số lượng sách giáo khoa còn thiếu chưa đến tay học sinh giảm xuống chỉ còn khoảng 900 nghìn bản - chiếm 0,25%. Trong vài ngày tới đây nhà xuất bản cùng các công ty cung ứng sẽ tiếp tục tập trung đáp ứng đủ nhu cầu của học sinh.

Đồng chí Hoàng Minh Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo tại Phiên giải trình do Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội tổ chức sáng 20/9.

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định tiếp tục giữ ổn định mô hình Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định tiếp tục giữ ổn định mô hình Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông trong giai đoạn hiện nay, đồng thời từng bước hiện đại hóa công tác khảo thí; tiếp tục tăng cường tính độc lập của công tác kiểm tra, giám sát; tăng cường camera, lưu vết điện tử; đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm...

Đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội phát biểu chỉ đạo tại Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo. (Ảnh: QUỲNH NGUYỄN)

Năm nhóm vấn đề được tập trung làm rõ tại Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo

Sáng 20/9, tại Phiên giải trình của Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo, đồng chí Nguyễn Thị Thanh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung làm rõ thực trạng, nguyên nhân, trách nhiệm và hướng xử lý đối với 5 nhóm vấn đề trong thực hiện chính sách, pháp luật trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Lần đầu tiên, tập thể Thường trực Thành ủy Đồng Nai làm việc riêng với toàn ngành giáo dục địa phương để tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy giáo dục, đào tạo phát triển toàn diện.

Giáo dục phải đi cùng tầm vóc mới của thành phố Đồng Nai

Khẩn trương hiện thực hóa khát vọng đưa thành phố Đồng Nai bứt phá thành cực tăng trưởng quan trọng của đất nước, lãnh đạo Thành ủy thường xuyên trực tiếp làm việc với cán bộ, công chức, viên chức từng sở, ngành, khơi dậy tinh thần đoàn kết, hành động quyết liệt thực hiện bằng được mục tiêu chiến lược.

Giờ học tại một trường phổ thông có triển khai chương trình quốc tế. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Hoàn thiện khung pháp lý quy định về hợp tác, liên kết với nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục

Đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến quy định ba hình thức liên kết giáo dục: thực hiện chương trình giáo dục của Việt Nam; thực hiện chương trình giáo dục tích hợp giữa chương trình của Việt Nam và chương trình nước ngoài; thực hiện chương trình giáo dục của nước ngoài.

In ấn sách giáo khoa. (Ảnh: Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam)

Thủ tướng chỉ đạo huy động tất cả nguồn lực để cung ứng đủ sách giáo khoa

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo tập trung huy động tất cả các nguồn lực, điều tiết ngay, in ấn, cung ứng đầy đủ số lượng, bảo đảm chất lượng sách giáo khoa cho các cơ sở giáo dục phổ thông; hoàn thành việc cung ứng sách và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 22/9. 

Hội thảo Khởi nghiệp Đổi mới sáng tạo trong Giáo dục Đại học là diễn đàn học thuật và thực tiễn quy mô lớn do Đại học Huế chủ trì tổ chức.

Giáo dục đại học - từ đào tạo, nghiên cứu đến trung tâm kiến tạo giá trị

Trước yêu cầu phát triển của tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trường đại học phải chuyển từ mô hình đào tạo, nghiên cứu sang kết nối nguồn lực, thương mại hóa tri thức và tạo giá trị. Từ Huế, một tiếp cận mới được đặt ra: đại học vừa cung cấp nhân lực, vừa dẫn dắt đổi mới sáng tạo, đưa kết quả nghiên cứu vào đời sống.