Theo lời giới thiệu của đầu mối dịch vụ, chúng tôi tìm đến một khu nhà kinh doanh hộp ngủ trên đường Xô Viết Nghệ Tĩnh (Phường 26, quận Bình Thạnh). So với thiết kế trước đây, chủ cơ sở đã "độ" các phòng thành các ngăn nhỏ hơn để tạo ra 40 hộp ngủ với mức giá 2,2 triệu đồng/tháng/hộp ngủ. Tòa nhà này có tám tầng, bên ngoài chủ cơ sở thiết kế thang thoát hiểm nhưng thang được thiết kế thẳng đứng, không có hệ thống lưới chắn bảo vệ chung quanh thang.
Tương tự, tại một chung cư mini ở quận Tân Bình, chủ cơ sở cũng ngăn phòng để làm hộp ngủ cho thuê. Theo tính toán, với một căn có diện tích 50m2, chủ nhà cho thuê được 8 triệu đồng/tháng nhưng nếu thiết kế thành hộp ngủ từ 6-8 hộp ngủ, chủ nhà sẽ thu được số tiền gấp hai đến ba lần so với cho thuê cả căn hộ.
Theo Sở Xây dựng thành phố, hiện thành phố đang có 67 công trình nhà ở riêng lẻ cho thuê dạng hộp ngủ, trong đó, tập trung nhiều nhất ở các quận như: 1, 3, 5, 8, 10, Phú Nhuận, Bình Thạnh, Tân Phú, Gò Vấp,... Qua các đợt kiểm tra, các đoàn liên ngành đã tiếp cận, rà soát 58 công trình với 2.165 giường ngủ.
Theo Đại tá Huỳnh Ngọc Quan, Phó trưởng phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ, Công an thành phố, loại hình hộp ngủ được làm bằng các vật liệu như gỗ, nhựa, giường thấp tầng bằng sắt dạng lắp ráp; mỗi cơ sở thường có hàng chục hộp ngủ cho nên số lượng người tập trung đông trong không gian hẹp sẽ không bảo đảm các điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy; rủi ro lớn về tính mạng khi xảy ra sự cố về cháy, thoát hiểm. Thực tế cho thấy, các cơ sở kinh doanh hình thức cho thuê này đang vi phạm nghiêm trọng các quy định về phòng cháy, chữa cháy. Mới đây, qua kiểm tra 15 cơ sở kinh doanh mô hình này trên địa bàn quận, Công an quận Gò Vấp đã xử phạt vi phạm hành chính bảy cơ sở với các lỗi gồm: Sử dụng vách ngăn bằng vật liệu dễ cháy; cầu thang thoát nạn không đủ số lượng; bố trí vật tư hàng hóa cản trở lối thoát nạn; thực hiện các giải pháp ngăn cháy không bảo đảm,… Công an quận cũng lập biên bản vi phạm, yêu cầu cơ sở tháo dỡ vách ngăn, giảm mật độ người thuê; tháo dỡ các hộp trang trí và thực hiện quy định về phòng cháy, chữa cháy.
Ủy ban nhân dân thành phố có văn bản giao Sở Xây dựng, Ủy ban nhân dân thành phố Thủ Đức, các quận, huyện tăng cường thực hiện việc theo dõi, kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn, xử lý kịp thời khi phát sinh vi phạm tại các công trình xây dựng trên địa bàn.
Tại nhiều địa phương, việc kiểm tra các công trình xây dựng, trong đó có việc kiểm tra, giám sát và quản lý mô hình hộp ngủ được địa phương thực hiện thường xuyên. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, nhiều chủ cơ sở đã cố tình thiết kế, thi công trái các quy định về phòng cháy, chữa cháy.
Đại diện nhiều địa phương cho rằng, với những nguy cơ lớn về an toàn phòng cháy, chữa cháy, chính quyền sẽ không cấp phép để người dân kinh doanh mô hình này. Đối với các trường hợp sai phạm các địa phương kiên quyết yêu cầu chủ cơ sở tháo dỡ, thực hiện các biện pháp an toàn phòng cháy, chữa cháy. Tại quận Bình Thạnh, qua kiểm tra 42 hộ kinh doanh dạng hộp ngủ đã yêu cầu 13 hộ ngưng hoạt động để khắc phục các vi phạm an toàn về phòng cháy, chữa cháy.
Tại Quận 3, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận Trần Thanh Bình cho biết: Quận luôn chú trọng kiểm tra vấn đề phòng cháy, chữa cháy ở các cơ sở kinh doanh cho thuê lưu trú, trong đó có hình thức kinh doanh hộp ngủ. Quận quán triệt ủy ban nhân dân các phường tuyệt đối không cấp phép hoạt động do tính chất nguy cơ cháy nổ, hỏa hoạn rất lớn của loại hình kinh doanh này. Đối với các trường hợp cố tình vi phạm, quận sẽ kiên quyết buộc đình chỉ hoạt động. Về hướng xử lý, Sở Xây dựng thành phố kiến nghị Ủy ban nhân dân thành phố giao địa phương kiểm tra, rà soát và xử lý theo thẩm quyền do công trình đã đưa vào sử dụng.
