Tác giả là… nhà đầu tư
Có bản thảo nhưng không phải ai cũng tìm được “bà đỡ” để đứa con tinh thần của mình đến với bạn đọc. Họ đã quyết định tự đầu tư in ấn, rồi thông qua facebook cá nhân để bán sách. Nhiều tác giả đã tính số lượng sẽ phát hành trước khi in để sách không bị ế. Có thể kể đến các tác giả Lê Tuyết Lan, Trần Dạ Hợp, Hà Hương Sơn, Ngô Bá Hòa, Phạm Quỳnh Phương, Phố Hoa, Băng Ngọc, Hoàng Liên Sơn, Trần Hưng… Nhà thơ trẻ Ngô Bá Hòa tâm sự: “Việc tác giả tự phát hành đòi hỏi một tâm thế tự chủ cùng sự nhanh gọn, chọn được chính xác đối tượng tiếp nhận hơn là gửi cho các nhà xuất bản. Đặc biệt, việc tự phát hành có tác động rất lớn đến những tác giả trẻ, tác giả mới xuất hiện, giúp họ tự nhìn nhận mình để có thể hoàn thiện và trưởng thành hơn”.
Cầm bút cách đây chưa lâu, năm 2019 tác giả Phố Hoa đã tự in tập tản văn “Hà Nội bốn mùa yêu” và được bạn đọc mua hết sách. Đầu năm 2023, Phố Hoa tiếp tục đầu tư in tập thơ “Mình về thương lấy nhau thôi”, tập hợp những sáng tác đã giới thiệu trên Facebook, bán hết ngay sau khi in và tổ chức ra mắt sách chừng hai tháng. Phố Hoa chia sẻ, khi người viết có nhu cầu xuất bản tác phẩm mà không có đơn vị đầu tư, thì việc tác giả tự đầu tư một khoản tiền là cách giúp mang đến cho bạn đọc thêm những món ăn tinh thần phong phú.
Nhiều tác giả cho rằng, việc tự đầu tư sẽ ngày càng được quan tâm khi các đơn vị xuất bản không thể đầu tư in cũng như quảng bá và giới thiệu tác phẩm. Việc tự in giúp tác giả chủ động hơn trong việc thuê vẽ bìa, thiết kế sách theo ý mình, đồng thời để tác phẩm có thể đến với bạn đọc một cách nhanh nhất. Nhà văn Tống Phước Bảo tâm sự: “Dĩ nhiên, tác giả cũng cần có sự thẩm định, góp ý và căn chỉnh từ nhiều người có chuyên môn để cuốn sách đáp ứng chất lượng nội dung, lan tỏa thông điệp tích cực cho bạn đọc và xã hội”. Đồng quan điểm, nhà thơ Đặng Thiên Sơn, Giám đốc Tinhvanbook gợi ý: “Thay vì phải chờ đợi các đơn vị xuất bản, các nhà sách mua bản quyền có khi mất hàng năm, thì việc tự xuất bản của tác giả chỉ mất trên dưới một tháng là đã hoàn thiện cuốn sách của mình”.
Tự truyền thông để hoàn thiện mình hơn
Hiện nay việc đọc sách bị chi phối bởi nhiều hình thức giải trí, không còn là chọn lựa duy nhất hoặc ưu tiên. Nhờ công nghệ và mạng xã hội, việc quảng bá tác phẩm văn chương của các tác giả đã trở nên thuận tiện. Rất nhiều tác giả xác định, thay vì để bạn đọc tự đi tìm thì chính họ phải chủ động giới thiệu toàn bộ hoặc một phần tác phẩm của mình trên báo chí, Facebook, tổ chức ra mắt sách để nhiều người biết đến và tìm đọc. Dù là trên phương tiện thông tin đại chúng hay các trang mạng xã hội, nếu truyền thông tốt sẽ được nhiều người biết đến, từ đó mang lại nguồn thu cho tác giả. Sau mỗi lần như vậy, tác giả sẽ có thêm kinh nghiệm để lần sau có tác phẩm tốt hơn cả về nội dung, hình thức cũng như cách quảng bá. Nhà thơ trẻ Ngô Bá Hòa nêu chia sẻ: “Tự truyền thông còn giúp tôi nhận được những đóng góp để điều chỉnh, sửa chữa. Hay qua facebook, nhiều cơ quan báo chí thấy tôi sáng tác, đã chủ động đặt bài. Điều đó rất có lợi cho tác giả”.
Nhà văn trẻ Đức Anh - Công ty Linh Lan Books cho rằng, một sự kiện ra mắt sách, dù trực tiếp hay trực tuyến đều có thể đạt hiệu ứng truyền thông cho cuốn sách. “Nếu làm một sự kiện liên quan đến sách, nhất là sách mới, mà áp dụng được những tiện lợi từ các kênh truyền thông sẽ đạt hiệu quả cao”, Đức Anh nhấn mạnh.
Tất nhiên, việc tổ chức sự kiện không phải là tất cả. Đó chỉ là cú kích hoạt đầu tiên trong một tiến trình truyền thông bài bản, bền vững. Việc tổ chức giao lưu ký tặng sách, hay tọa đàm cần phải ngày càng sáng tạo hơn, tìm ra những cách tương tác tốt hơn, thông minh hơn, và phối hợp chặt chẽ hơn giữa tác giả với đơn vị xuất bản. Đó không phải chỉ là nhu cầu tự thân của những người làm sách, mà chính là nhu cầu của thị trường.
Tại Hà Nội, các thành viên nhóm thơ Facebach rất nỗ lực tự đầu tư in sách, đồng thời chủ động tổ chức sự kiện, thậm chí tổ chức sự kiện cho cả nhóm cùng ra mắt sách trong một đợt. Đó là cách tạo điểm nhấn để có thể thu hút được nhiều bạn đọc của cả nhóm tác giả đến chung vui trong cùng một sự kiện. Việc truyền thông, lan tỏa giá trị tác phẩm còn kích thích nhiều người bỏ tiền mua sách, thay vì chờ được biếu tặng. Đó cũng là cách để bạn đọc có trách nhiệm hơn với người cầm bút.
