Từ 4 giờ sáng ngày 25/7, người dân đã đổ về các địa điểm: Nhà tang lễ Quốc gia (số 5, Trần Thánh Tông, Hà Nội); thôn Lại Đà, xã Đông Hội, huyện Đông Anh, Hội trường Thống Nhất (Thành phố Hồ Chí Minh)... để có cơ hội được thắp nén hương viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Thầy giáo của Tổng Bí thư: “Cả đêm tôi không thể ngủ...”
Từ sáng sớm, thầy Nguyễn Ngọc Sơn, nguyên giảng viên khoa Ngữ Văn Đại học Tổng hợp Hà Nội đến Nhà tang lễ Quốc gia tiễn đưa người học trò Nguyễn Phú Trọng.
Thầy Sơn là sinh viên khóa 1 khoa Ngữ văn Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, từng là giảng viên được giao nhiệm vụ đi cùng lớp Văn khóa 8, khóa học có sinh viên Nguyễn Phú Trọng lên sơ tán ở huyện Đại Từ, tỉnh Bắc Thái (bây giờ là Thái Nguyên) năm 1965.
 |
| Thầy Nguyễn Ngọc Sơn. |
Ông bồi hồi chia sẻ: “Mấy đêm nay tôi không ngủ. Từ nhiều tháng trước, tôi đã luôn hỏi các học trò cũ về tình hình sức khỏe của anh Trọng. Khi nghe tin học trò qua đời, tôi rất bàng hoàng. Hôm nay, tôi đi cùng lớp văn khóa 8 để tiễn đưa anh Trọng. Chúng tôi đã mất đi một người bạn thân yêu nhất của thầy và trò”.
7 giờ sáng nay, những người bạn đồng môn của Tổng Bí thư tại khoa Ngữ Văn, khóa 8, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội đã hẹn nhau ở góc phố Tăng Bạt Hổ. thầy Nguyễn Ngọc Sơn xúc động khi gặp lại các học trò cũ. Từ nay, trong những cuộc gặp gỡ của thầy-trò đã không còn người bạn Nguyễn Phú Trọng.
Nắm tay thầy mình, ông Phan Văn Kính cho hay, đoàn khoa Ngữ Văn, khóa 8 đăng ký rất đông, nhưng chỉ được 20 người vào viếng Tổng Bí thư. Đứng chờ cùng bạn bè đồng môn, ông Kính nghẹn ngào nói: “Tôi vô cùng thương tiếc một người bạn đồng môn kính thầy, trọng bạn, khiêm tốn, giản dị như Tổng Bí thư. Ngày hôm nay, chúng tôi chỉ muốn dâng nén hương để tiễn người bạn về nơi an nghỉ cuối cùng”.
Ở độ tuổi cao, sức khỏe không còn được tốt, nhưng Nhà giáo ưu tú Trần Ngọc Thảo (87 tuổi), nguyên Hiệu trưởng Trường Văn hóa nghệ thuật Hải Phòng cũng rời Hải Phòng từ sáng sớm nay lên Hà Nội để được thắp nén hương viếng bạn.
 |
| Nhà giáo Ưu tú Trần Ngọc Thảo (giữa) cùng bạn bè đồng môn và con trai vào viếng Tổng Bí thư. |
Theo trí nhớ của ông Thảo, chưa bao giờ Tổng Bí thư có khoảng cách với các bạn đồng môn. "Chúng tôi rất ấn tượng với câu nói của anh: 'tiền tài, danh vọng như đóa phù vân, tình bạn, tình người là mãi mãi'. Anh nói xong giơ hai tay như ôm chúng tôi vào lòng, rất xúc động. Anh đến với chúng tôi như người xa về gần, anh hồ hởi nhớ tên từng bạn, nhớ những kỷ niệm thời học đường, nhớ những trò nô đùa tinh quái.
Nghe tin anh Trọng mất đi, chúng tôi như tiếng sét bên tai, rụng rời tay chân. Anh mất đi, đồng môn như chúng tôi mất đi người bạn lớn, Đảng và nhân dân mất mát và nỗi buồn khôn nguôi. Từ nay, các cuộc họp lớp sẽ vắng anh. Nói bao điều cho đủ về sự mất mát này đây. Những người còn lại không bao giờ quên hình ảnh của anh. Anh Trọng là hình mẫu con người văn hóa. Gặp anh, luôn thấy từ anh nụ cười tình cảm, sự hoà đồng với cả người dân và bạn bè quốc tế.
 |
| Thầy Nguyễn Ngọc Sơn và bạn bè đồng môn khoa Ngữ Văn, khóa 8, Đại học Tổng hợp Hà Nội viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. (Ảnh: DUY LINH) |
Từ xa xôi, chúng tôi về viếng anh, thắp nén hương lần cuối tiễn đưa anh về cõi trường sinh, và mong anh yên tâm Đảng và nhân dân sẽ tiếp nối con đường anh đã đi, đất nước ta nhất định thịnh vượng. Chúng tôi đau xót thương tiếc người bạn lớn”, ông Thảo nghẹn giọng.
Ông Thảo cũng đọc mấy câu thơ để tiễn biệt người bạn mình:
"Người đốt lò dũng cảm đã đi xa
Tiếc thay khí phách sĩ phu Bắc Hà
Bạc đầu đau đáu việc quốc dân
Một đời mẫu mực chính liêm kiệm cần...
Bên Anh phút cuối lệ ứa xót xa
Anh hãy yên lòng vào cõi trường sinh
Đảng tiếp bước con đường Anh định hoạch
Cùng nhân dân xây dựng nước non mạnh giàu"
Hàng nghìn người dân khóc nghẹn ngào đưa tiễn Tổng Bí thư
Tại thôn Lại Đà, xã Đông Hội, huyện Đông Anh (Hà Nội), ngay từ sáng sớm, hàng nghìn người dân đã có mặt tại khu vực Nhà văn hóa thôn để chuẩn bị cho lễ viếng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Cụ Nguyễn Văn Tuế, năm nay đã 93 tuổi, nét mặt như thêm già xọm sau nỗi buồn đau mất mát. Cụ Tuế chia sẻ: Cả mấy đêm qua, cụ không thể ngủ được. Sau khi nhận được tin Tổng Bí thư qua đời, không chỉ cụ mà tất cả người dân Lại Đà đều vô cùng đau xót. Sáng sớm nay, dù đã yếu, nhưng từ 4 giờ, cụ Tuế đã một mình chống gậy ra khu vực tổ chức lễ viếng khi chưa có ai.
“Quê hương Lại Đà đã sinh ra Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, một người con hết lòng vì đất nước, vì nhân dân. Bởi vậy, chúng tôi vô cùng thương tiếc đồng chí”, cựu đảng viên thôn Lại Đà nói.
 |
| Cụ Nguyễn Văn Tuế, năm nay đã 93 tuổi. |
Nhớ về những lần Tổng Bí thư về thăm Đông Hội, cụ Tuế cho biết: Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn gần gũi, giản dị.
“Mỗi khi về quê, đến đầu cổng làng, Tổng Bí thư đều xuống xe và đi bộ, ghé qua nhà các cụ cao niên trong làng hỏi thăm sức khỏe mọi người”, cụ kể lại.
Có mặt tại Lại Đà, ông Vương Khắc Duy (83 tuổi) ngồi trên chiếc xe lăn đã cũ. Ông Duy từng là bạn học với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Đông Hội suốt 4 năm học đầu tiên của cấp 1.
 |
| Ông Vương Khắc Duy (83 tuổi) ngồi trên chiếc xe lăn vào viếng Tổng Bí thư. |
Ông Duy cho biết: Nghe tin người bạn thời niên thiếu qua đời, ông rất buồn. Vì vậy, sáng nay, ông đã nhờ con trai đưa tới thôn Lại Đà từ lúc 5 giờ sáng để đợi tới lượt viếng.
4 giờ sáng nay, bà Đoàn Thị Ngọc Lan (65 tuổi, hội viên Hội cựu chiến binh thôn Võng Xuyên, huyện Phúc Thọ, Hà Nội) đã đi bộ ra đứng chờ sẵn ở ngã tư Trần Thánh Tông-Trần Hưng Đạo, mắt hướng về Nhà tang lễ Quốc gia.
Cầm điện thoại trên tay, rưng rưng khóc vì thương xót, bà Lan nén đau thương nói: “Tôi xuống từ hôm qua thuê trọ tại đây để ra từ sớm xếp hàng chờ vào viếng Tổng Bí thư. Từ 4 giờ sáng tôi đã có mặt với đồng đội mình. Tôi rất thương bác Tổng Bí thư vì đã phục vụ nhân dân đến hơi thở cuối cùng. Tôi vẫn còn nhớ in những lời đầy tâm huyết, xúc động của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu: ‘Nếu là hoa hãy là hoa hướng dương/Nếu là chim hãy là chim câu trắng/Nếu là đá hãy là đá kim cương/Nếu là người hãy là người cộng sản!’.
Trong máy ảnh của tôi lưu giữ rất nhiều ảnh của Tổng Bí thư. Nghe tin bác mất ngày nào tôi cũng khóc. Tôi chỉ mong được đi tiễn bác về nơi an nghỉ cuối cùng, yên giấc ngàn thu”, bà Lan bày tỏ.
 |
| Bà Đoàn Thị Ngọc Lan (65 tuổi, hội viên Hội cựu chiến binh thôn Võng Xuyên, huyện Phúc Thọ, Hà Nội) rưng rưng nghẹn ngào. |
Rời Hải Phòng từ 3 giờ sáng lên Hà Nội, gia đình bà Nguyễn Thị Mưu (sinh năm 1949) có mặt từ rất sớm tại đầu đường Trần Thánh Tông. Bà Mưu lấy tay lau nước mắt, nói trong tiếng nấc: "Tổng Bí thư là người lãnh đạo có tâm, có tầm với đất nước, hết lòng vì dân nên chúng tôi 3 ngày nay chỉ mong được vào viếng bác. Nếu phải chờ đến chiều tôi cũng chờ”.
Bà Bùi Thị Thanh (67 tuổi, người dân tộc Mường, huyện Yên Thủy, Hòa Bình), nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng vừa từ Hòa Bình về Hà Nội.
Lặng người nhìn dòng chữ "Vô cùng thương tiếc đồng chí Nguyễn Phú Trọng - Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam" trong nhà Tang lễ, bà Thanh nén xúc động chia sẻ, trong quá trình công tác, bà đã có cơ hội được tiếp xúc với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng. Ấn tượng nhất với bà Thanh là hình ảnh gần gũi, thân thương của bác.
"Trong quá trình làm việc, bác thể hiện tính dân chủ rất cao. Đối với đồng bào các dân tộc thiểu số, bác quan tâm, chăm sóc gần gũi, đến đâu cũng được bà con đồng bào chào đón, mến thương. Được tin bác mất, chúng tôi rất buồn, cảm thấy sự mất mát rất lớn, không bao giờ tìm lại được. Hình ảnh của bác, tấm gương người chiến sĩ cộng sản rất mẫu mực, kiên trung, kiên quyết nhưng lại rất gần gũi với dân cứ lắng đọng trong mỗi người cán bộ như chúng tôi và đồng bào các dân tộc thiểu số.
 |
| Người dân xếp hàng chờ vào viếng Tổng Bí thư tại Nhà Tang lễ Quốc gia, số 5 Trần Thánh Tông. |
Đồng chí Nguyễn Tiến Hưng, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Phó Bí thư Thành đoàn, Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam thành phố Hà Nội chia sẻ: Được tin Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần, rất nhiều các bạn đoàn viên, thanh niên Thủ đô đã đăng ký tham dự phục vụ lễ Quốc tang. Có hơn 4.000 các bạn đoàn viên, thanh niên, sinh viên đăng ký.
Căn cứ nguyện vọng đó, Thành đoàn Hà Nội đã cùng lực lượng chức năng xây dựng phương án để đưa các bạn đoàn viên, thanh niên tham gia vào các hoạt động phục vụ Lễ Quốc tang. Tất cả những phương án này, chúng tôi đã gửi phối hợp hiệp đồng với Công an thành phố Hà Nội, Bộ Tư lệnh Thủ đô cùng các đơn vị đưa các bạn đoàn viên, thanh niên tham gia phục vụ, hướng dẫn nhân dân, giữ gìn an ninh trật tự và an toàn giao thông.
 |
| Điểm phục vụ nhân dân miễn phí. |
Đối với các địa điểm như Nhà tang lễ Quốc gia, huyện Đông Anh hay Nghĩa trang Mai Dịch và một số điểm khác, chúng tôi bố trí các điểm trực của thanh niên, tại các điểm này sẽ phục vụ nhân dân miễn phí về nước uống, đồ ăn nhẹ, cũng như là áo mưa, quạt… Tất cả các hoạt động này được Đoàn thanh niên Thành phố thực hiện theo hướng xã hội hóa. Các bạn tình nguyện viên sẽ được chia ca, chia kíp thực hiện nhiệm vụ trong 2 ngày Quốc tang.
 |
| Đoàn viên thanh niên thực hiện nhiệm vụ tại cổng Nhà tang lễ Quốc gia. |
Và đặc biệt trong buổi chiều ngày 26/7 thực hiện lễ di quan của Tổng Bí thư, các bạn tình nguyện viên sẽ đứng dọc các cung đường, phối hợp với lực lượng chức năng tham gia giữ gìn an toàn giao thông, an ninh trật tự, cùng bà con nhân dân tạo không khí trang nghiêm, thành kính để tiễn đưa Tổng Bí thư về nơi an nghỉ cuối cùng.
Sinh thời, Tổng Bí thư đã dành những tình cảm rất tốt đẹp cho thanh niên cả nước nói chung và thanh niên Hà Nội nói riêng. Ngoài ra, với vai trò là nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội, Tổng Bí thư cũng dành những tình cảm tốt đẹp cho thanh niên Thủ đô. Các bạn trẻ Thủ đô trong thời gian này đã thể hiện tình cảm của riêng mình, của riêng thanh niên Thủ đô đối với Tổng Bí thư. Từ đó, các bạn rất tình nguyện khi tham gia các hoạt động hỗ trợ trong lễ Quốc tang, thể hiện trách nhiệm của tuổi trẻ Thủ đô đối với những tình cảm mà Tổng Bí thư đã dành cho các bạn.
