Nghiên cứu hoàn thiện thể chế phát triển hệ thống giáo dục

Trong khoa học hiện đại, năng lực tự chủ được hình thành trên cơ sở chủ động kết nối và tiếp thu tri thức của nhân loại. Tham gia các mạng lưới nghiên cứu quốc tế giúp Việt Nam tiếp cận tri thức, phương pháp và hạ tầng tiên tiến, đồng thời phát triển đội ngũ, nâng cao năng lực nghiên cứu và từng bước cùng tạo ra tri thức mới.

Cuộc đua công nghệ lượng tử đang định hình lại năng lực cạnh tranh của các quốc gia. Để nắm bắt cơ hội, Việt Nam cần phát triển một hệ sinh thái đồng bộ, kết nối nghiên cứu, nhân lực, hạ tầng, doanh nghiệp và hợp tác quốc tế, tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu làm chủ công nghệ chiến lược.

Nền tảng xếp hạng học thuật Research.com vừa công bố bảng xếp hạng các nhà khoa học thế giới năm 2026. Theo đó, có 5 nhà khoa học của Đại học Quốc gia Hà Nội được ghi danh ở các lĩnh vực kỹ thuật công nghệ, môi trường, y tế công cộng và công nghệ thông tin.

Sáng 1/8, tại Hà Nội, Trường đại học Khoa học và Công nghệ Hà Nội (USTH) tổ chức lễ ra mắt khoa Y Dược, đánh dấu bước phát triển mới trong chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe Nhân dân, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển ngành y dược trong bối cảnh mới.

Ngày 1/8, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau Ngô Vũ Thăng cho biết, sau khi đến khảo sát thực tế Dự án Bệnh viện đa khoa Cà Mau quy mô 1.200 giường và Bệnh viện Sản-Nhi Cà Mau, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà, cùng đoàn công tác của bộ có buổi làm việc với tỉnh về công tác y tế sau hợp nhất tỉnh.

Nhân lực là yếu tố quyết định sức mạnh của một nền khoa học. Để hình thành những nhóm nghiên cứu mạnh và từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược, Việt Nam cần xây dựng một quá trình liên tục từ phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng đến sử dụng và giữ chân nhân tài, đồng thời tạo môi trường để các nhà khoa học trẻ phát triển lâu dài.

Việt Nam đã có đội ngũ doanh nghiệp công nghệ ngày càng lớn mạnh, song nhiều kết quả nghiên cứu và mẫu thử vẫn khó trở thành sản phẩm thương mại. Hoàn thiện hệ sinh thái từ nghiên cứu, thử nghiệm, vốn đến thị trường là điều kiện để chuyển hóa năng lực công nghệ thành giá trị kinh tế và sức cạnh tranh.

Trong bối cảnh ngành công nghiệp điện tử và công nghệ bán dẫn đang phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, việc tạo ra những sân chơi học thuật giúp sinh viên tiếp cận công nghệ mới và phát huy năng lực sáng tạo ngày càng trở nên cần thiết.

Chiều 31/7, tại phường Xuân Hương-Đà Lạt, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội thảo khoa học “Liên kết Nhà nước-nhà trường-doanh nghiệp trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo”.

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đang mở ra những cơ hội chưa từng có, đồng thời cũng đặt xã hội trước thách thức mới: Ranh giới giữa thật, giả ngày càng mong manh. Trong bối cảnh đó, việc kiểm chứng thông tin không còn là kỹ năng riêng của báo chí, mà đang trở thành năng lực công dân thiết yếu của mỗi người trong thời đại số.

Kết quả kiểm tra ban đầu tại một số cơ sở sản xuất, pha chế và cung ứng xăng E10 cùng báo cáo từ ba địa phương đều chưa ghi nhận vi phạm về đo lường và chất lượng xăng sinh học E10.

Ngày 31/7, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức chương trình trình diễn, kết nối công nghệ chuyên đề "AI và công nghệ số cho y tế thông minh: Từ chẩn đoán, điều trị đến chăm sóc từ xa".

Phát triểnkhoa học cơ bản đòi hỏi sự đổi mới đồng bộ về thể chế, cơ chế tài trợ, môi trường học thuật và hạ tầng nghiên cứu. Khi các nguồn lực được tổ chức hợp lý và đầu tư đủ dài hạn, các nhóm khoa học mới có điều kiện tích lũy tri thức, theo đuổi những hướng nghiên cứu lớn và từng bước tạo nền tảng cho công nghệ chiến lược.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, đến nay Bộ đã tiếp nhận 31 hồ sơ nhiệm vụ công nghệ chiến lược với tổng kinh phí dự kiến gần 9.700 tỷ đồng, từng bước hình thành cơ chế đặt hàng các nhiệm vụ nghiên cứu quy mô lớn phục vụ phát triển đất nước.

Mỗi bản tin chất lượng nước là kết quả của những chuyến khảo sát, phân tích và dự báo khoa học. Từ hồ Dầu Tiếng đến Đồng bằng sông Cửu Long, những dữ liệu ấy đang trở thành "lá chắn mềm", giúp các công trình thủy lợi vận hành chủ động, bảo vệ nguồn nước và sinh kế của hàng triệu người dân.

Trong hai ngày 30 và 31/7, tại Quảng Ninh, Cục An toàn bức xạ và hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ninh tổ chức Hội nghị Pháp quy hạt nhân toàn quốc lần thứ VII. 

Chiều 30/7, Quân khu 9 tổ chức Hội nghị sơ kết công tác phát triển khoa học, công nghệ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số những tháng đầu năm 2026.

Ngày 30/7, Tổng công ty Viễn thông Viettel cho biết, theo Điều 8 Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất, khi SIM được chuyển sang thiết bị khác, chủ thuê bao cần thực hiện xác thực lại khuôn mặt (sinh trắc học) trong vòng 2 tiếng đồng hồ.

Triển khai theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến vào sáng 30/7 tại Hà Nội, chương trình tập huấn ứng dụng AI và công cụ số trong công tác truyền thông dành cho Mạng lưới Đại sứ truyền thông Tập đoàn Bưu chính viễn thông đã thu hút hàng nghìn cán bộ, chuyên viên, chuyên gia trẻ trên cả nước tham dự.

Chiều 30/7, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, Văn phòng Sáng chế châu Âu (European Patent Office-EPO) vừa cấp Bằng sáng chế số EP4432220 cho sáng chế “Annotation of Slice Images in Volumetric Medical Images” của nhóm nghiên cứu Trường đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Ngày 30/7, tại Hà Nội, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức Lễ ra mắt Cổng Thông tin điện tử thành phố và các trang thông tin điện tử thành phần. Sự kiện đánh dấu bước tiến quan trọng của Thủ đô trong quá trình xây dựng chính quyền số, nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động điều hành, phục vụ.

Dấu ấn nổi bật nhất của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV ở chỗ: nếu trước đây trọng tâm thường đặt vào việc xây dựng chủ trương và ban hành nghị quyết, thì nay yêu cầu đã chuyển mạnh sang năng lực tổ chức thực hiện, phản ánh bước phát triển trong tư duy cầm quyền của Đảng, phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước thời kỳ mới.

Trong các ngày 29-30/7, tại phường Sa Pa (tỉnh Lào Cai), Trung ương Đoàn phối hợp các đơn vị liên quan tổ chức Ngày hội “Thanh niên khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” năm 2026 và vòng bán kết Cuộc thi “Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn năm 2026” khu vực miền bắc.

Chiều 29/7, tại Hà Nội, Học viện Quân y tổ chức tập huấn kỹ năng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) với sự tham gia của các đại biểu là lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan, đơn vị cùng hơn 500 cán bộ, nhân viên, học viên trong toàn Học viện.

Tiến sĩ Nguyễn Đình Chúc, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và thế giới, trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Nhân Dân chung quanh chủ đề mở rộng không gian phát triển, một nội dung quan trọng đã được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết luận tại Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Công tác quan trắc, dự báo chất lượng nước đang trở thành cơ sở quan trọng giúp các đơn vị quản lý chủ động vận hành hệ thống thủy lợi, bảo đảm an ninh nguồn nước và phục vụ sản xuất tại Đồng bằng sông Cửu Long.

Là một trong những hệ thống thủy lợi được theo dõi, dự báo chất lượng nước thường xuyên, hồ Dầu Tiếng không chỉ bảo đảm nguồn nước cho khu vực Đông Nam Bộ mà còn góp phần kiểm soát xâm nhập mặn trên sông Sài Gòn. Công tác quan trắc đang trở thành cơ sở khoa học quan trọng phục vụ vận hành công trình.

Việc ra mắt Trung tâm Giải mã lượng tử Quang Trung cùng chương trình phát triển nhân lực, nhân tài lượng tử Việt Nam đã trở thành dấu mốc quan trọng không chỉ với tỉnh Gia Lai mà còn đóng góp vào chiến lược dài hạn phát triển công nghệ số quốc gia.