Nghệ nhân nỗ lực giữ lửa làng nghề trăm tuổi

Cách trung tâm thành phố Hà Nội hơn 40km, làng hương tăm Quảng Phú Cầu (huyện Ứng Hòa) trở thành điểm tham quan thu hút đông đảo sự chú ý của du khách trong và ngoài nước. Nơi đây không chỉ nổi tiếng bởi những bó tăm hương được xếp hình độc đáo mà còn là ngôi làng với trăm năm tuổi đời, nơi có những nghệ nhân như chị Nguyễn Thu Phương, chủ cơ sở sản xuất Từ Bi Hương, một trong những người đang nỗ lực duy trì và phát triển làng nghề hương tăm truyền thống.
Nghệ nhân làng Quảng Phú Cầu nắn nót xếp hương tăm thành từng bó.
Nghệ nhân làng Quảng Phú Cầu nắn nót xếp hương tăm thành từng bó.

Bén duyên với nghề làm hương từ nhỏ, chị Phương đã có hơn 13 năm kinh nghiệm trong việc sản xuất và làm ra những bó hương để cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu ra nước ngoài.

Chị Phương cho biết: “Người đầu tiên giới thiệu và dạy cho tôi cách làm hương chính là bố mẹ tôi. Từ lúc tôi còn nhỏ, bố mẹ tôi đã đi lên vùng rừng núi để tìm các nguyên liệu làm hương. Thời gian đầu, bố mẹ tôi chủ yếu buôn bán nguyên liệu để làm hương. Sau đó, mẹ tôi quyết định theo học nghề làm hương truyền thống. Từ nhỏ, tôi thường theo mẹ học hỏi cách làm các loại hương. Càng ngày nghề làm hương càng cuốn hút tôi và cũng là cơ duyên mà tôi theo nghề từ đó đến bây giờ”.

Cơ sở sản xuất Từ Bi Hương của chị Phương bình quân mỗi tháng sản xuất khoảng một tấn nguyên liệu để làm hương. Trước kia, cơ sở của chị chủ yếu sản xuất theo cách thức thủ công, nhưng những năm gần đây, nhờ đầu tư máy và công nghệ mới, nên hiệu quả, năng suất cao hơn, đáp ứng được nhu cầu trong nước và xuất khẩu đi các nước như: Ấn Độ, Malaysia...

Chị Phương giới thiệu quá trình đưa nghề hương truyền thống đến với các thị trường quốc tế.

Chị Phương giới thiệu quá trình đưa nghề hương truyền thống đến với các thị trường quốc tế.

Đặc biệt, cơ sở kinh doanh của chị Phương còn là đơn vị đầu tiên tại làng hương tăm Quảng Phú Cầu có tới 8 sản phẩm đạt chứng chỉ OCOP 4 sao.

Chị tự hào chia sẻ: “Năm 2021, tôi được khách hàng hướng dẫn mang sản phẩm dự thi chương trình OCOP. Khi đó, tôi mang tới bốn sản phẩm là: hương quế, hương trầm, hương thảo mộc và hương bồ kết. Mỗi sản phẩm tôi đều mang đi kiểm định để chứng minh với giám khảo là hương an toàn, không chứa các chất độc hại. Sau khi dự thi OCOP, một số tờ báo biết đã về tìm hiểu sản phẩm truyền thống của quê hương tôi. Sau một thời gian, nhiều người ở Việt Nam và du khách quốc tế biết đến sản phẩm truyền thống độc đáo của quê hương tôi. Tôi nghĩ, quan trọng nhất là niềm tin của khách hàng với thương hiệu của mình”.

Chứng chỉ OCOP là minh chứng cho sự đóng góp và niềm say mê của gia đình chị Phương với nghề làm hương truyền thống.

Chứng chỉ OCOP là minh chứng cho sự đóng góp và niềm say mê của gia đình chị Phương với nghề làm hương truyền thống.

Để có thành quả như hiện nay, chị Phương và gia đình đã phải trải qua không ít khó khăn. Cụ thể, khi bắt đầu khởi nghiệp với tuổi đời còn trẻ, khó khăn lớn nhất thời điểm đó của chị là thiếu nhiều kinh nghiệm, thiếu vốn và nhân lực. Chị chia sẻ: “Chọn các bạn trẻ tuổi thì kinh nghiệm của các bạn còn ít và thường nhanh chán nản, còn đối với những người nhiều tuổi hơn thì phải làm sao thuyết phục và trân trọng tay nghề của họ”.

Hoạt động sản xuất kinh doanh không phải lúc nào cũng trôi chảy. Chị Phương kể lại: “Trong 6 năm đầu, sau khi lập gia đình, tôi lập xưởng sản xuất hương và xuất khẩu sang Ấn Độ, Malaysia và một số nước khác. Thời điểm đó, tôi chưa nắm vững tình hình thị trường quốc tế, nên đã gặp tình trạng lúc thì cháy hàng, lúc hàng bị chậm, hay có những lúc giá nguyên liệu tăng, công nhân bị thiếu...Với niềm say mê nghề truyền thống, tôi đã cố gắng duy trì và tìm hiểu thêm những cách pha chế đa dạng hương vị như: hương quế, hương trầm, hương thuốc bắc, hương trám,...”.

Từng chồng hương tăm tắp sẵn sàng để vận chuyển đến tay khách hàng.

Từng chồng hương tăm tắp sẵn sàng để vận chuyển đến tay khách hàng.

Trước bối cảnh chuyển đổi số ngày càng mạnh mẽ, mô hình kinh doanh của gia đình chị Phương cũng có những chuyển biến để thích ứng thị trường và nhu cầu của khách hàng.

Chị Phương không chỉ đưa các sản phẩm của mình tiếp cận gần hơn với các khách hàng qua các hình thức trực tiếp (đại lý, siêu thị, cửa hàng), mà còn thông qua các nền tảng thương mại điện tử như: Shopee, Lazada,… mang tới những trải nghiệm gần gũi hơn cho khách hàng.

Chị Phương là đại diện cho những nghệ nhân trẻ tuổi tại thôn Cầu Bầu, với tình yêu say mê nghề làm hương tăm. Chị cùng nhiều nghệ nhân khác trong làng vẫn đang ngày đêm tạo ra những sản phẩm hương tăm chất lượng mang tới cho khách hàng.

Với chị Phương, được phục vụ khách hàng là một niềm hạnh phúc và tự hào. Kết hợp việc phát triển kinh tế song song với du lịch làng nghề, làng hương tăm Quảng Phú Cầu ngày càng thu hút sự quan tâm của du khách cả trong và ngoài nước.

Du khách nước ngoài thích thú trước tạo hình bản đồ Việt Nam được làm bằng hàng trăm bó hương sắc màu tại làng Quảng Phú Cầu.

Du khách nước ngoài thích thú trước tạo hình bản đồ Việt Nam được làm bằng hàng trăm bó hương sắc màu tại làng Quảng Phú Cầu.

Tre già măng mọc, những nghệ nhân như chị Phương đều kỳ vọng các thế hệ trẻ sau này sẽ cùng nhau tiếp nối, trân trọng gìn giữ và phát triển nét đẹp truyền thống của làng nghề quê hương.

Có thể bạn quan tâm

Gốc đa của Báo Nhân Dân sẽ trở thành sân khấu của chuỗi hoạt động văn hóa nghệ thuật "Tán Đa". (Ảnh: BÁO NHÂN DÂN)

Báo Nhân Dân ra mắt không gian nghệ thuật cộng đồng với chương trình âm nhạc “Tán Đa”

Ngày 19/9, Báo Nhân Dân phối hợp cùng BEAT Network tổ chức số đầu tiên của Show “Tán Đa” tại 71 Hàng Trống, Hà Nội. Chương trình mở đầu cho chuỗi hoạt động được định hướng trở thành một điểm hẹn văn hóa-sáng tạo, nơi âm nhạc, nghệ thuật và những chất liệu ký ức của Hà Nội được kể lại bằng ngôn ngữ gần gũi với thế hệ trẻ.

Sắp diễn ra Ngày hội ngôn ngữ châu Âu 2026 tại Hà Nội

Sắp diễn ra Ngày hội ngôn ngữ châu Âu 2026 tại Hà Nội

Ngôn ngữ không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là nhịp cầu văn hóa bền chặt kết nối các cộng đồng. Với thông điệp đầy cảm hứng “Ngôn ngữ kết nối”, Ngày hội Ngôn ngữ châu Âu 2026 sẽ chính thức khai mạc 26/9 tới đây tại Hà Nội, hứa hẹn một hành trình khám phá đa sắc màu ngay giữa lòng thủ đô.

Ảnh thiết kế có sử dụng AI.

Giữ hồn Việt trong Tết Trung thu thời hiện đại

Trung thu đang cận kề, Hà Nội những ngày này đã rộn ràng sắc màu mùa trăng tháng Tám. Trên phố Lương Văn Can, Hàng Mã..., dòng người tấp nập mua sắm, chụp ảnh giữa những gian hàng ngập tràn đồ chơi và bánh Trung thu.

Tác phẩm nhiếp ảnh ghi lại hình ảnh gia đình người Xơ Đăng chăm sóc sâm Ngọc Linh. (Ảnh KIM LIÊN)

Nhiếp ảnh kể chuyện núi rừng

Ở vùng núi cao tây nam Đà Nẵng, nơi sinh sống từ bao đời của đồng bào: Xơ Đăng, Ca Dong, Mơ Nông, Cơ Tu... nghệ thuật nhiếp ảnh đang được sử dụng như một phương thức kể chuyện về đất và người.

Trẻ em đọc sách tại Bệnh viện Nhi đồng 1, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: Phương Huyền)

Mở rộng không gian tiếp cận sách

Bên cạnh đổi mới nội dung, chuyển đổi số, bảo vệ bản quyền, những mô hình đưa sách đến gần cộng đồng đang mở thêm không gian cho văn hóa đọc và đặt ra yêu cầu đổi mới thị trường xuất bản, phát hành Thành phố Hồ Chí Minh để xuất bản từng bước trở thành ngành công nghiệp văn hóa hiện đại.

Nghệ nhân Sầm Văn Đạo hướng dẫn các thành viên Câu lạc bộ Bảo tồn văn hóa dân tộc Cao Lan xã Phú Lương đánh trống sành.

Lan tỏa tình yêu văn hóa dân tộc

Nghệ nhân Sầm Văn Đạo ở thôn Mãn Hóa, xã Phú Lương (Tuyên Quang) đã dành gần 20 năm gìn giữ văn hóa Cao Lan. Từ những giá trị được tiếp nhận trong cộng đồng, anh lặng lẽ học hỏi, sưu tầm và tìm cách trao truyền để những nét văn hóa của dân tộc mình không bị lãng quên theo thời gian.

Phó Trưởng ban Thường trực Ban Tuyên giáo Trung ương Trần Thanh Lâm và Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam Ngô Phương Lan trao giải nhất cho tác giả Hoàng Hà Lê. (Ảnh: VIỆT HÙNG/MCST)

Trao giải cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay”

Tối 17/9, tại Viện Phim Hà Nội đã diễn ra lễ trao giải cuộc thi phim ngắn “Hiền tài hôm nay” do Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam phối hợp cùng Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám tổ chức.

Nghệ sĩ Ưu tú Phạm Khánh Ngọc trong vai diễn Cio-Cio-San của vở opera "Madama Butterfly" (Ảnh: HBSO)

Nghệ sĩ Ưu tú Phạm Khánh Ngọc: Sự tiếp nối tình yêu nghệ thuật và truyền thống gia đình

Trong hai đêm diễn ra mắt vở opera “Madama Butterfly” của Nhà hát Giao hưởng Nhạc - Vũ kịch Thành phố Hồ Chí Minh vừa qua, Nghệ sĩ Ưu tú Phạm Khánh Ngọc đã có màn trình diễn thăng hoa trong vai nữ chính Cio-Cio-San. Phía sau sự tỏa sáng rực rỡ ấy là quá trình khổ luyện, niềm đam mê và sự đồng hành của truyền thống gia đình.

Quang cảnh tại Lễ tổng kết dự án Trilaf và bàn giao mô hình du lịch cộng đồng bền vững. (Ảnh: PV)

Phát huy giá trị làng nghề nón lá truyền thống Tri Lễ

Nhờ sự tiếp sức từ dự án TRILAF do Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF), Trường đại học Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia hỗ trợ, làng nghề nón lá truyền thống Tri Lễ (xã Dân Hòa, Hà Nội) đang hồi sinh mạnh mẽ khi gắn bảo tồn di sản với mô hình du lịch cộng đồng bền vững, tạo dựng giá trị cho làng nghề nón lá truyền thống Tri Lễ.