Nghệ nhân nỗ lực giữ lửa làng nghề trăm tuổi

Cách trung tâm thành phố Hà Nội hơn 40km, làng hương tăm Quảng Phú Cầu (huyện Ứng Hòa) trở thành điểm tham quan thu hút đông đảo sự chú ý của du khách trong và ngoài nước. Nơi đây không chỉ nổi tiếng bởi những bó tăm hương được xếp hình độc đáo mà còn là ngôi làng với trăm năm tuổi đời, nơi có những nghệ nhân như chị Nguyễn Thu Phương, chủ cơ sở sản xuất Từ Bi Hương, một trong những người đang nỗ lực duy trì và phát triển làng nghề hương tăm truyền thống.
Nghệ nhân làng Quảng Phú Cầu nắn nót xếp hương tăm thành từng bó.
Nghệ nhân làng Quảng Phú Cầu nắn nót xếp hương tăm thành từng bó.

Bén duyên với nghề làm hương từ nhỏ, chị Phương đã có hơn 13 năm kinh nghiệm trong việc sản xuất và làm ra những bó hương để cung cấp cho thị trường trong nước và xuất khẩu ra nước ngoài.

Chị Phương cho biết: “Người đầu tiên giới thiệu và dạy cho tôi cách làm hương chính là bố mẹ tôi. Từ lúc tôi còn nhỏ, bố mẹ tôi đã đi lên vùng rừng núi để tìm các nguyên liệu làm hương. Thời gian đầu, bố mẹ tôi chủ yếu buôn bán nguyên liệu để làm hương. Sau đó, mẹ tôi quyết định theo học nghề làm hương truyền thống. Từ nhỏ, tôi thường theo mẹ học hỏi cách làm các loại hương. Càng ngày nghề làm hương càng cuốn hút tôi và cũng là cơ duyên mà tôi theo nghề từ đó đến bây giờ”.

Cơ sở sản xuất Từ Bi Hương của chị Phương bình quân mỗi tháng sản xuất khoảng một tấn nguyên liệu để làm hương. Trước kia, cơ sở của chị chủ yếu sản xuất theo cách thức thủ công, nhưng những năm gần đây, nhờ đầu tư máy và công nghệ mới, nên hiệu quả, năng suất cao hơn, đáp ứng được nhu cầu trong nước và xuất khẩu đi các nước như: Ấn Độ, Malaysia...

Chị Phương giới thiệu quá trình đưa nghề hương truyền thống đến với các thị trường quốc tế.

Chị Phương giới thiệu quá trình đưa nghề hương truyền thống đến với các thị trường quốc tế.

Đặc biệt, cơ sở kinh doanh của chị Phương còn là đơn vị đầu tiên tại làng hương tăm Quảng Phú Cầu có tới 8 sản phẩm đạt chứng chỉ OCOP 4 sao.

Chị tự hào chia sẻ: “Năm 2021, tôi được khách hàng hướng dẫn mang sản phẩm dự thi chương trình OCOP. Khi đó, tôi mang tới bốn sản phẩm là: hương quế, hương trầm, hương thảo mộc và hương bồ kết. Mỗi sản phẩm tôi đều mang đi kiểm định để chứng minh với giám khảo là hương an toàn, không chứa các chất độc hại. Sau khi dự thi OCOP, một số tờ báo biết đã về tìm hiểu sản phẩm truyền thống của quê hương tôi. Sau một thời gian, nhiều người ở Việt Nam và du khách quốc tế biết đến sản phẩm truyền thống độc đáo của quê hương tôi. Tôi nghĩ, quan trọng nhất là niềm tin của khách hàng với thương hiệu của mình”.

Chứng chỉ OCOP là minh chứng cho sự đóng góp và niềm say mê của gia đình chị Phương với nghề làm hương truyền thống.

Chứng chỉ OCOP là minh chứng cho sự đóng góp và niềm say mê của gia đình chị Phương với nghề làm hương truyền thống.

Để có thành quả như hiện nay, chị Phương và gia đình đã phải trải qua không ít khó khăn. Cụ thể, khi bắt đầu khởi nghiệp với tuổi đời còn trẻ, khó khăn lớn nhất thời điểm đó của chị là thiếu nhiều kinh nghiệm, thiếu vốn và nhân lực. Chị chia sẻ: “Chọn các bạn trẻ tuổi thì kinh nghiệm của các bạn còn ít và thường nhanh chán nản, còn đối với những người nhiều tuổi hơn thì phải làm sao thuyết phục và trân trọng tay nghề của họ”.

Hoạt động sản xuất kinh doanh không phải lúc nào cũng trôi chảy. Chị Phương kể lại: “Trong 6 năm đầu, sau khi lập gia đình, tôi lập xưởng sản xuất hương và xuất khẩu sang Ấn Độ, Malaysia và một số nước khác. Thời điểm đó, tôi chưa nắm vững tình hình thị trường quốc tế, nên đã gặp tình trạng lúc thì cháy hàng, lúc hàng bị chậm, hay có những lúc giá nguyên liệu tăng, công nhân bị thiếu...Với niềm say mê nghề truyền thống, tôi đã cố gắng duy trì và tìm hiểu thêm những cách pha chế đa dạng hương vị như: hương quế, hương trầm, hương thuốc bắc, hương trám,...”.

Từng chồng hương tăm tắp sẵn sàng để vận chuyển đến tay khách hàng.

Từng chồng hương tăm tắp sẵn sàng để vận chuyển đến tay khách hàng.

Trước bối cảnh chuyển đổi số ngày càng mạnh mẽ, mô hình kinh doanh của gia đình chị Phương cũng có những chuyển biến để thích ứng thị trường và nhu cầu của khách hàng.

Chị Phương không chỉ đưa các sản phẩm của mình tiếp cận gần hơn với các khách hàng qua các hình thức trực tiếp (đại lý, siêu thị, cửa hàng), mà còn thông qua các nền tảng thương mại điện tử như: Shopee, Lazada,… mang tới những trải nghiệm gần gũi hơn cho khách hàng.

Chị Phương là đại diện cho những nghệ nhân trẻ tuổi tại thôn Cầu Bầu, với tình yêu say mê nghề làm hương tăm. Chị cùng nhiều nghệ nhân khác trong làng vẫn đang ngày đêm tạo ra những sản phẩm hương tăm chất lượng mang tới cho khách hàng.

Với chị Phương, được phục vụ khách hàng là một niềm hạnh phúc và tự hào. Kết hợp việc phát triển kinh tế song song với du lịch làng nghề, làng hương tăm Quảng Phú Cầu ngày càng thu hút sự quan tâm của du khách cả trong và ngoài nước.

Du khách nước ngoài thích thú trước tạo hình bản đồ Việt Nam được làm bằng hàng trăm bó hương sắc màu tại làng Quảng Phú Cầu.

Du khách nước ngoài thích thú trước tạo hình bản đồ Việt Nam được làm bằng hàng trăm bó hương sắc màu tại làng Quảng Phú Cầu.

Tre già măng mọc, những nghệ nhân như chị Phương đều kỳ vọng các thế hệ trẻ sau này sẽ cùng nhau tiếp nối, trân trọng gìn giữ và phát triển nét đẹp truyền thống của làng nghề quê hương.

Có thể bạn quan tâm

Toàn cảnh hội thảo khoa học quốc tế.

Hội thảo khoa học quốc tế "Sưu tập tư liệu ảnh EFEO - Tiềm năng di sản”

Trong thế kỷ XX, ảnh EFEO được sử dụng cho công tác khảo cổ học, bảo tồn di sản, biên soạn tư liệu, nghiên cứu dân tộc học và kiến trúc học như nguồn tư liệu đối chứng quan trọng. Trên phạm vi rộng hơn, bộ tư liệu ảnh EFEO còn góp phần hình thành nền tảng tri thức phục vụ các hồ sơ đề cử di sản thế giới tại Việt Nam về sau.

Công chúng thưởng thức các tác phẩm tại triển lãm "Sắc hợp". (Ảnh: Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam)

Cuộc đối thoại nghệ thuật trong "Sắc hợp"

"Sắc hợp" không chỉ là một buổi triển lãm nghệ thuật đơn thuần. Đó còn là cuộc hội ngộ của những người tâm hồn yêu hội họa. 55 tác phẩm được trưng bày với đa dạng chất liệu, thể hiện cá tính sáng tạo đầy màu sắc, phản ánh những góc nhìn đa chiều về đời sống và thế giới nội tâm của người nghệ sĩ.

Nghệ nhân Ưu tú Đặng Ngọc Anh trong một buổi thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ.

Mối nhân duyên và hành trình gắn kết di sản của một nghệ nhân

“Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ” được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại có thể được hiểu như một “bảo tàng sống” lưu giữ các giá trị nhân văn sâu sắc. Trong dòng chảy ấy, Nghệ nhân Ưu tú Đặng Ngọc Anh đã có một hành trình 40 năm bảo tồn, phát huy và lan tỏa các giá trị di sản.

Cầu Nguyễn Hoàng trên sông Hương.

Huế cần một cơ chế đặc thù thế hệ mới

Hiện thực hóa Nghị quyết số 38/2021/QH15 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế), có thể thấy Huế đã làm được nhiều điều, nhưng cũng còn không ít dang dở trong hành trình tìm kiếm mô hình phát triển phù hợp cho một đô thị di sản đặc biệt của Việt Nam.

Trình chiếu 3D mapping tại Hoàng thành Thăng Long.

Nghệ thuật số trước làn sóng AI

Trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ đang tham gia sâu vào quy trình sáng tác, sản xuất và phổ biến tác phẩm nghệ thuật. Các công cụ AI trở thành cộng sự, hỗ trợ nghệ sĩ từ khâu xử lý dữ liệu đến hoàn thiện sản phẩm và mở ra không gian phát triển mới cho nghệ thuật số.

Triển lãm “Những cánh cửa di sản Huế” khai mạc chiều 14/6 tại không gian điện Kiến Trung - Đại nội Huế.

Mở những cánh cửa ký ức từ di sản Huế

Triển lãm “Những cánh cửa di sản Huế” vừa diễn ra tại Đại Nội Huế, giới thiệu đến công chúng và du khách các tác phẩm hội họa lấy cảm hứng từ di sản cố đô, mở ra cuộc đối thoại giàu cảm xúc giữa nghệ thuật đương đại với chiều sâu văn hóa, lịch sử và ký ức của một vùng đất di sản, góp phần lan tỏa tình yêu di sản đến cộng đồng.

Liên hoan tiếng hát chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Cựu chiến binh Việt Nam lần thứ VIII.

Liên hoan tiếng hát chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Cựu chiến binh Việt Nam

Chiều 14/6, tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ (Hà Nội), Báo Cựu chiến binh Việt Nam phối hợp  Công ty Cổ phần Tập đoàn Truyền thông Tri Thức Số tổ chức Liên hoan tiếng hát chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Cựu chiến binh Việt Nam lần thứ VIII, nhiệm kỳ 2026-2031 với chủ đề "Cựu chiến binh - Vang mãi bản hùng ca".

Tuần lễ Âm nhạc quốc tế Huế 2026 chính thức khai mạc tối 13/6 bên bờ sông Hương.

Tuần lễ Âm nhạc quốc tế Huế 2026 - Lễ hội đa sắc màu văn hóa bên dòng Hương

Những giai điệu Nhã nhạc Cung đình Huế vang lên bên dòng sông Hương hòa quyện cùng chất nhạc J-Pop trẻ trung của ca sĩ Nhật Bản Kawanishi Natsuki và các tiết mục nghệ thuật đặc sắc đến từ Hàn Quốc đã tạo nên một đêm khai mạc Tuần lễ Âm nhạc quốc tế Huế 2026 đầy màu sắc trong không gian giao lưu văn hóa mang tầm quốc tế.

Khi làng nghề bắt nhịp dòng chảy số

Khi làng nghề bắt nhịp dòng chảy số

Không chỉ là vật dụng làm mát, quạt Chàng Sơn đã tìm thấy đời sống mới trong các sự kiện văn hóa, không gian số và những buổi trải nghiệm làng nghề. Từ bàn tay người thợ đến lối tư duy mới, từ xưởng sản xuất đến lớp học văn hóa, làng nghề trăm tuổi ấy cho thấy một sức hồi sinh bền bỉ cùng khả năng thích ứng đời sống đương đại.

Bộ phim “Mưa đỏ” của Điện ảnh Quân đội nhân dân ra mắt khán giả và liên tục phá kỷ lục về doanh thu. (Ảnh: Đoàn làm phim cung cấp)

Phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số

Tại Hội thảo khoa học “Phát triển công nghiệp văn hóa trong kỷ nguyên số” vừa diễn ra tại Thành phố Hồ Chí Minh, điện ảnh được xác định là một trong những lĩnh vực giàu tiềm năng của công nghiệp văn hóa Việt Nam.

Nguyễn Duy Long và câu chuyện với chất liệu da thông qua những thiết kế sáng tạo.

Người trẻ kể chuyện qua những thiết kế sáng tạo

RE: THINK ERA 1 không chỉ là kết quả của quá trình thử nghiệm vật liệu và kỹ thuật mà còn phản ánh nỗ lực cân bằng giữa hai yếu tố tưởng chừng đối lập là sự tự do sáng tạo của cá nhân và yêu cầu thực tế của thị trường. Thông qua tác phẩm, các nhà thiết kế trẻ đã kể những câu chuyện thú vị và thể hiện tư duy thời trang mới mẻ.

Các đại biểu tham quan tác phẩm dự thi được trưng bày tại lễ trao giải.

26 tác phẩm xuất sắc đoạt giải Cuộc thi ảnh “Khoảnh khắc di sản Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc”

Ngày 13/6, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Bắc Ninh, diễn ra lễ trao giải Cuộc thi ảnh “Khoảnh khắc di sản Yên Tử-Vĩnh Nghiêm-Côn Sơn, Kiếp Bạc”. Đây là hoạt động ý nghĩa chào mừng kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam do Báo và Phát thanh, Truyền hình các tỉnh Bắc Ninh, Quảng Ninh và Hải Phòng tổ chức.

Bìa cuốn sách "Đời đôi lần lúng túng" của nhà văn Nguyễn Đông Thức. (Ảnh: Linh Bảo)

Nhà văn Nguyễn Đông Thức ra mắt truyện dài Đời đôi lần lúng túng

Cuốn truyện dài thứ 9 của nhà văn Nguyễn Đông Thức mang tựa đề "Đời đôi lần lúng túng" (Nhà xuất bản Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành) đang tạo sự chú ý cho bạn đọc khi đề cập đến những tổn thương, va đập của hôn nhân và hành trình đi tìm hạnh phúc của con người giữa xã hội hiện đại đầy biến động.

Các hoạt động giao lưu sôi nổi về văn hóa đọc tạo sức hút với các bạn đọc nhỏ tuổi.

Sáng tạo để đưa sách đến gần bạn đọc nhỏ tuổi

Mỗi dịp hè, khi cánh cổng trường học tạm khép lại cũng là lúc những sân chơi mới dành cho trẻ em được mở ra. Giữa nhịp sống hiện đại và sức hút của công nghệ, nhiều dự án sách miễn phí dành cho trẻ em vẫn đang góp phần làm mới văn hóa đọc và lôi cuốn trẻ thơ.