Lôi kéo người chơi
Vài tháng gần đây, hàng loạt đường dây livestream bóng đá lậu gắn với quảng cáo cá độ online liên tiếp bị cơ quan chức năng triệt phá. Nhưng nghịch lý là cứ sau mỗi đợt “đánh sập”, các nền tảng quen thuộc lại nhanh chóng xuất hiện trở lại với giao diện tương tự, chỉ thay đổi tên miền hoặc chuyển sang nền tảng mới.
Vào tháng 3, Bộ Công an phối hợp Công an tỉnh Hưng Yên triệt phá đường dây phát sóng bóng đá lậu quy mô lớn liên quan hệ thống Xoilac TV. Theo thông tin điều tra, nhóm này vận hành tới khoảng 450 tên miền, ghi nhận hơn 185 triệu lượt truy cập và thu lợi lớn từ quảng cáo cá cược trực tuyến. Không lâu sau đó, lực lượng chức năng tiếp tục xử lý nhiều hệ thống phát lậu bóng đá gắn quảng bá nhà cái như Cakhia TV, RakhoiTV hay CaheoTV.
Tuy nhiên, với người dùng có hiểu biết về vận hành mạng internet, chỉ cần tải phần mềm đổi địa chỉ IP như VPN (Virtual Private Network) là lại tiếp tục truy cập các website lậu này. Điều đáng nói, điểm chung của các mô hình này là đánh vào nhu cầu xem bóng đá miễn phí để thu hút lượng lớn người dùng, trước khi điều hướng sang các nền tảng cá cược.
Thực tế, nhiều website livestream hiện nay không đơn thuần là nơi phát sóng bóng đá trái phép. Phía sau các trận cầu “miễn phí” là cả một hệ sinh thái kiếm tiền từ quảng cáo cờ bạc online. Các website này không kiếm tiền chủ yếu từ việc phát sóng bóng đá. Thứ họ thật sự bán là người xem. Người dùng truy cập để xem trận đấu, nhưng ngay lập tức bị bao quanh bởi quảng cáo nhà cái, livestream soi kèo, mã thưởng đăng ký hay các hội nhóm Telegram “tip bóng”.
Đại diện Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao từng cảnh báo, các đối tượng hiện “sử dụng website phát sóng bóng đá trái phép, hội nhóm Telegram, Facebook để quảng bá, lôi kéo người chơi tham gia cá độ bóng đá trực tuyến”. Theo cơ quan công an, các mùa giải lớn như Euro hay World Cup luôn là thời điểm hoạt động tổ chức đánh bạc online bùng phát mạnh trên không gian mạng.
Điều nguy hiểm là hoạt động quảng bá cá độ giờ đây được “game hóa” và hòa lẫn vào thói quen xem bóng đá online. Nếu trước đây, cá độ thường gắn với hình ảnh các đường dây ngầm, giao dịch kín đáo, thì hiện tại, nó xuất hiện dưới dạng các nội dung tưởng như vô hại như “nhận định trận đấu”, “chốt kèo”, “tip tài xỉu”, “dự đoán từ chuyên gia”.
Các chuyên gia cho rằng, điều nguy hiểm nhất là cá độ online đang bị “bình thường hóa”. Khi nội dung cá cược xuất hiện dày đặc cùng các trận đấu bóng đá, nhiều người bắt đầu xem việc đặt kèo như một phần của trải nghiệm xem bóng đá, thay vì nhận thức đây là hành vi tiềm ẩn rủi ro tài chính và pháp lý rất lớn.
Hệ lụy xã hội lớn
Chỉ còn hơn 10 ngày nữa, World Cup sẽ khởi tranh kéo theo nhu cầu xem bóng đá trực tuyến tăng đột biến. Đây cũng là thời điểm hoạt động quảng bá cá độ online bùng phát mạnh nhất. Chỉ cần một chiếc smartphone, tài khoản ngân hàng và vài thao tác trên Telegram hoặc website trung gian, người dùng đã có thể tham gia cá cược với đủ loại kèo cược khác nhau.
Điều đáng lo ngại là hệ sinh thái này đang ngày càng khó kiểm soát. Nhiều website sử dụng máy chủ đặt ở nước ngoài, liên tục thay đổi tên miền để né tránh xử lý. Khi một website bị chặn, nền tảng khác lập tức xuất hiện thay thế. Các hội nhóm cộng đồng cũ tiếp tục được duy trì để kéo sang địa chỉ mới.
Ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cho rằng, đặc điểm của các nền tảng xuyên biên giới là tốc độ lan truyền rất nhanh. “Khi bị xử lý ở nền tảng này, nội dung vi phạm có thể ngay lập tức xuất hiện ở nền tảng khác hoặc dưới tên miền khác”, khiến công tác kiểm soát nội dung vi phạm trên môi trường số gặp nhiều khó khăn.
Thực tế đó lý giải vì sao cuộc chiến với livestream bóng đá lậu và cá độ online ngày càng khó khăn. Đây không còn là mô hình website đơn lẻ có thể “xóa sổ” bằng một quyết định chặn tên miền. Nó đã trở thành hệ sinh thái phân tán gồm website dự phòng, Telegram kín, tài khoản mạng xã hội, streamer cộng đồng và các nền tảng thanh toán trung gian.
Trong bối cảnh World Cup đang tới gần, giới chuyên gia đánh giá cuộc chiến với livestream bóng đá lậu và cá độ online sẽ còn rất phức tạp. Bởi vấn đề lúc này không còn đơn thuần là chặn một website hay xử lý vài đối tượng tổ chức đánh bạc, mà là cuộc đối đầu với cả một hệ sinh thái số vận hành bằng công nghệ, mạng xã hội và tâm lý muốn kiếm tiền nhanh của người dùng.
