Ngành than, khoáng sản nỗ lực giảm phát thải

Đến vùng mỏ hôm nay, chúng ta thấy không còn những con đường bụi tung mù mịt dưới bánh xe cùng những mái nhà, tán cây phủ từng lớp bụi than đen đặc trưng. Có được điều đó là nhờ những nỗ lực của ngành than, khoáng sản hướng đến mục tiêu “sáng, xanh, sạch”.

Công ty tuyển than Cửa Ông hướng tới mô hình công viên trong mỏ.
Công ty tuyển than Cửa Ông hướng tới mô hình công viên trong mỏ.

Trả lại màu xanh cho vùng mỏ

Đã có thời, nói đến ngành than, khoáng sản là nghĩ đến những vấn đề ô nhiễm môi trường trầm trọng. Khói bụi từ hoạt động khai thác, vận chuyển; đổ chất thải bừa bãi; ô nhiễm nguồn nước; những cánh rừng trơ trụi sau khai thác… là chuyện “cơm bữa” không thể phai mờ trong ký ức của người dân vùng mỏ.

Tuy nhiên, khi những hệ quả đối với môi trường ngày càng trở nên nghiêm trọng, ngành đã kịp thời hành động. Lãnh đạo Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam phát đi thông điệp “Phát triển kinh tế phải hài hòa với bảo vệ môi trường” tới tất cả các đơn vị thành viên. Đây không chỉ là mục tiêu, mà đã trở thành mệnh lệnh từ cuộc sống, là yêu cầu cho phát triển bền vững.

Những năm qua, quán triệt chủ trương giảm phát thải, hướng đến mục tiêu Net Zero mà Đảng, Nhà nước đề ra, toàn ngành đã trồng và phủ xanh hơn 2.000ha đất trong vùng khai thác (riêng Quảng Ninh trên 1.800ha).

Cùng với đó là hệ thống hồ, đập, kênh mương… phục vụ tưới tiêu và bảo vệ an toàn cho người dân. Nguồn nước sinh hoạt cũng được cải tạo và làm sạch bằng 45 trạm xử lý nước thải mỏ hiện đại, công suất mỗi năm gần 150 triệu m3. Nguồn nước sạch này được tái sử dụng khoảng 20% cho hoạt động sản xuất, lượng nước đã làm sạch còn lại được trả về môi trường.

Những tồn tại của ngành than, khoáng sản trong việc xử lý chất thải nguy hại cũng được chú trọng. Cùng việc hoàn thiện quy trình thu gom, xử lý ban đầu, ngành đã đầu tư xây dựng một nhà máy xử lý chất thải nguy hại với công suất 6.900 tấn/năm, giải quyết triệt để lượng chất thải, giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm và những tác động tiêu cực đối với môi trường và con người.

Hệ thống hồ lắng đầu nguồn, dòng chảy trong và gần khu vực khai thác cũng thường xuyên được cải tạo, nạo vét nhằm hạn chế bồi lấp, giảm thiểu nguy cơ ngập lụt cho khu vực hạ lưu. Các biện pháp hạn chế bụi như thiết bị phun sương cao áp, tưới, quét đường, rửa chống bám cho các xe ra, vào mỏ thực hiện thường xuyên, liên tục…

Xác định sử dụng công nghệ là biện pháp hiệu quả để giảm phát thải, ngành than đã tập trung đầu tư hàng nghìn tỷ đồng vào hạ tầng xanh và công nghệ sạch. Trong các khu sản xuất đã xây dựng gần 50km đường băng tải thay thế cho vận chuyển đường bộ; 110km đường mỏ chuyên dụng; điện hóa và cơ giới hóa khai thác hầm lò, đồng bộ hóa thiết bị khai thác lộ thiên công suất lớn…

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam nhận định: Chuyển đổi xanh đối với các doanh nghiệp khai thác mỏ là thách thức lớn từ lợi ích kinh tế và bảo vệ môi trường, cần có chiến lược và lộ trình phù hợp.

Hài hòa giữa sản xuất và bảo vệ môi trường

Quyết định số 625/QĐ-TTg ngày 17/3/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển của Tập đoàn Công nghiệp Than-Khoáng sản Việt Nam là tiền đề cho ngành xây dựng chiến lược phát triển gắn với công tác bảo vệ môi trường, giảm phát thải; xây dựng Đề án bảo vệ môi trường vùng than Quảng Ninh đến năm 2030, định hướng tới năm 2045 và Kế hoạch ứng phó biến đổi khí hậu định hướng đến 2050.

Theo đó, ngành tiếp tục phát triển hài hòa giữa sản xuất và bảo vệ môi trường, bảo đảm mục tiêu tăng trưởng song hành cùng lợi ích của cộng đồng và phù hợp với định hướng phát triển xanh của địa phương; tiếp tục đẩy mạnh nhiệm vụ trồng và phủ xanh, cải tạo cảnh quan, phục hồi hệ sinh thái các khu vực đã dừng khai thác; tăng cường áp dụng các giải pháp kinh tế tuần hoàn, tái chế, tái sử dụng nước thải mỏ, tro xỉ nhiệt điện, đất đá thải mỏ làm vật liệu; hoàn thiện hệ thống băng tải hóa vận chuyển than trong khu vực khai thác đến nhà máy, đầu tư hệ thống phun sương dập bụi cao áp, lưới chắn bụi, nâng cấp toàn diện các tuyến đường chuyên dụng; đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa khai thác hầm lò để giảm thiểu tiêu hao tài nguyên, nhất là gỗ chống lò, đầu tư đồng bộ thiết bị khai thác lộ thiên công suất lớn, hiện đại, tiết kiệm nhiên liệu, điện năng…

Lãnh đạo ngành than, khoáng sản quán triệt tới từng đơn vị thành viên nhiệm vụ: Từng bước chuyển đổi năng lượng xanh hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, phù hợp yêu cầu “mỏ xanh, hiện đại”.

Yêu cầu đó vừa là nhiệm vụ vừa là động lực để các đơn vị tích cực chuyển đổi số cũng như nghiên cứu ứng dụng các giải pháp trong sản xuất nhằm tối ưu hóa quy trình sản xuất, quản lý, sử dụng tài nguyên hiệu quả. Song hành với chuyển đổi xanh trong sản xuất là triển khai các biện pháp bảo vệ, cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác, ứng phó biến đổi khí hậu…

“Xác định mục tiêu bảo vệ môi trường là trách nhiệm của doanh nghiệp, chúng tôi đã từng bước chuyển từ nhận thức sang hành động cụ thể, từ phong trào sang việc làm thường xuyên đối với mỗi cán bộ, công nhân viên”, ông Nguyễn Anh Chương, Giám đốc Công ty tuyển than Cửa Ông - TKV cho biết.

Để thực hiện lộ trình trung hòa các bon, Công ty TNHH một thành viên 45 (Tổng Công ty Đông Bắc) đã triển khai đồng bộ 3 giải pháp về ứng dụng khoa học công nghệ, kỹ thuật tiên tiến; quản trị tài nguyên và năng lượng; phục hồi môi trường và xanh hóa mặt bằng…

Đại tá Nguyễn Thanh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc công ty cho biết, các giải pháp đơn vị thực hiện đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong bảo vệ môi trường, lợi ích kinh tế cũng như bảo đảm các yếu tố an sinh xã hội cơ bản.

Những nỗ lực của ngành than, khoáng sản trong việc “xanh hóa” sản xuất, hướng đến mục tiêu Net Zero không chỉ là kết quả của giải pháp ngắn hạn. Đó là hành động cụ thể hóa những chủ trương, chiến lược xuyên suốt của toàn ngành; khẳng định quyết tâm và cam kết mạnh mẽ trong công tác bảo vệ môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu, hướng tới tương lai phát triển xanh, bền vững, góp phần cùng cả nước hướng đến hoàn thành mục tiêu Net Zero vào năm 2050.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh chụp chiều 1/10, cá mòi chết dạt vào bờ biển xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị. (Nguồn: MP)

Quảng Trị: Khoảng 40kg cá mòi chết dạt vào bờ biển xã Đông Trạch

Ngày 2/10, thông tin từ Ủy ban nhân dân xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị biết, địa phương vừa xuất hiện tình trạng cá biển, phần lớn là cá mòi chết dạt vào bờ biển bốc mùi hôi. Người dân tiến hành thu gom và chôn lấp toàn bộ khoảng 40kg cá để không ảnh hưởng đến môi trường. Nguyên nhân cá chết đang được làm rõ.

Lực lượng chức năng tái thả các cá thể rùa về môi trường tự nhiên. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Lan tỏa thông điệp bảo tồn đa dạng sinh học từ việc tái thả 31 cá thể động vật rừng nguy cấp về tự nhiên

Ngày 1/10, tại tiểu khu 414 thuộc lâm phần Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển Sinh vật (Ban Quản lý Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, tỉnh Gia Lai) phối hợp các cơ quan chức năng tổ chức tái thả 31 cá thể động vật rừng quý hiếm về môi trường tự nhiên sau thời gian cứu hộ, chăm sóc và phục hồi sức khỏe.

Vườn sầu riêng sử dụng cân đối phân bón vô cơ và hữu cơ của ông Trần Quang Tá, xã Ea Knuếc (Đắk Lắk).

Tái sử dụng tầng đất mặt

Tầng đất mặt được hình thành qua quá trình canh tác, cải tạo đất, bồi đắp tự nhiên rất nhiều năm, với các hạt không quá to, cũng không quá nhỏ, độ kết dính vừa phải, lưu giữ nước, chất dinh dưỡng, phù hợp cho cây trồng.

Công ty Trách nhiệm hữu hạn quốc tế Unilever Việt Nam trao tặng tỉnh Thái Nguyên 86.300 cây giống lâm nghiệp sáng 30/9.

Trao tặng 86.300 cây giống lâm nghiệp cho tỉnh Thái Nguyên

Ngày 30/9, tại Trung đoàn 832, xã Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm phối hợp Công ty Trách nhiệm hữu hạn quốc tế Unilever Việt Nam và Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thái Nguyên tổ chức Lễ trao tặng cây giống lâm nghiệp thuộc Chương trình “Gieo triệu mầm xanh, phủ vạn cánh rừng” giai đoạn 2026-2030.

Với người dân, mỗi chuyến đi qua tuyến đường là một lần phải căng mắt quan sát, lựa từng khoảng mặt đường còn bằng phẳng để tránh hiểm họa. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Sớm sửa chữa tuyến đường Đá Voi-Nông Phố xuống cấp

Mặt đường nhểu ổ gà, bong tróc, đá dăm trồi lên; mỗi khi mưa lớn, nước đọng, lề đường bị xói lở khiến việc đi lại của người dân trên tuyến Đá Voi-Nông Phố, phường Ba Ngòi, tỉnh Khánh Hòa thêm nhọc nhằn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Trong khi đó, nguồn lực đầu tư để sửa chữa là bài toán chưa có lời giải.

Dùng flycam kiểm tra an toàn hệ thống đê. (Ảnh Tiến Đạt)

Bảo đảm an toàn tuyệt đối hệ thống đê điều trước thiên tai cực đoan

Đê điều không chỉ là công trình ngăn lũ mà còn là "lá chắn" bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và thành quả phát triển kinh tế-xã hội. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, công tác quản lý đê điều cần chuyển mạnh từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa, dựa trên khoa học, công nghệ và dữ liệu.

Các đại biểu chủ trì Hội thảo “Khắc phục ô nhiễm và cải thiện chất lượng không khí tại Việt Nam - từ chính sách đến hành động”.

Ô nhiễm không khí: Gánh nặng lớn đối với sức khỏe cộng đồng

Ô nhiễm không khí là một trong những yếu tố nguy cơ gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam, với 94.837 ca tử vong sớm trong một năm. Trước thực trạng này, Việt Nam đặt mục tiêu giảm nồng độ bụi mịn PM2.5, tăng số ngày có chất lượng không khí tốt và trung bình, đồng thời đẩy mạnh các giải pháp kiểm soát nguồn phát thải.

Hội thảo tham vấn “Giải pháp dựa vào tự nhiên nhằm phục hồi rừng sau khai thác khoáng sản và cơ hội tham gia thị trường carbon trong tương lai”, ngày 29/9.

Phục hồi rừng sau khai khoáng gắn với cơ hội phát triển thị trường carbon

Phục hồi rừng sau khai thác khoáng sản cần được thực hiện theo hướng dựa vào tự nhiên, gắn với quản lý tài nguyên theo cảnh quan và bảo đảm duy trì các chức năng sinh thái lâu dài. Cùng với đó, phát triển các dự án tín chỉ carbon rừng phù hợp có thể tạo thêm nguồn lực cho công tác phục hồi và quản lý rừng bền vững.

Ngập lụt tại Bangkok, Thái Lan. (Ảnh: ZUMA PRESS WIRE)

Mưa lũ gây thiệt hại nghiêm trọng

Mưa lớn gây lũ lụt, sạt lở nghiêm trọng tại nhiều nước châu Á những ngày qua, khiến hàng chục người chết, giao thông đình trệ và buộc chính quyền các nước triển khai nhiều biện pháp ứng phó khẩn cấp.