Ngành công nghiệp bán dẫn của Mỹ

Sau khi chiến tranh thương mại Mỹ - Trung nổ ra và đại dịch Covid-19 bùng phát, nguồn cung chất bán dẫn thiếu hụt nghiêm trọng. Điều này thúc đẩy Mỹ và các cường quốc công nghệ trên thế giới, đặc biệt là Trung Quốc tăng cường đầu tư, chạy đua nhằm củng cố vị trí của mình trong ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu.
Bên trong một nhà máy sản xuất chip bán dẫn tại Mỹ. Ảnh: GETTY IMAGES
Bên trong một nhà máy sản xuất chip bán dẫn tại Mỹ. Ảnh: GETTY IMAGES

Thực trạng ngành bán dẫn Mỹ

Theo trang thông tin thương mại Izvestia.ru, chất bán dẫn (còn được gọi là mạch tích hợp, chip hoặc vi mạch) được coi là “bộ não” của các thiết bị điện tử và là nền tảng cho công nghệ thông tin. Chất bán dẫn là nhân tố cấu thành trong các linh kiện điện tử. Hầu hết cảm biến, hộp điều khiển đều được cấu tạo từ chất bán dẫn, vì vậy nó là vật liệu không thể thiếu trong tất cả ngành công nghiệp hiện đại, trong đó có các ngành điện tử và công nghiệp ô-tô.

Chất bán dẫn đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của các nước lớn, trở thành cuộc đua mới trong thế kỷ 21. Trong đó, Mỹ là một trong những thị trường then chốt trong ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu, dẫn đầu về các hoạt động nghiên cứu và phát triển trong tự động hóa thiết kế điện tử (EDA), lõi sở hữu trí tuệ (IP), thiết kế chip và thiết bị sản xuất chế tạo tiên tiến. Chất bán dẫn cũng là yếu tố tạo nên một phần quan trọng trong nền kinh tế, quốc phòng - an ninh Mỹ. Trong nhiều năm qua, Mỹ luôn dẫn đầu trong lĩnh vực sản xuất chất bán dẫn trên thế giới, kiểm soát tới 48% thị phần của ngành này năm 2020. Đáng chú ý, 8 trong số 15 công ty sản xuất chất bán dẫn lớn nhất thế giới có trụ sở ở Mỹ, trong đó doanh thu của hãng NVIDIA chiếm vị trí cao nhất, sau đó là các Công ty Broadcom, AMD, Intel...

Chi tiêu nghiên cứu và phát triển (R&D) ngành công nghiệp bán dẫn ở Mỹ tăng với tốc độ trung bình hằng năm khoảng 7,2% trong giai đoạn 2000-2020. Năm 2020, tổng đầu tư vào hoạt động R&D của ngành công nghiệp bán dẫn ở Mỹ đạt 44 tỷ USD. Mỹ có xu hướng chuyển hướng sản xuất về khu vực châu Á để giảm chi phí cho các công ty và đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tạo nên vùng đệm trước các cú sốc như cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung Quốc, đại dịch Covid-19 hay xung đột Nga - Ukraine.

Trung Quốc đang nổi lên là quốc gia sản xuất chip hàng đầu thế giới với nhiều phân khúc khác nhau, đe dọa vị thế số một của Mỹ trên thị trường bán dẫn. Tờ South China Morning Post tiết lộ, Công ty chuyên phân tích công nghệ và sở hữu trí tuệ TechInsight cho rằng, hãng đúc bán dẫn lớn nhất Trung Quốc là SMIC nhiều khả năng đã có thể sản xuất chip 7 nm tiên tiến. SMIC đang tăng cường công suất đúc và có kế hoạch xây dựng nhà máy thứ tư tại Thiên Tân.

Theo dữ liệu từ Quỹ Khoa học quốc gia Mỹ, Chính phủ Trung Quốc đã chi tới 708 tỷ USD cho hoạt động R&D trong năm 2020, có xu hướng tăng mạnh thời gian tới nhằm từng bước chiếm thị phần của Mỹ tại các thị trường mới nổi. Đáng chú ý, hãng Huawei của Trung Quốc thậm chí còn cho ra mắt chip 5 nm. Điều này khiến các cơ quan quản lý Mỹ bất ngờ trước tiến bộ trong ngành sản xuất chip của Trung Quốc.

Mỹ mặc dù vẫn là quốc gia dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực sản xuất chất bán dẫn, các công ty Mỹ chiếm gần một nửa doanh số chip bán dẫn thế giới, song các nhà máy sản xuất đặt tại Mỹ chỉ chiếm 12% sản lượng chất bán dẫn toàn cầu năm 2020, giảm hơn 3 lần so năm 1990.

Sự suy giảm tỷ trọng của ngành công nghiệp bán dẫn Mỹ trong thị phần toàn cầu và tình trạng thiếu hụt nguồn cung chất bán dẫn trong bối cảnh hồi phục kinh tế hậu Covid-19 đặt ra những thách thức đáng kể. Tháng 2/2021, lãnh đạo của các công ty sản xuất chip hàng đầu ở Mỹ (bao gồm cả Intel, AMD và Qualcomm) đã gửi thư tới Tổng thống Joe Biden để thuyết phục ông cung cấp khoản tài trợ cho sản xuất và nghiên cứu chất bán dẫn.

Giải pháp thúc đẩy

Theo các chuyên gia thuộc Viện Skolkovo (Nga), từ đầu năm 2021, Hiệp hội Ngành công nghiệp bán dẫn đã tuyên bố gói đầu tư mới gần 80 tỷ USD đến năm 2025. Các khoản đầu tư này sẽ tạo ra 10.000 việc làm được trả lương cao, củng cố vị trí dẫn đầu ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu của Mỹ; thúc đẩy an sinh và phục hồi của ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu. Intel tuyên bố sẽ đầu tư

20 tỷ USD vào cơ sở sản xuất tại bang Ohio. Tháng 10/2022, Tập đoàn công nghệ IBM cam kết đầu tư 20 tỷ USD cho các cơ sở ở bang New York, trong đó tập trung cho những đột phá trong công nghệ bán dẫn, máy tính lớn, máy tính lượng tử và trí tuệ nhân tạo (AI).

Năm 2022, chính quyền Mỹ đã triển khai thực hiện Đạo luật Trợ cấp sản xuất chip bán dẫn. Tổng thống Mỹ Joe Biden ký sắc lệnh hành pháp về việc thực hiện Đạo luật Nghiên cứu và trợ cấp sản xuất chip bán dẫn trị giá gần 53 tỷ USD. Theo Nhà trắng, sắc lệnh của Tổng thống Biden đặt ra 6 ưu tiên chính để hướng dẫn triển khai và thiết lập một hội đồng thực hiện Đạo luật Khoa học và CHIPS liên ngành gồm 16 thành viên. Ngoài ra, đạo luật cũng sẽ rót 200 tỷ USD trong 10 năm để thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học của Mỹ nhằm cạnh tranh tốt hơn với Trung Quốc. Tổng thống Joe Biden bày tỏ hy vọng đạo luật này sẽ “giúp nước Mỹ giành thắng lợi trong cuộc cạnh tranh về kinh tế trong thế kỷ 21”.

Để giải quyết vấn đề thiếu hụt nguồn cung bán dẫn, chính quyền Mỹ lựa chọn cách hợp tác với các đồng minh và tạo lập chuỗi cung ứng không phụ thuộc Trung Quốc. Tháng 10/2021, ông Biden tổ chức Hội nghị cấp cao toàn cầu về chuỗi cung ứng với các nhà lãnh đạo từ 14 quốc gia châu Âu bên lề Hội nghị cấp cao Nhóm Các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) tại Italy để thảo luận về tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng, trong đó tập trung vào chuỗi cung ứng bán dẫn. Vấn đề này cũng được đề cập trong các cuộc họp song phương với các nước đồng minh và đối tác của Mỹ.

Bên cạnh đó, Mỹ còn đề xuất thành lập liên minh “CHIP 4”. Theo đó, tháng 3/2022, Chính phủ Mỹ đề xuất thành lập liên minh công nghiệp bán dẫn với các đối tác châu Á, gồm Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan (Trung Quốc) để tận dụng thế mạnh của từng thành viên, chi phối tất cả các lĩnh vực chính của chuỗi giá trị. Sau nhiều tháng, “Nhóm làm việc về khả năng phục hồi chuỗi cung ứng chất bán dẫn Mỹ - Đông Á” đã tổ chức cuộc họp trực tuyến đầu tiên của các quan chức cấp cao từ nhóm làm việc vào ngày 16/2/2023.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, sáng kiến CHIP 4 sẽ góp phần đưa ngành sản xuất bán dẫn của mỗi bên tham gia đạt được những tiến bộ vượt bậc. Cụ thể, khâu thiết kế chip chiếm đến 47% tổng giá trị sản phẩm ngành bán dẫn hiện chủ yếu nằm dưới sự thống trị của trung tâm Thung lũng Silicon (Mỹ), hai tập đoàn chế tạo thuộc hàng tiên tiến nhất là TSMC (Đài Loan) và Samsung (Hàn Quốc). Thông qua việc tăng cường hợp tác giữa các bên sẽ làm tăng khả năng cạnh tranh quốc tế trong một số phân khúc quan trọng của thị trường như các dòng điện thoại thông minh loại cao cấp... Đồng thời, củng cố năng lực trong các lĩnh vực liên quan khác như đào tạo nguồn nhân lực, nghiên cứu sáng tạo công nghệ...

Để củng cố vị trí dẫn đầu của Mỹ trong lĩnh vực công nghệ bán dẫn và đáp ứng nhu cầu trong nước, chính quyền của Tổng thống Joe Biden đã đưa ra các biện pháp thúc đẩy công nghệ trong nước, nhất là ban hành các gói hỗ trợ tài chính lớn trong 10 năm tới. Theo giới chuyên gia, cuộc đua chất bán dẫn đang ngày càng “nóng” trên toàn cầu trong bối cảnh tất cả các cường quốc công nghệ đều muốn tự chủ, không bỏ lỡ những lợi ích lớn từ lĩnh vực này.

Công nghệ chất bán dẫn và các con chip điện tử được xem như “mạch máu trong nền kinh tế hiện đại”, là “chìa khóa” thúc đẩy các giải pháp, đột phá công nghệ trong tương lai; động lực để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm an ninh quốc phòng. Bởi vậy, cuộc đua chất bán dẫn giữa các cường quốc kinh tế và các quốc gia mới nổi đang tạo động lực giúp ngành bán dẫn toàn cầu phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, mặt trái của vấn đề đó là nếu cuộc cạnh tranh này diễn ra “không lành mạnh” và các nước lớn sử dụng năng lực công nghệ vượt trội của mình để thực hiện “chủ nghĩa bá quyền công nghệ”, sẽ gây rủi ro cho phát triển kinh tế và cản bước sự phát triển công nghệ vì sự văn minh, tiến bộ của loài người.

Có thể bạn quan tâm

Một khu rừng tại Brazil bị tàn phá. Ảnh: PINTEREST

Báo động đỏ cho sức khỏe Trái đất

Báo cáo mới của giới khoa học cho thấy, 7 trong 9 giới hạn thiết yếu cho sự sống bị vượt qua ở mức độ nghiêm trọng nhất. Kết quả này cho thấy những biến đổi đáng lo ngại của hệ thống Trái đất và đặt ra yêu cầu cấp thiết về các giải pháp ở quy mô toàn cầu.

Các tác nhân AI của OpenAI và Anthropic trở nên mất kiểm soát. Ảnh: CNN

Ai chịu trách nhiệm khi AI vượt rào?

Ngày 22/9 vừa qua, hai công ty công nghệ OpenAI và Anthropic tung ra các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) mới, được quảng bá là tốt và rẻ hơn. OpenAI đưa GPT-6 Sol và Luna ra thị trường với giá giảm khoảng một nửa so thế hệ trước, trong khi Anthropic ra mắt Claude Opus 5.5 với chi phí thấp hơn Opus 5. Cuộc đua vẫn chạy đúng quy luật, đó là thông minh hơn, nhanh hơn, rẻ hơn và nhiều người dùng hơn.

Hội nghị cấp cao SCO diễn ra tại Bishkek. Ảnh: TASS

25 năm phát triển của Tổ chức Hợp tác Thượng Hải

Ngày 1/9 vừa qua, lãnh đạo các nước thành viên Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) gặp nhau tại Bishkek (Kyrgyzstan) trong hội nghị cấp cao đánh dấu một phần tư thế kỷ tồn tại của SCO. Từ cơ chế gây dựng lòng tin tại những đường biên giới hậu Xô-viết, tổ chức này đã mở rộng thành không gian hợp tác Á-Âu gồm 10 quốc gia, hơn 3,4 tỷ người và khoảng một phần tư GDP toàn cầu.

Rác thải điện tử đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng trên toàn cầu. Ảnh: INTERFAX

Bài toán xử lý rác thải điện tử

Điện thoại bỏ quên trong ngăn kéo, máy tính được thay mới hay pin mặt trời hết vòng đời đều thuộc dòng rác thải tăng nhanh nhất thế giới. Trong đó có những chất liệu như chì, thủy ngân… gây nguy hại, song cũng có đồng, vàng, coban và đất hiếm. Rác điện tử vừa là nguy cơ đối với môi trường và sức khỏe, vừa là đáp án cho bài toán an ninh nguyên liệu.

Rừng Amazon nằm trong lãnh thổ của 9 quốc gia khác nhau. Ảnh: GETTY IMAGES

Nỗ lực cứu rừng Amazon

Dưới thời Tổng thống Brazil Lula da Silva, cuộc chiến bảo vệ rừng Amazon đã có những tiến bộ rõ rệt. Tốc độ phá rừng, diện tích rừng trong vùng báo động đỏ, chỉ số suy thoái rừng đều giảm mạnh. Đặc biệt, việc Hội nghị lần thứ 30 các bên tham gia Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (COP30), được tổ chức tại thành phố - Belem cửa ngõ dẫn vào Amazon - cuối năm 2025 cho thấy quyết tâm lớn từ nhân loại trong việc bảo vệ “lá phổi xanh” của địa cầu.

Tàu quân sự Mỹ cập cảng Philippines năm 2025. Ảnh: UPI

Kiến trúc đồng minh của Mỹ tại Thái Bình Dương

Trong vòng 10 ngày của năm 1951, ba hiệp ước đặt nền móng cho kiến trúc đồng minh của Mỹ tại Thái Bình Dương: Hiệp ước Phòng thủ chung Mỹ-Philippines ngày 30/8, Hiệp ước An ninh Australia-New Zealand-Mỹ (ANZUS) ngày 1/9 và Hiệp ước an ninh Mỹ-Nhật Bản ngày 8/9. Hơn 75 năm sau, “chiếc bánh xe” với Mỹ ở trục và các đồng minh ở những nan hoa riêng biệt đan thành mạng lưới nhiều tầng.

An ninh nguồn nước tác động đến sự phát triển bền vững của các nước. Ảnh: INTERFAX

Nguồn nước trong giai đoạn biến đổi khí hậu

Các nhà hoạch định chính sách, nhà khoa học, doanh nghiệp và tổ chức xã hội toàn cầu đã gặp nhau tại Stockholm (Thụy Điển) và trên nền tảng trực tuyến trong Tuần lễ Nước thế giới. Chủ đề “Nước cho con người và tiến bộ” được lựa chọn vào thời điểm nước không còn chỉ là câu chuyện môi trường.

Tỷ lệ sinh đang trong tình trạng thấp tại Thái Lan. Ảnh: REUTERS

Bài toán nhân khẩu học tại Thái Lan

Trong vòng chưa đầy một thế hệ, Thái Lan đi từ thành công nổi bật về kiểm soát mức sinh đến tình trạng số trẻ chào đời thấp nhất sau gần 75 năm. “Làn sóng bạc” không chỉ làm tăng chi phí y tế, hưu trí, mà còn thu hẹp lực lượng lao động, thay đổi cấu trúc gia đình, buộc nền kinh tế tìm động cơ tăng trưởng mới.

Thánh đường xanh tại Istanbul. Ảnh: BLUE MOSQUE

Thánh đường xanh của Đế chế Ottoman

Được xây dựng hơn 400 năm trước, Nhà thờ Hồi giáo Sultan Ahmed ở Istanbul, hay được biết tới dưới cái tên “Thánh đường xanh”, là một trong những nhà thờ Hồi giáo nổi tiếng nhất thế giới, đỉnh cao của tôn giáo, kiến trúc và văn hóa thời Ottoman. Nơi đây được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa LHQ (UNESCO) công nhận là Di sản thế giới. Nhà thờ Hồi giáo Sultan Ahmed được xem là một trong số ít công trình đạo Hồi từng được Giáo hoàng tới thăm.

Vợ chồng Oskar và Emilie Schindler là ân nhân của 1.200 người Do Thái. Ảnh: GETTY IMAGES

Cuộc đời thật sự của Schindler

Tác phẩm điện ảnh huyền thoại “Danh sách Schindler” (Schindler's List) là một câu chuyện có thật, kể về doanh nhân Oskar Schindler - người vừa là một thành viên đảng Quốc xã (NSDAP) của Đức Quốc xã, đồng thời là ân nhân của hơn 1.200 người Do Thái. Cuộc đời đầy thăng trầm và thành tựu nhân đạo vĩ đại của ông đã được vinh danh bởi nhiều nước và tổ chức quốc tế khác nhau.

Mô hình Trung tâm Hợp tác phòng thủ mạng (CCDCOE) của NATO tại Estonia. Ảnh: GETTY IMAGES

Mô hình phòng thủ mạng toàn xã hội của Estonia

Trong kỷ nguyên số, sức mạnh của một quốc gia không chỉ được đo bằng quân đội, tiềm lực kinh tế hay khả năng kiểm soát lãnh thổ, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng duy trì hoạt động của xã hội trước những “cú đánh vô hình” trên không gian mạng. Estonia là một trong những quốc gia sớm nhận ra thực tế ấy. Cuộc tấn công mạng quy mô lớn vào mùa xuân năm 2007 đã biến quốc gia Baltic nhỏ bé này thành một “phòng thí nghiệm thực tế” về an ninh mạng, đồng thời mở đầu cho quá trình hình thành một mô hình phòng thủ mạng toàn xã hội.

Người cao tuổi tại Singapore tham gia lớp học về AI. Ảnh: GETTY IMAGES

Giải pháp thúc đẩy “nền kinh tế bạc” của Singapore

Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra với tốc độ thuộc nhóm nhanh nhất thế giới, Singapore không lựa chọn cách ứng phó theo hướng mở rộng phúc lợi đơn thuần. Thay vào đó, đảo quốc này từng bước chuyển đổi tư duy, coi người cao tuổi là nguồn lực phát triển và “nền kinh tế bạc” là một động lực tăng trưởng mới.

Thế hệ Gen Z nổi bật với sự phá cách song cũng đối mặt nhiều khó khăn. Ảnh: GETTY IMAGES

Gen Z trong cấu trúc kinh tế - xã hội đương đại

Thế giới đang chứng kiến một cuộc chuyển giao thế hệ chưa từng có tiền lệ về tốc độ và quy mô. Những người sinh trong giai đoạn 1997-2012, thường được gọi là Gen Z, không còn là “lứa thực tập sinh” ngồi ở rìa các tổ chức, mà đã bước hẳn vào trung tâm của guồng máy kinh tế toàn cầu.

Một tàu chở LNG từ Qatar cập cảng châu Âu. Ảnh: SHUTTERSTOCK

Bài toán năng lượng của “lục địa già”

Châu Âu đang hướng tới một mùa đông với bài toán năng lượng khó hơn nhiều so những năm trước. Các kho chứa khí đốt của Liên minh châu Âu (EU) đang ở mức thấp nhất vào thời điểm này trong 15 năm qua, trong khi nguồn cung khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu ngày càng chịu sức ép bởi cạnh tranh gia tăng và những bất ổn địa - chính trị.

Hai bộ trưởng Chris Wright (bên trái) và Arabia Abdulaziz bin Salman ký kết thỏa thuận. Ảnh: AP

Đằng sau cú “quay xe” tỷ đô

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump gắn thêm điều kiện mà thực chất là nhằm “bác” thỏa thuận hạt nhân dân sự trị giá hàng tỷ USD đạt được giữa Mỹ và Saudi Arabia, không chỉ là cú “quay xe” vào phút chót mà còn là đòn giáng mạnh vào quốc gia Hồi giáo Trung Đông này.

Doanh nghiệp sử dụng chai thủy tinh thiết kế riêng để quảng bá thương hiệu. Ảnh: ASFA

Sáng kiến quốc tế về tái chế thủy tinh

Trong hành trình hướng tới nền “kinh tế tuần hoàn”, thủy tinh được xem là một trong những vật liệu có nhiều tiềm năng nhất. Được sản xuất chủ yếu từ các nguyên liệu tự nhiên như cát silic, đá vôi và soda, thủy tinh không chỉ an toàn trong bảo quản thực phẩm mà còn có thể tái chế nhiều lần và gần như không bị suy giảm chất lượng. Thế nhưng trên thực tế, mỗi năm thế giới vẫn có hàng triệu tấn chai lọ, kính xây dựng và kính ô-tô bị chôn lấp do hệ thống thu gom thiếu đồng bộ, chi phí vận chuyển lớn hoặc khâu phân loại chưa hiệu quả.

Trẻ em dưới 16 tuổi tại nhiều quốc gia sẽ không được sử dụng mạng xã hội. Ảnh: GETTY IMAGES

Làn sóng cấm trẻ em sử dụng mạng xã hội

Xu hướng cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội đang trở thành một làn sóng toàn cầu nhằm bảo vệ giới trẻ khỏi nội dung độc hại, nạn bắt nạt trực tuyến và các thuật toán gây nghiện.

Người dân New Delhi xoay xở tìm kiếm nguồn nước mỗi khi mùa hè đến. Ảnh: TIMES OF INDIA

Khủng hoảng nguồn nước ở New Delhi

Mỗi mùa hè, Thủ đô New Delhi của Ấn Độ lại bước vào một vòng tuần hoàn quen thuộc nhưng đầy bất an: Nhiệt độ tăng vọt, nhu cầu tiêu thụ nước leo thang, nguồn cung suy giảm và những chiếc xe bồn chở nước trở thành hình ảnh xuất hiện dày đặc trên các tuyến phố đông đúc của thành phố hơn 30 triệu dân này.

Phối cảnh Hộp đen Trái đất sau khi được lắp đặt. Ảnh: SCIENCE

Dự án “Hộp đen Trái đất”

Hộp đen Trái đất là dự án xây dựng một công trình thu thập và lưu trữ dữ liệu xuyên thời gian, một nỗ lực để bảo vệ các thông tin về Trái đất bất chấp biến đổi môi trường, thiên tai, thảm họa trong tương lai. Công trình này được khởi động từ năm 2021 và có thể khánh thành cuối năm nay tại miền nam Australia, hứa hẹn mang tới một tấm “lá chắn” mới, bảo vệ tri thức nhân loại cho tương lai.

Các chiến sĩ cách mạng hoạt động bí mật và làm việc tại ngôi nhà này trước Cách mạng Tháng 8 năm 1945.

Nơi ra đời báo Cờ Giải Phóng

Những năm tháng gian khó ban đầu của Đảng, Tổng Bí thư Trường Chinh trực tiếp chỉ đạo, lo toan công việc in báo và các tài liệu, văn kiện Đảng. Trong đó có báo Cờ Giải Phóng (số đầu tiên ra ngày 10/10/1942) - một trong những tiền thân của Báo Nhân Dân.

Người dân tại một vùng nông thôn của Thái Lan. Ảnh: GETTY IMAGES

Mô hình xóa đói, giảm nghèo của Thái Lan

Mô hình xóa đói, giảm nghèo của Thái Lan là sự kết hợp giữa phát triển kinh tế bao trùm, triết lý kinh tế tự cung tự cấp và các gói an sinh xã hội. Nhờ các chiến lược linh hoạt, quốc gia này đã giảm mạnh tỷ lệ nghèo từ 65% (1988) xuống dưới mức một con số.

Hãng vận tải biển lớn nhất thế giới MSC tạm ngừng nhận các đơn vận chuyển hàng hóa đến Trung Đông. Ảnh: GETTYIMAGES

Cú sốc logistics tại Trung Đông

Cuộc xung đột bùng phát giữa Mỹ-Israel với Iran từ cuối tháng 2 đến nay đang đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng logistics nghiêm trọng chưa từng có kể từ sau đại dịch Covid-19. Từ Eo biển Hormuz đến các cảng container vùng Vịnh, từ những đoàn xe tải kéo dài xuyên sa mạc Arab đến các tuyến hàng cứu trợ nhân đạo bị mắc kẹt hàng chục ngày, toàn bộ cấu trúc vận tải của khu vực đang vận hành trong trạng thái chao đảo.

Khung cảnh hỗn loạn bên ngoài ngân hàng Societe Generale sau khi bị trộm. Ảnh: GETTYIMAGES

Vụ trộm ngân hàng lớn nhất nước Pháp

Vụ trộm ngân hàng Societe Generale hồi năm 1976 gắn liền với cái tên Albert Spaggiari. Gã nhiếp ảnh gia có vẻ ngoài bình thường ấy lại là chủ nhân của một kế hoạch cướp ngân hàng hoàn hảo, quy mô lớn, với hàng chục người tham gia, cướp đi hơn 40 triệu USD, khiến cảnh sát bất lực suốt thời gian dài và đã lẩn trốn mà không bị phát hiện cho tới tận ngày qua đời.

Du khách quan sát lãnh thổ Triều Tiên từ đài quan sát ở Hàn Quốc. Ảnh: GETTYIMAGES

Sách Trắng Thống nhất mới của Hàn Quốc

Ngày 18/5 vừa qua, Bộ Thống nhất Hàn Quốc đã công bố “Sách Trắng Thống nhất 2026”, văn kiện đầu tiên về quan hệ liên Triều dưới thời Tổng thống Lee Jae Myung. Trong bối cảnh bán đảo Triều Tiên trải qua giai đoạn căng thẳng kéo dài nhất nhiều năm qua, tài liệu này nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của giới học giả, truyền thông và các nhà hoạch định chính sách quốc tế.

Một cửa hàng bán vàng tại Thâm Quyến. Ảnh: GETTYIMAGES

“Cơn sốt” vàng ở đất nước tỷ dân

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt những biến động sâu rộng sau hàng loạt cú sốc địa - chính trị và tài chính kéo dài, vàng đang trở lại vị trí trung tâm của hệ thống tích trữ tài sản toàn cầu. Biến động toàn cầu đang tạo nên một chu kỳ tăng giá mới của vàng thế giới. Trong làn sóng đó, Trung Quốc nổi lên không chỉ với vai trò là một trong những quốc gia tiêu thụ vàng lớn nhất toàn cầu, mà còn là thị trường chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ của ngành tái chế vàng - lĩnh vực từng được xem là “phần chìm” của ngành công nghiệp kim hoàn.

Sri Lanka trục xuất nhiều người nước ngoài bị nghi ngờ liên quan tội phạm mạng. Ảnh: AFP

Xu hướng dịch chuyển của tội phạm số

Nhiều năm qua, khi nhắc đến những “điểm nóng” của tội phạm mạng và các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia tại châu Á, giới chuyên gia thường tập trung vào khu vực Tam giác vàng, các đặc khu biên giới Myanmar, Campuchia, Philippines. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, bản đồ an ninh mạng khu vực đang xuất hiện một diễn biến đáng lo ngại: Sri Lanka nổi lên như một điểm đến mới của các tổ chức tội phạm công nghệ cao quốc tế.