Ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép đất mặt ruộng

Đất mặt ruộng chất thành đống, được tập kết sát ven đường.
Đất mặt ruộng chất thành đống, được tập kết sát ven đường.

Sau vụ lúa đông xuân, trên các cánh đồng tại tỉnh Vĩnh Long, thay vì không khí tất bật chuẩn bị cho vụ mùa mới, người ta lại chứng kiến một thực trạng xót xa: Những lớp đất mặt màu mỡ-vốn được ví như “lớp da” đang bị bóc tách, đưa đi bán. Trước tình trạng này, lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long đã có công văn gửi đến các xã, phường trên địa bàn tỉnh về việc khẩn trương kiểm tra, xử lý và khắc phục ngay tình trạng khai thác, mua, bán đất mặt ruộng.

Hành vi lấy đất mặt ruộng không chỉ đe dọa trực tiếp đến mùa màng, sinh kế của người nông dân mà còn đặt ra những thách thức nghiêm trọng cho mục tiêu phát triển một triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Khi đất mặt ruộng biến thành hàng hóa

Dọc theo Quốc lộ 1, đoạn qua địa bàn xã Song Phú, tỉnh Vĩnh Long, không khó để bắt gặp những đống đất cao ngút được tập kết sát ven đường. Nhiều nơi, đất đã được cho vào bao, chất thành hàng dài, được phủ kín bằng các tấm bạt. Vài ngày qua, việc lấy đất mặt mang đi bán tạm “án binh bất động” sau khi có chỉ đạo kiểm tra và xử lý của lãnh đạo tỉnh và chính quyền địa phương.

Trước đó, tại ấp Phú An và Phú Hưng, xã Song Phú, không khí khai thác đất mặt ruộng sôi động như một công trường thực thụ. Xe cuốc, xe cải tiến hoạt động liên tục cả ngày lẫn đêm để cào lớp đất mặt, vun thành đống rồi đưa lên xe tải vận chuyển đi nơi khác. Lý giải về nguyên nhân, nhiều người dân lý giải: Họ bán đất để vừa có thêm chút kinh phí, vừa để hạ độ cao mặt ruộng với hy vọng dễ lấy nước tưới tiêu. Việc này không ảnh hưởng gì đến mùa màng cả (?!).

Tình trạng nêu trên không chỉ dừng lại ở quy mô nhỏ lẻ. Theo thống kê bước đầu từ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Vĩnh Long, đã có khoảng 36 héc-ta đất sản xuất lúa bị khai thác lớp đất mặt, tập trung chủ yếu tại các xã: Cái Ngang, Song Phú, Hòa Hiệp và Tam Bình. Lớp đất bị lấy đi có độ sâu khoảng 10-20cm. Đây chính là tầng đất canh tác quan trọng nhất, nơi tích tụ phù sa và dinh dưỡng cho cây trồng qua hàng chục năm.

Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân xã Cái Ngang, toàn xã có tổng số 20 trường hợp thực hiện hạ độ cao đất mặt ruộng ở 10 ấp với tổng diện tích 23,7 héc-ta, khối lượng 8.973 khối. Trong đó có bốn trường hợp có dấu hiệu mua bán với tổng diện tích 7,4 héc-ta, khối lượng 3.800 khối, 16 trường hợp người dân cải tạo đất gò chuyển vào vườn cây ăn trái với tổng diện tích 16,3 héc-ta, khối lượng 5.173 khối…

Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Cái Ngang Trần Ngọc Tuấn: Một số diện tích đất ruộng ở các ấp là vùng đất gò, trồng lúa khó khăn, trong khi nhu cầu bổ sung đất để cải tạo vườn trồng cây ăn trái, san lấp vườn của người dân cao. Nhiều hộ dân đã tự ý cải tạo đất để trồng lúa, không thông qua cơ quan có thẩm quyền. Để ngăn chặn tình trạng mua bán đất mặt ruộng, xã đã chỉ đạo các ban, ngành chức năng thường xuyên kiểm tra giám sát các cá nhân, tổ chức có dấu hiệu mua bán đất mặt, giao chính quyền các ấp quản lý, không cho di chuyển đất đi nơi khác. Nếu phát hiện việc mua bán có sử dụng phương tiện, phải báo cáo về Phòng Kinh tế xã, Công an xã để xử lý đúng theo quy định pháp luật. Các hộ dân có nhu cầu cải tạo đất gò, di chuyển đất để trồng cây, san lấp vườn nhà phải làm đơn gửi cơ quan chuyên môn (Phòng Kinh tế xã) phối hợp các ấp xem xét, xác minh theo quy định.

8-ngan-chan-tinh-trang-khai-thac-4-3398.jpg
Nhiều nơi, đất mặt ruộng được cho vào bao, chất thành hàng dài, được phủ kín bằng các tấm bạt.

Hệ lụy khôn lường, nguy cơ mất trắng “lớp da” đất

Việc bán đi lớp đất mặt màu mỡ được các chuyên gia ví như hành động “ăn vào vốn”. Lớp đất này mất đi, đồng nghĩa với việc toàn bộ hệ sinh thái vi sinh vật và nguồn dinh dưỡng tích tụ lâu đời bị xóa sổ.

Theo Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Thanh Bình, việc khai thác đất mặt làm suy giảm nghiêm trọng độ màu mỡ của đất, khiến cây lúa vụ sau dễ đổ ngã do nền đất yếu, chi phí sản xuất sẽ tăng vì nông dân phải đổ thêm nhiều phân bón hóa học để bù đắp lượng dinh dưỡng đã mất.

Nhiều chuyên gia cũng chia sẻ: Việc lấy đất mặt ruộng còn nghiêm trọng hơn là đang trực tiếp đe dọa đến đề án “1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp”. Để đạt được mục tiêu phát thải thấp, chất lượng đất đóng vai trò tiên quyết. Khi tầng đất mặt bị bóc tách, cấu trúc đất bị phá vỡ, khả năng giữ nước và hấp thụ carbon của đất giảm mạnh, khiến việc triển khai các quy trình canh tác bền vững trở nên hết sức khó khăn. Nếu không ngăn chặn kịp thời, viễn cảnh những cánh đồng lúa năng suất cao biến thành những vùng đất bạc màu là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Trước thực trạng “chảy máu” tài nguyên đất diễn ra công khai, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long đã ban hành Công văn số 3715/UBND-KTN về việc kiểm tra, ngăn chặn và xử lý nghiêm việc khai thác đất mặt ruộng trái phép.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long Nguyễn Quỳnh Thiện đã chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường: Chủ trì, phối hợp kiểm tra tình trạng hạ độ cao đất mặt ruộng, đặc biệt tại các điểm nóng và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm và báo cáo kết quả trước ngày 11/4/2026. Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường phải chịu trách nhiệm trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh nếu để xảy ra tình trạng khai thác trái phép trên địa bàn. Các địa phương cần tăng cường tuyên truyền Luật Đất đai, Luật Trồng trọt và Luật Địa chất, khoáng sản để người dân hiểu rõ tầm quan trọng của tầng đất mặt.

Có thể bạn quan tâm

Doanh nghiệp tại tỉnh Đồng Tháp xuất khẩu xoài sang thị trường Mỹ.

Nhiều tín hiệu đáng mừng cho nông sản Việt

Sự kiện lô bưởi đầu tiên của các tỉnh Vĩnh Long, Đồng Tháp chính thức có mặt tại thị trường Australia không chỉ là niềm vui của riêng địa phương mà còn là dấu mốc đáng ghi nhận của nông nghiệp vùng Đồng bằng sông Cửu Long trên hành trình hội nhập sâu rộng.

Xử lý bưởi trước khi xuất khẩu ở tỉnh Vĩnh Long.

Triển vọng xuất khẩu trái bưởi da xanh ra thị trường quốc tế

Trái bưởi da xanh của tỉnh Đồng Tháp và Vĩnh Long đầu tiên được xuất khẩu chính ngạch vào thị trường Australia. Đây là một sự kiện quan trọng không chỉ đánh dấu bước tiến mới của ngành nông nghiệp trong nỗ lực xúc tiến thương mại mà là thời cơ để nâng tầm thương hiệu nông sản, là phép thử đối với năng lực tổ chức sản xuất, chế biến và xuất khẩu của Việt Nam.

Giá nhiên liệu tăng cao, ngư dân tỉnh Vĩnh Long chật vật bám biển.

Ngư dân chật vật bám biển

Thời gian gần đây, giá dầu diesel liên tục duy trì ở mức cao tác động trực tiếp đến hoạt động khai thác hải sản của ngư dân ven biển tỉnh Vĩnh Long. Nhiều chuyến biển không đủ bù đắp chi phí, thậm chí thua lỗ kéo dài, khiến không ít chủ tàu buộc phải thu hẹp quy mô sản xuất, cho tàu neo đậu ngoài khơi hoặc nằm bờ chờ giá nhiên liệu hạ nhiệt.

Cánh đồng lúa vàng óng ở ấp Kinh 8, xã Đá Bạc vào mùa thu hoạch rộ nhưng gặp lúc giá công gặt tăng cao theo đà tăng giá của nhiên liệu.

Con tôm, hạt lúa trước cơn “bão giá” nhiên liệu

Đằng sau những cánh đồng lúa đang chín vàng ươm và những đầm tôm gợn sóng bình yên, nông dân Cà Mau đang phải gồng mình với cơn “bão giá” không mong muốn. Giọt mồ hôi rơi xuống đất mặn nay lại càng thêm chát đắng, hằn sâu trên nếp nhăn của những con người một đời bám đất, bám làng với gánh nặng chi phí sản xuất bủa vây.

Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đề nghị Ban Quản lý dự án tỉnh giám sát nghiêm, không để tình trạng thi công cầm chừng, đối phó.

Thúc đẩy tiến độ thi công dự án đường tỉnh 941 nối dài

Dự án đường tỉnh 941 nối dài được xem là công trình trọng điểm của tỉnh An Giang, dự kiến đưa vào sử dụng trong tháng 10/2026. Tuy nhiên, do tiến độ thi công chậm trễ, Ủy ban nhân dân tỉnh đề nghị chủ đầu tư khẩn trương làm việc với các nhà thầu, xác định rõ khối lượng chậm, nguyên nhân và trách nhiệm của từng nhà thầu.

Danh thắng ao Bà Om, phường Nguyệt Hóa, tỉnh Vĩnh Long rợp bóng cây xanh.

Trải nghiệm du lịch sinh thái ở Vĩnh Long

Với thế mạnh về điều kiện tự nhiên, đặc điểm văn hóa, tỉnh Vĩnh Long đang phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong việc phát triển du lịch xanh, ra mắt nhiều sản phẩm mới lạ, hấp dẫn du khách trong và ngoài nước.

Mô hình “Hành chính lưu động” tại phường Vĩnh Trạch (Cà Mau) được nhân dân hoan nghênh, ủng hộ.

Hiệu quả từ mô hình “Hành chính lưu động”

Mô hình “Hành chính lưu động” tại phường Vĩnh Trạch, tỉnh Cà Mau được triển khai với mục tiêu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, thuận tiện và minh bạch, tạo điều kiện để người dân dễ dàng tiếp cận và thực hiện các thủ tục hành chính ngay tại khu dân cư. Mô hình được đông đảo người dân hoan nghênh, khen ngợi.

Không chỉ dừng lại ở việc tiếp thu kiến thức trên lớp, học sinh Trường trung học cơ sở Vĩnh Thuận Tây, xã Vĩnh Thuận Đông còn được vận dụng những gì học từ sách vào thực tiễn cuộc sống.

Lan tỏa văn hóa đọc trong đời sống nông thôn

Trong những năm gần đây, văn hóa đọc đang dần khẳng định vai trò quan trọng trong đời sống người dân nông thôn. Không chỉ dừng ở việc phục vụ học tập cho học sinh, sách còn trở thành nguồn tri thức thiết thực, góp phần thay đổi nhận thức, nâng cao kỹ năng sản xuất và từng bước cải thiện đời sống kinh tế của người dân.

Nông dân tham quan ruộng thực nghiệm giống lúa triển vọng OM66.

Kỳ vọng bứt phá cho hạt gạo từ những giống lúa mới

Trong bối cảnh canh tác lúa gặp bất lợi bởi khô hạn, xâm nhập mặn do biến đổi khí hậu, sự xuất hiện của những giống lúa mới canh tác trên cánh đồng vụ đông xuân 2025-2026 mở ra cơ hội lớn cho nông dân. Các giống lúa ngắn ngày, kháng sâu bệnh, chịu được độ mặn cao, năng suất, chất lượng tốt... kỳ vọng đưa hạt gạo bứt phá trong thời gian tới.

Học sinh dự lễ khởi công Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học-trung học cơ sở Thường Phước, xã Thường Phước, tỉnh Đồng Tháp.

Trường nội trú chắp cánh ước mơ học sinh vùng biên giới

Tại Đồng Tháp, dự án các trường phổ thông nội trú liên cấp được xây dựng, mở ra điều kiện học tập ổn định hơn, giúp phụ huynh an tâm, học sinh rút ngắn hành trình đến lớp và có thêm cơ hội theo đuổi việc học lâu dài, con đường đến tri thức sẽ rộng mở hơn.

Thiếu tướng Chiêm Thống Nhất, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Quân khu 9 gắn Huân chương Chiến công hạng Nhì lên quân kỳ Quyết thắng Bộ đội Biên phòng thành phố Cần Thơ.

Cần Thơ vận hành hiệu quả tổ chức quân sự trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Sau khi thực hiện sáp nhập địa giới hành chính, thành phố Cần Thơ mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất 3 địa phương gồm: Sóc Trăng, Hậu Giang và Cần Thơ cũ, với tổng diện tích hơn 6.360km², đường bờ biển dài 72km và vùng biển rộng khoảng 30.000km². Địa bàn biên giới biển có 6 đơn vị hành chính cấp xã, phường.

Sinh viên Trường đại học Tiền Giang đọc sách tại Lễ phát động hưởng ứng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ 5 năm 2026 diễn ra ngày 15/4.

Lan tỏa phong trào đọc sách tại Đồng Tháp

Với chủ đề “Sách-tri thức-khát vọng phát triển đất nước”, các hoạt động hưởng ứng Ngày Sách Việt Nam 21/4 trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp diễn ra như: tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam trong hệ thống thư viện công cộng, hệ thống trường học; nói chuyện chuyên đề, quyên góp sách trao tặng cho các trường học vùng sâu, vùng xa…

Tỉnh Vĩnh Long tìm giải pháp ổn định ngành dừa trong thời gian tới.

Vĩnh Long tìm giải pháp ổn định ngành dừa

Ngày 15/4, Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long tổ chức buổi làm việc với các doanh nghiệp sản xuất, chế biến, thu mua và xuất khẩu dừa trên địa bàn nhằm đánh giá thực trạng, đồng thời đề xuất các giải pháp ổn định, phát triển bền vững ngành dừa.