Vụ đông xuân được xác định là vụ sản xuất chính trong năm, có sản lượng lớn và đóng vai trò quan trọng đối với nguồn cung lúa gạo cũng như thu nhập của nông dân. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện toàn thành phố còn khoảng 94.450ha lúa chưa thu hoạch, với sản lượng ước đạt 650.000 tấn, tập trung tại 24 xã, phường.
Tuy nhiên, quá trình thu hoạch và tiêu thụ đang đối mặt nhiều khó khăn. Giá lúa có xu hướng giảm, chưa bảo đảm lợi nhuận cho người trồng; nhu cầu thu mua từ doanh nghiệp còn hạn chế, tiến độ thu mua chậm so với tiến độ thu hoạch.
Bên cạnh đó, chi phí sản xuất tăng cao như: vật tư nông nghiệp, nhân công, vận chuyển… khiến hiệu quả kinh tế giảm sút. Áp lực tồn kho lớn trong thời điểm thu hoạch tập trung cũng tiềm ẩn nguy cơ ùn ứ cục bộ, trong khi công tác kết nối cung-cầu giữa doanh nghiệp và địa phương chưa kịp thời.
Đại diện các doanh nghiệp cho biết, khó khăn lớn hiện nay là thiếu vốn để thu mua lúa, hạn chế về kho bãi phục vụ tạm trữ. Hệ thống vận chuyển từ đồng ruộng đến nơi tập kết và từ kho đến cảng vẫn còn bất cập, làm gia tăng chi phí và ảnh hưởng tiến độ thu mua.
Phát biểu kết luận, ông Vương Quốc Nam nhấn mạnh, các sở, ngành và hệ thống ngân hàng cần phối hợp tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp đẩy mạnh thu mua và xuất khẩu gạo. Trong đó, Sở Công thương cần chủ động nắm bắt diễn biến thị trường, tăng cường kết nối cung-cầu giữa doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân, đồng thời đẩy mạnh xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường xuất khẩu.
Đối với ngành nông nghiệp, thành phố định hướng phát triển sản xuất quy mô lớn, chuyển đổi sang giống lúa chất lượng cao, gắn với Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao. Việc liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị cần được đẩy mạnh, nhằm tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho doanh nghiệp và nâng cao giá trị hạt gạo.
Ủy ban nhân dân thành phố cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các tổ chức tín dụng tăng hạn mức cho vay, tạo điều kiện để doanh nghiệp có nguồn vốn thu mua lúa cho nông dân. Song song đó, khuyến khích nông dân ứng dụng khoa học kỹ thuật, tham gia liên kết sản xuất với doanh nghiệp và hợp tác xã.
Về phía doanh nghiệp, cần cơ cấu lại năng lực tài chính, nâng cao quản trị, chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh gắn với kế hoạch vốn. Đồng thời, tăng cường liên kết với hợp tác xã, phát triển vùng nguyên liệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Các giải pháp đồng bộ nêu trên được kỳ vọng sẽ góp phần tiêu thụ hiệu quả lúa gạo vụ đông xuân, ổn định thu nhập cho nông dân và thúc đẩy phát triển bền vững ngành hàng lúa gạo của thành phố.
