Bước đầu, cơ quan công an xác định, từ đầu năm đến nay, các đối tượng này đã tiêu thụ khoảng 3.500 con lợn (tương đương gần 300 tấn) mắc dịch bệnh. Số thịt lợn bệnh này được đưa vào các chợ đầu mối, chợ dân sinh và bán cho Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thực phẩm Cường Phát. Công ty Cường Phát lại cung cấp thực phẩm cho một số trường học tại Hà Nội.
Đây là vụ việc đặc biệt nghiêm trọng, không chỉ làm gia tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh, ảnh hưởng an toàn thực phẩm và gây tác hại lâu dài đến sức khỏe người dân, đặc biệt với các nhóm đối tượng như trẻ em, học sinh, sinh viên, những người lao động. Đồng thời cũng cho thấy những lỗ hổng trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm hiện nay. Cơ quan Công an cũng đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố các bị can trong đường dây giết mổ, tiêu thụ thịt lợn bệnh này.
Đáng chú ý, qua phân tích các vụ vi phạm quy định an toàn thực phẩm, các vụ ngộ độc thực phẩm ghi nhận trong thời gian gần đây cho thấy, các đối tượng lợi dụng quy định thông thoáng của Nhà nước cho phép doanh nghiệp tự công bố và tự chịu trách nhiệm về chất lượng sản phẩm; lợi dụng sự thiếu kiểm tra, giám sát, hậu kiểm của cơ quan quản lý chuyên ngành để lập hồ sơ tự công bố, đăng ký bản công bố sản phẩm với các nguyên liệu, chỉ tiêu chất lượng, công dụng ở mức cao nhưng khi tổ chức sản xuất thì thay đổi thành phần nguyên liệu, sử dụng thiếu thành phần nguyên liệu, thậm chí không có thành phần nguyên liệu như công bố nhằm cắt giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận, thu lời bất chính. Trong khi đó, theo quy định hiện hành, phương thức quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm đã được chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”… Nhưng thực tế hiện nay công tác hậu kiểm bị buông lỏng, tạo kẽ hở để các đối tượng lợi dụng tiến hành sản xuất, buôn bán hàng thực phẩm giả với số lượng lớn, trong thời gian dài mà không được phát hiện, ngăn chặn, xử lý...
Để bảo đảm an toàn thực phẩm, nhất là chấn chỉnh việc kiểm tra an toàn vệ sinh thực phẩm tại các bếp ăn tập thể, ngày 1/4, Bộ Y tế có văn bản đề nghị ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo các sở, ngành, các đơn vị chức năng trên địa bàn tập trung kiểm tra, giám sát cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể, đơn vị tổ chức bếp ăn tập thể, để phát hiện sớm và xử lý nghiêm các vi phạm xảy theo quy định. Đặc biệt, nâng cao vai trò của người đứng đầu cơ sở, đơn vị trong việc bảo đảm an toàn thực phẩm tại tất cả các khâu liên quan chế biến, cung cấp, phục vụ suất ăn tại đơn vị mình phụ trách.
Đối với các cơ sở giáo dục có bếp ăn nội trú, bán trú, căng tin, thực hiện nghiêm các quy định về an toàn thực phẩm quy định tại Thông tư liên tịch số 08/2008/TTLT-BYTBGDĐT ngày 8/7/2008 của Bộ Y tế-Bộ Giáo dục và Đào tạo về hướng dẫn công tác bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục; nâng cao nhận thức, vai trò, trách nhiệm về bảo đảm an toàn thực phẩm của chủ cơ sở cung cấp suất ăn sẵn, chủ cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể. Mặt khác, huy động nguồn lực của các tổ chức và cá nhân trong việc giám sát công tác chăm sóc sức khỏe, bảo đảm an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường tại các khu công nghiệp, khu chế xuất, bệnh viện, trường học. Tại các trường học cần có sự tham gia của đại diện cha mẹ học sinh tham gia giám sát, lựa chọn thực phẩm trong tại các bếp ăn tập thể tại trường học.
Về phía các bộ, ngành có liên quan cần tập trung rà soát các văn bản quy phạm pháp luật liên quan phòng, chống tội phạm về an toàn thực phẩm. Trong đó, quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan, làm rõ trách nhiệm của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu, nhà phân phối trong việc kiểm soát, phòng chống thực phẩm giả; minh bạch trong thực hiện các thủ tục hành chính, hạn chế nguy cơ phát sinh tiêu cực, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của doanh nghiệp và người dân trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Từng bộ, ngành nâng cao trách nhiệm, tránh tạo ra những “khoảng trống” trong công tác quản lý, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm giữa các cấp, các ngành khi có sự cố hoặc vi phạm về an toàn thực phẩm trên địa bàn mình quản lý.
