Những tai nạn thương tâm
Những ngày qua, liên tục xảy ra những vụ đuối nước ở trẻ em trên địa bàn các tỉnh Nam Định, Hà Tĩnh, Nghệ An, Quảng Trị… khiến nhiều người không khỏi đau lòng. Các vụ tai nạn không chỉ gióng lên những hồi chuông báo động về tình trạng đuối nước ở trẻ, trở thành nỗi ám ảnh đối với phụ huynh, các cơ quan chức năng khi thời điểm mùa hè đang tới gần. Đuối nước đã không phải chuyện hiếm gặp và nhiều nạn nhân đều rơi vào lứa tuổi học sinh (HS).
Theo kết quả điều tra của Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) tại Việt Nam năm 2017, trung bình mỗi năm ở Việt Nam có khoảng hơn 7.000 trẻ em bị chết đuối (chiếm tỷ lệ 22,6% tai nạn thương tích), đứng sau tỷ lệ tử vong do tai nạn giao thông (26,7%). Những con số đau lòng này khiến nước ta trở thành quốc gia có tỷ lệ tử vong do đuối nước cao nhất khu vực.
Nguyên nhân của tình trạng này là do các em HS đang ở lứa tuổi hiếu động, tò mò, nghịch ngợm và khả năng bảo vệ bản thân chưa được hình thành. Trong khi đó, không ít các bậc cha mẹ, người thân, người chăm sóc trẻ còn lơ là, chủ quan, để trẻ tự do tìm đến sông, suối, ao hồ đùa nghịch, tắm mà không có sự giám sát của người lớn nên rất dễ dẫn đến tai nạn. Một yếu tố nữa là do môi trường sống của trẻ, đặc biệt là trẻ em ở vùng nông thôn, miền núi còn tồn tại nhiều rủi ro, chưa an toàn. Nhiều địa phương có rất nhiều ao, hồ, sông, suối nguy hiểm nhưng không đặt biển cảnh báo, trong khi nhiều trẻ lại thiếu kỹ năng an toàn dưới nước để có thể kịp thời xử lý tình huống khi xảy ra sự cố.
Trên diễn đàn Quốc hội, nhiều đại biểu đã kiến nghị cần đưa bơi lội trở thành môn học chính bắt buộc trong nhà trường, HS ra trường cần phải biết bơi. Tuy nhiên, dù nhìn nhận bơi không chỉ là môn thể thao rèn luyện sức khỏe mà còn là kỹ năng sinh tồn, nhưng hiện nay cơ sở vật chất tại các trường còn rất thiếu thốn, đặc biệt là tại những nơi vùng sâu, vùng xa, nơi có điều kiện kinh tế còn khó khăn.
Cần sự chung tay của cộng đồng
Tai nạn đuối nước ở trẻ em đang là một vấn đề gây nhiều bức xúc trong cộng đồng, ảnh hưởng tâm lý của mỗi gia đình và nghiêm trọng hơn là đến sự sống còn và phát triển của trẻ. Vì thế, một trong những nhân tố quan trọng để hạn chế tai nạn đuối nước thì chính các gia đình phải tạo môi trường an toàn cho trẻ. Ngoài việc thường xuyên giám sát, cha mẹ cần chủ động nhắc nhở, dạy bảo, răn đe con em về hành vi tắm mát, bơi lội tại các sông, hồ; trang bị cho trẻ được biết về các nguy cơ có thể xảy ra khi đến gần những nơi có mặt nước hở để nâng cao cảnh giác. Đồng thời, tạo điều kiện để trẻ học bơi nâng cao sức khỏe và ứng phó tai nạn đuối nước; hướng dẫn trẻ giải quyết các tình huống nguy hiểm có thể gặp phải khi tiếp xúc với nước…
Thời gian tới, các địa phương cần tổ chức tuyên truyền, nhắc nhở nhà trường, các hộ gia đình, các bậc phụ huynh và người chăm sóc trẻ quan tâm, giám sát con em mình, giáo dục trẻ về những nguy cơ thường gặp ở lứa tuổi của trẻ như: Đuối nước, ngã, bỏng, ngộ độc, chấn thương do vật sắc nhọn, điện giật, động vật cắn. Tổ chức các lớp phổ cập bơi an toàn cho trẻ em; thực hiện các hướng dẫn về kỹ năng bơi an toàn và hướng dẫn kỹ năng cứu đuối cho trẻ em. Bên cạnh đó, cần rà soát, sửa chữa, cắm biển báo tại những điểm thường xuyên hoặc có nguy cơ xảy ra tai nạn đuối nước trẻ em; làm rào chắn tại ao hồ, lấp hố nước, đậy nắp giếng… tuyên truyền cho trẻ em sử dụng áo phao, phao bơi khi tắm biển, ao hồ, sông, suối, khi tham gia giao thông đường thủy và các hoạt động vui chơi trong môi trường nước.
Phó Cục trưởng Trẻ em (Bộ Lao động - Thương binh & Xã hội) Vũ Thị Kim Hoa cho biết, thống kê năm 2015 - 2016 cho thấy, tỷ lệ trẻ em Việt Nam biết bơi chỉ khoảng 30%, con số hiện nay có tăng nhưng chưa đáng kể. Hiện Bộ Lao động - Thương binh & Xã hội đang cùng một số tỉnh, thành phố phối hợp các tổ chức quốc tế tổ chức dạy “bơi sống còn” cho trẻ em, để sau khóa học trẻ có thể bơi được 25 m và nổi được 90 giây, đồng thời hướng dẫn các kỹ năng, nhận thức nơi nào là môi trường nước không an toàn cho trẻ em.
Mới đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã có Công văn số 1715/BGDĐT-GDTC về việc Tăng cường các giải pháp phòng, chống tai nạn đuối nước dịp hè năm 2020, yêu cầu các Sở Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dục tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức cho trẻ em, HS, sinh viên trong việc tuân thủ quy định về an toàn khi tham gia hoạt động xã hội trong đời sống hằng ngày; nâng cao tinh thần trách nhiệm của cán bộ, nhà giáo, nhân viên trong việc tổ chức hướng dẫn kỹ năng phòng, chống tai nạn đuối nước, đặc biệt là thời gian nghỉ hè năm 2020… Dẫu vậy, qua từng năm, nhiều vụ đuối nước ở trẻ vẫn tiếp diễn. Tình trạng này đòi hỏi xã hội cần có sự chung tay hơn nữa trong việc giáo dục, quản lý để tránh tình trạng đáng tiếc xảy ra.
