Nâng cao văn hóa đọc của người trẻ qua nền tảng số

Mới triển khai được khoảng 5 tháng, song dự án sáng tạo nội dung số về sách và văn hóa đọc “Đang đọc gì đấy?” của một nhóm bạn trẻ ở Thành phố Hồ Chí Minh đã thu hút gần 350.000 lượt người theo dõi, cùng những clip sở hữu hàng triệu lượt xem. Thông qua những cách tiếp cận độc đáo về tác giả, tác phẩm, dự án đã góp phần lan tỏa tình yêu sách, khơi gợi đam mê đọc sách của người trẻ hiện nay.
Hai bạn trẻ Nguyễn Quốc Gia Bảo và Trần Đại Chính trong một buổi ghi hình giới thiệu sách.
Hai bạn trẻ Nguyễn Quốc Gia Bảo và Trần Đại Chính trong một buổi ghi hình giới thiệu sách.

Lê Thùy Dương, trưởng nhóm dự án chia sẻ, ý tưởng thành lập “Đang đọc gì đấy?” được khơi gợi từ một buổi trò chuyện với những người đang công tác trong lĩnh vực xuất bản, liên quan việc thị trường sách hiện nay đang rất thiếu những nền tảng kênh trên mạng xã hội có giá trị và khả năng thu hút giới trẻ.

Bản thân Dương và những cộng sự cũng nhận thấy dường như những người trẻ hiện nay đang ngày càng ngại đọc sách, nhất là những cuốn sách dầy. Nguyên nhân không phải do thiếu những cuốn sách hay, ý nghĩa, mà do chưa tìm được cách tiếp cận phù hợp để kích thích hứng thú đọc sách của người trẻ. Vì vậy, nhóm bạn quyết định thành lập kênh “Đang đọc gì đấy?” trên TikTok - một nền tảng công nghệ khá mới mẻ nhưng đang được giới trẻ vô cùng yêu thích, với mong muốn dùng sức mạnh của công nghệ để đánh thức cảm hứng đọc sách, đưa văn hóa đọc đến gần hơn với người trẻ.

Nhóm thực hiện dự án hiện gồm sáu thành viên: Trưởng nhóm có vai trò định hướng, điều phối chung; hai thành viên chuyên lo về nội dung; một thành viên đảm nhận quay-dựng clip; và hai gương mặt đại diện chuyên lên hình, cũng là hai giọng đọc chính của chương trình là Nguyễn Quốc Gia Bảo và Trần Đại Chính. Trong số họ, có người đang là sinh viên, có người đang làm về marketing, có người hoạt động ở lĩnh vực truyền thông, báo chí...; song đều có chung tình yêu dành cho sách.

Thu Phương, người trực tiếp lên các kịch bản giới thiệu sách của dự án cho biết: Đối tượng mà “Đang đọc gì đấy?” muốn hướng tới là giới trẻ - những người vốn dĩ đang được tiếp cận với rất nhiều các loại hình giải trí đa dạng, cho nên để tạo hứng thú đọc sách cho họ, không thể dùng những cách thông thường như gọi tên các cuốn sách, điểm qua về nội dung, giá trị của sách để kêu gọi, vận động các bạn trẻ tìm đọc.

Đó là lý do sau khi tìm ra được sách hay, nhóm bạn luôn nghiên cứu để có cách tiếp cận mới mẻ, sinh động, tiếp đó mới tiến hành ghi hình ở phòng thu chuyên nghiệp và biên tập thành các clip tiểu phẩm, tình huống kéo dài dưới 3 phút để đưa lên nền tảng số. Chẳng hạn, với sách tâm lý học, nhóm bạn thường bắt đầu từ việc khơi gợi các vấn để về tâm lý có liên quan trong nội dung sách mà các bạn trẻ đang quan tâm và hay gặp phải như: bệnh trầm cảm, overthinking (tình trạng não bộ suy nghĩ quá nhiều, quá giới hạn cho phép dẫn đến những tác động tâm lý tiêu cực gây cản trở cuộc sống hiện tại), tâm lý sợ đám đông...

Hay với các tác giả, tác phẩm đã khá quen thuộc trong chương trình sách giáo khoa như Lưu Quang Vũ, Xuân Quỳnh, thay vì giới thiệu riêng từng tác phẩm của họ, nhóm thực hiện đã chọn cách khai thác câu chuyện tình yêu của cặp vợ chồng tài hoa gắn liền hành trình sáng tác; với nhà văn Nguyễn Tuân, Kim Lân, nhóm lại chọn cách khai thác tình bạn đẹp lúc sinh thời của họ chưa được nhiều người trẻ biết đến...

“Với cách này, các bạn trẻ sẽ thấy còn nhiều điều thú vị về các tác giả, tác phẩm mà họ từng biết, thôi thúc họ tiếp tục tìm hiểu. Nhóm luôn cân đối để có thể giới thiệu nhiều cuốn sách hay thuộc nhiều thể loại khác nhau, từ giải trí, văn học, khoa học, viễn tưởng tới tâm lý, kỹ năng sống... Khi giới thiệu, nhóm cũng cố gắng hạn chế tối đa việc tiết lộ quá nhiều nội dung các cuốn sách để khi tìm đọc, các bạn trẻ vẫn thấy tác phẩm mới mẻ, thu hút”, Thu Phương cho hay.

Không chỉ chú trọng đa dạng hóa cách tiếp cận sách, “Đang đọc gì đấy?” còn luôn quan tâm đến việc đổi mới các hình thức trao đổi trong clip để tăng cường hiệu quả thu hút người xem. Từ chỗ chỉ có một gương mặt đại điện lên hình và chia sẻ về sách, nhóm tiến tới sử dụng hai gương mặt đại diện để cùng trao đổi, trò chuyện, tăng tính tương tác, tạo ra sự dí dỏm, hài hước cho nội dung clip. Từ chỗ chỉ có sự chia sẻ của các thành viên dự án, nhóm còn có những clip giới thiệu sách dưới dạng trò chuyện trực tiếp với các tác giả về chính tác phẩm của mình.

Và điều đặc biệt là bên cạnh giới thiệu những cuốn sách hay, giàu giá trị, nhóm còn thực hiện nhiều clip góp phần xây dựng văn hóa đọc như: trò chuyện về tục ngữ, ca dao Việt Nam; về những lỗi chính tả thường gặp; hoặc thực hiện những cuộc phỏng vấn với các hot TikToker có đam mê đọc sách, các nhạc sĩ có tác phẩm âm nhạc lấy cảm hứng từ nhân vật, tác phẩm văn học...

Nói về những khó khăn mà nhóm đã trải qua trong quá trình thực hiện dự án, trưởng nhóm “Đang đọc gì đấy?” chia sẻ: Do trước đó, các thành viên đều chưa sử dụng TikTok nên nhóm đã phải trải qua thời gian mày mò làm quen và nghiên cứu để thực hiện những clip vừa đáp ứng chính sách của mạng xã hội này, vừa phù hợp thị hiếu, nhu cầu người xem trên TikTok.

Bên cạnh đó, nhóm đã phải nỗ lực để tìm kiếm và duy trì đội ngũ các thành viên có chuyên môn về làm nội dung, quay, dựng, có tài MC… để mọi công đoạn đạt yêu cầu ở mức bán chuyên trở lên chứ không phải nghiệp dư. Ngay cả các thiết bị thực hiện như mic, máy quay, phòng thu cũng đòi hỏi tính chuyên nghiệp… Nguyễn Quốc Gia Bảo (sinh viên Trường đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh) - gương mặt đại diện của dự án bày tỏ, dù theo học kỹ thuật nhưng bản thân rất yêu sách và thích đọc sách.

Trước khi đến với dự án, Gia Bảo cũng đã từng làm MC cho một số chương trình, sự kiện. Với lịch quay khoảng 1 buổi/tuần vào những ngày cuối tuần như hiện nay, Gia Bảo mong muốn có thể gắn bó và duy trì lâu dài kênh “Đang đọc gì đấy?”, góp phần thúc đẩy văn hóa đọc trong thời kỳ chuyển đổi số.

Đến nay, “Đang đọc gì đấy?” đã giới thiệu được khoảng hơn 70 đầu sách hay. Cùng với TikTok, dự án cũng phát triển kênh trên các nền tảng Facebook, Instagram. Bên cạnh thành công đo được từ số lượng like, view lớn của những clip về sách, xây dựng văn hóa đọc, dự án cũng đang góp phần tạo ra những thay đổi tích cực đối với việc đọc sách của người trẻ. Bằng chứng là có những cuốn sách sau khi được giới thiệu trên kênh, thu hút được nhiều tương tác của người xem đã có tăng trưởng tốt hơn về mặt doanh thu, theo ghi nhận từ phía đơn vị phát hành của nhà xuất bản.

Trong 5 tháng hoạt động kể từ ngày thành lập, “Đang đọc gì đấy?” đã vinh dự hai lần đoạt giải Nhất cuộc thi BookTok do TikTok tổ chức dành cho các kênh TikTok chuyên về nội dung sách và văn hóa đọc.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.