Nâng cao năng lực doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Các doanh nghiệp Việt Nam đang có nhiều cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và thế giới. Tuy nhiên, vẫn còn một khoảng cách đáng kể giữa yêu cầu khắt khe của chuỗi cung ứng quốc tế và năng lực thực tế của phần lớn doanh nghiệp trong nước.

May quần áo xuất khẩu tại Nhà máy may Hòa Thọ (Quảng Ngãi). (Ảnh: MINH KHÔI)
May quần áo xuất khẩu tại Nhà máy may Hòa Thọ (Quảng Ngãi). (Ảnh: MINH KHÔI)

Các cơ hội mở ra do Việt Nam có vị thế chiến lược, nguồn nhân lực dồi dào cùng việc tham gia vào hệ thống các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, RCEP.

Đồng thời, sự thay đổi mạnh mẽ trong chuỗi cung ứng toàn cầu đã bắt đầu diễn ra từ sau đại dịch Covid-19 khi nhu cầu đa dạng hóa sản xuất và các ưu tiên phát triển bền vững được đề cao. Các doanh nghiệp trên thế giới muốn tìm kiếm những địa điểm sản xuất linh hoạt hơn, giảm thiểu rủi ro và phù hợp với xu hướng xanh. Với lợi thế chi phí lao động hợp lý, vị trí địa lý chiến lược, môi trường chính trị ổn định và các chính sách hỗ trợ đầu tư thân thiện, Việt Nam hiện đang được coi là điểm sáng, nổi lên như một điểm đến hàng đầu với triển vọng đầu tư và niềm tin kinh doanh được doanh nghiệp quốc tế đánh giá rất cao.

Theo số liệu của Cục Thống kê, từ năm 2020 đến nay, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đang tăng trưởng, tập trung vào các ngành công nghệ cao như điện tử, bán dẫn và ô-tô. Các doanh nghiệp lớn như Samsung, Intel hay Foxconn liên tục mở rộng nhà máy, tích cực tìm kiếm đối tác cung cấp địa phương để xây dựng chuỗi cung ứng bền vững hơn. Điều này không chỉ thúc đẩy đầu tư, xuất khẩu mà còn mang lại lợi ích trong chuyển giao công nghệ, tạo ra hàng nghìn việc làm chất lượng, giúp nâng cao vị thế của Việt Nam trong mạng lưới sản xuất khu vực cũng như toàn cầu.

Tuy nhiên, theo Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Trần Thị Thanh Tâm, cơ hội luôn đi kèm thách thức. Theo đó, áp lực cạnh tranh từ các quốc gia khác ngày càng tăng khi họ đang đẩy mạnh đầu tư vào công nghiệp hỗ trợ, trong khi các doanh nghiệp trong nước vẫn thiếu sự liên kết, hạn chế về nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lực công nghệ, năng suất lao động, khả năng đáp ứng đơn hàng lớn và dài hạn cũng như chưa đáp ứng tốt các tiêu chuẩn kỹ thuật, quản trị chất lượng, phát triển xanh, bền vững,… Đây là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp trong nước phải phụ thuộc vào nguồn cung nguyên, phụ liệu từ bên ngoài, chưa thể trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới sản xuất toàn cầu.

Hiện thế giới đang thay đổi luật chơi từ tối ưu chi phí và tồn kho sang ưu tiên an ninh chuỗi cung ứng, tự chủ và khả năng chống chịu rủi ro. Vì vậy, Tiến sĩ Trịnh Quốc Vinh thuộc Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách Công thương cho rằng, các doanh nghiệp Việt Nam phải nhanh chóng thích ứng để không bị bỏ lại phía sau. Bên cạnh đó, xu hướng chuỗi cung ứng xanh đang trở thành yêu cầu bắt buộc, đòi hỏi doanh nghiệp phải giảm phát thải, tích cực sử dụng năng lượng tái tạo và tuân thủ các chuẩn mực lao động khắt khe. Nhất là khi các rào cản kỹ thuật như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU hay Đạo luật cạnh tranh sạch của Mỹ đang buộc các doanh nghiệp xuất khẩu nhôm, thép, dệt may Việt Nam phải chuyển đổi công nghệ ngay lập tức, nếu không muốn bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.

Để hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng cường khả năng tham gia vào các chuỗi cung ứng toàn cầu, Tiến sĩ Trịnh Quốc Vinh cho rằng, Nhà nước cần tiếp tục có những chính sách với những giải pháp cụ thể về đổi mới tư duy, giúp doanh nghiệp nhanh chóng chuyển từ tâm thế tham gia gia công sang chủ động kiến tạo, phát triển đội ngũ doanh nghiệp dẫn đầu để dẫn dắt chuỗi giá trị. Bởi dù Việt Nam đạt kim ngạch xuất khẩu 406 tỷ USD năm 2024, xếp top 20 thế giới, nhưng giá trị gia tăng nội địa vẫn rất thấp (chỉ khoảng 20-25%) và chủ yếu dựa vào gia công lắp ráp. Bên cạnh đó, cần có giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp làm chủ công nghệ thông qua việc thí điểm các quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo, khuyến khích mua bán và sáp nhập để sở hữu công nghệ nguồn từ nước ngoài; tiếp tục nâng cao năng lực thực thi bằng việc thúc đẩy nghiên cứu mô hình cơ quan tín dụng xuất khẩu, giải quyết bài toán “khát vốn” cho doanh nghiệp vươn ra thế giới.

Tuy nhiên, chính sách hỗ trợ chỉ được xem là bệ phóng, do đó rất cần sự chủ động thay đổi từ chính các doanh nghiệp trong việc tập trung vào giá trị kỹ thuật của sản phẩm, tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao và lợi thế cạnh tranh dài hạn. Trong đó, cần tăng cường tham gia hợp tác liên kết chuỗi với các doanh nghiệp FDI nhằm giúp doanh nghiệp nhỏ nâng cao kỹ thuật, hiệu suất, giảm chi phí nguyên liệu, cải thiện năng lực cạnh tranh bền vững và tiếp cận được các tiêu chuẩn quốc tế. Đây cũng là cách thu hẹp khoảng cách về công nghệ và mở rộng năng lực sản xuất cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Mặt khác, cần quan tâm đầu tư vào nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua việc đào tạo liên tục, kết hợp giáo dục đại học với doanh nghiệp để xây dựng đội ngũ am hiểu về chuyển đổi số và kinh tế xanh. Yếu tố tiêu chuẩn, chất lượng cùng công nghệ hiện đại sẽ là nền tảng bền vững giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, không chỉ giúp giữ chân các đơn hàng hiện có mà còn là “chìa khóa” để tham gia sâu hơn và trụ vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Thuế Thành phố Hà Nội khuyến cáo người nộp thuế chủ đông hoàn thành nghĩa vụ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đúng hạn.

Chủ động nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đúng hạn

Để tránh phát sinh tiền chậm nộp và các rủi ro pháp lý phát sinh khi giao dịch bất động sản, Thuế Thành phố Hà Nội khuyến cáo các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân trên địa bàn chủ động thực hiện nghĩa vụ thuế sử dụng đất phi nông nghiệp năm 2026 đúng thời hạn quy định.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội quan tâm. (Ảnh: DUY LINH)

Linh hoạt điều hành tiền tệ, nâng cao khả năng tiếp cận vốn

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn khẳng định sẽ tiếp tục điều hành linh hoạt các công cụ tiền tệ, kiểm soát tín dụng, mặt bằng lãi suất và tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận vốn, trên nguyên tắc bảo đảm an toàn hệ thống và khả năng thu hồi vốn vay.

Đại biểu Trịnh Xuân An (Đoàn thành phố Đồng Nai) phát biểu tại hội trường. (Ảnh: DUY LINH)

Chuyển hóa nguồn lực thành động lực tăng trưởng hai con số

Các đại biểu Quốc hội đề xuất nhiều giải pháp khơi thông nguồn vốn, nâng cao hiệu quả đầu tư, phát huy các động lực tăng trưởng, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2027 gắn với chất lượng, tính bền vững và đời sống người dân.

Ảnh: THÀNH ĐẠT

Giá vàng ngày 31/10: Vàng miếng SJC giảm mạnh, về mốc 139 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay (31/10) giảm xuống mức 3.874,4 USD/ounce trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz leo thang, đẩy giá dầu tăng cao. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC giảm mạnh theo xu hướng đi xuống của thị trường thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 139 triệu đồng/lượng và 135,8 triệu đồng/lượng.

Phối cảnh một dự án chung cư tại khu vực Bình Dương của Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: QUANG QUÝ)

Thị trường bất động sản cạnh tranh bằng giá trị thực

Thị trường bất động sản Việt Nam đang bước vào giai đoạn thanh lọc đặt ra yêu cầu tái cấu trúc về tư duy lẫn năng lực cạnh tranh. Khi những lợi thế như quỹ đất, vị trí không còn đủ bảo đảm thành công, giá trị thực, chất lượng, thích ứng và sự liên kết chuỗi cung ứng sẽ trở thành những yếu tố quyết định sức bền của thị trường.

Triển khai Nghị quyết 27: Quan tâm đặc thù, lợi thế từng vùng, chú trọng dự án có hiệu quả kết nối

Triển khai Nghị quyết 27: Quan tâm đặc thù, lợi thế từng vùng, chú trọng dự án có hiệu quả kết nối

Phát biểu ý kiến tại nghị trường, đại biểu Quốc hội đề nghị trong quá trình triển khai Nghị quyết số 27-NQ/TW, Chính phủ tiếp tục quan tâm đến đặc thù, vai trò và lợi thế của từng vùng, lựa chọn những nhiệm vụ ưu tiên phù hợp, trong đó chú trọng các dự án thực sự cần thiết, có hiệu quả kết nối và phù hợp với nguồn lực.

Doanh nghiệp FDI tạo lực kéo nâng cao năng lực chuỗi cung ứng

Doanh nghiệp FDI tạo lực kéo nâng cao năng lực chuỗi cung ứng

Với Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt mục tiêu phấn đấu có khoảng 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng FDI đến năm 2030, yêu cầu đặt ra không dừng ở việc mở rộng số lượng nhà cung cấp, mà còn là nâng cao năng lực để doanh nghiệp Việt đảm nhận những công việc có giá trị cao hơn.

Lễ cắt băng khánh thành nhà máy Spectre Hưng Yên 2, dấu ấn quan trọng trong hợp tác kinh tế song phương giữa Việt Nam và Vương quốc Đan Mạch. (Ảnh: MINH DUY)

Ứng dụng AI và phát triển xanh vào lĩnh vực may mặc

Sự kiện khánh thành nhà máy may mặc công nghệ cao Spectre Hưng Yên 2 trị giá 30 triệu USD đánh dấu sự phát triển mới của tập đoàn may mặc Đan Mạch tại Việt Nam, đồng thời thể hiện bước đi cụ thể hóa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vừa được nâng cấp giữa hai quốc gia.

Thu hoạch lúa bằng máy gặt đập liên hợp trên cánh đồng tại Tây Ninh, hướng tới nâng cao tỷ lệ sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn tỉnh. Ảnh: TTXVN

Ngành trồng trọt “bứt tốc” về đích

Phó Cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Quốc Mạnh cho biết, tính đến đầu tháng 10, cả nước đã gieo cấy được hơn 1,86 triệu ha lúa hè thu (đạt 97,7% kế hoạch).

Các trang, thiết bị máy móc hiện đại được đầu tư kéo theo đó là yêu cầu về bảo đảm nguồn cung điện.

Mở không gian cho năng lượng mới

Ngành điện hiện nay cần bảo đảm đủ điện sản xuất, kinh doanh, đồng thời nâng cao hiệu quả vận hành lưới điện, khả năng dự phòng và hiện đại hóa phương thức vận hành. Về dài hạn, việc hình thành các trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới cho ngành năng lượng.

Khu nhà lưu trú công nhân Thiên Phúc, một trong những khu nhà ở xã hội thuê mua, thuê đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh: MINH THÀNH).

Đồng bộ giải pháp để giảm giá nhà ở

Thời gian qua, thị trường bất động sản có nhiều dấu hiệu tích cực, ổn định, nhất là phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, giá nhà từ đó cũng dần hạ nhiệt. Tuy nhiên, người dân vẫn mong đợi những chính sách thông thoáng, đồng bộ hơn để có thể tăng cơ hội tiếp cận nhà ở, hạn chế đầu cơ bất động sản.

Bài 2: Đột phá hạ tầng kết nối, tạo sức bật cho liên kết vùng

Bài 2: Đột phá hạ tầng kết nối, tạo sức bật cho liên kết vùng

Nghị quyết số 27-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu tổ chức không gian phát triển quốc gia theo hướng liên kết, bổ trợ và phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng địa phương. Trong đó, phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, đồng bộ, kết nối đa phương thức được xác định là một trong những đột phá quan trọng.

Nhà máy lọc dầu Dung Quất duy trì ổn định hoạt động sản xuất để cung ứng nguồn nhiên liệu ra thị trường. (Ảnh: HOÀNG ANH)

Đáp ứng nguồn cung nhiên liệu cho thị trường

Trước nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng do xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, ngành dầu khí chủ động gia tăng sản lượng khai thác nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước. Thời gian tới, doanh nghiệp tiếp tục mở rộng hoạt động thương mại, tìm nguồn hàng quốc tế để bảo đảm nguồn cung ứng trên thị trường.

Xã Phú Nghĩa tổ chức livestream quảng bá sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề. (Ảnh: KIM THOA)

Xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, bền vững

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ vào sản xuất, kết hợp chuyển đổi số trong quảng bá, tiêu thụ sản phẩm là hướng đi mà một số xã của Thủ đô Hà Nội đang triển khai nhằm nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế nông thôn, cải thiện thu nhập cho người dân và thúc đẩy xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, bền vững.

Quốc hội thảo luận tại hội trường về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội. (Ảnh: DUY LINH)

Tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực

Thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội, các đại biểu Quốc hội đề nghị tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, tháo gỡ những vướng mắc trong thực thi, rút ngắn thời gian và chi phí tuân thủ, qua đó khơi thông nguồn lực cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh.