Nâng cao năng lực doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng toàn cầu

Các doanh nghiệp Việt Nam đang có nhiều cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực và thế giới. Tuy nhiên, vẫn còn một khoảng cách đáng kể giữa yêu cầu khắt khe của chuỗi cung ứng quốc tế và năng lực thực tế của phần lớn doanh nghiệp trong nước.

May quần áo xuất khẩu tại Nhà máy may Hòa Thọ (Quảng Ngãi). (Ảnh: MINH KHÔI)
May quần áo xuất khẩu tại Nhà máy may Hòa Thọ (Quảng Ngãi). (Ảnh: MINH KHÔI)

Các cơ hội mở ra do Việt Nam có vị thế chiến lược, nguồn nhân lực dồi dào cùng việc tham gia vào hệ thống các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, RCEP.

Đồng thời, sự thay đổi mạnh mẽ trong chuỗi cung ứng toàn cầu đã bắt đầu diễn ra từ sau đại dịch Covid-19 khi nhu cầu đa dạng hóa sản xuất và các ưu tiên phát triển bền vững được đề cao. Các doanh nghiệp trên thế giới muốn tìm kiếm những địa điểm sản xuất linh hoạt hơn, giảm thiểu rủi ro và phù hợp với xu hướng xanh. Với lợi thế chi phí lao động hợp lý, vị trí địa lý chiến lược, môi trường chính trị ổn định và các chính sách hỗ trợ đầu tư thân thiện, Việt Nam hiện đang được coi là điểm sáng, nổi lên như một điểm đến hàng đầu với triển vọng đầu tư và niềm tin kinh doanh được doanh nghiệp quốc tế đánh giá rất cao.

Theo số liệu của Cục Thống kê, từ năm 2020 đến nay, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam đang tăng trưởng, tập trung vào các ngành công nghệ cao như điện tử, bán dẫn và ô-tô. Các doanh nghiệp lớn như Samsung, Intel hay Foxconn liên tục mở rộng nhà máy, tích cực tìm kiếm đối tác cung cấp địa phương để xây dựng chuỗi cung ứng bền vững hơn. Điều này không chỉ thúc đẩy đầu tư, xuất khẩu mà còn mang lại lợi ích trong chuyển giao công nghệ, tạo ra hàng nghìn việc làm chất lượng, giúp nâng cao vị thế của Việt Nam trong mạng lưới sản xuất khu vực cũng như toàn cầu.

Tuy nhiên, theo Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa thuộc Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Trần Thị Thanh Tâm, cơ hội luôn đi kèm thách thức. Theo đó, áp lực cạnh tranh từ các quốc gia khác ngày càng tăng khi họ đang đẩy mạnh đầu tư vào công nghiệp hỗ trợ, trong khi các doanh nghiệp trong nước vẫn thiếu sự liên kết, hạn chế về nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lực công nghệ, năng suất lao động, khả năng đáp ứng đơn hàng lớn và dài hạn cũng như chưa đáp ứng tốt các tiêu chuẩn kỹ thuật, quản trị chất lượng, phát triển xanh, bền vững,… Đây là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp trong nước phải phụ thuộc vào nguồn cung nguyên, phụ liệu từ bên ngoài, chưa thể trở thành mắt xích quan trọng trong mạng lưới sản xuất toàn cầu.

Hiện thế giới đang thay đổi luật chơi từ tối ưu chi phí và tồn kho sang ưu tiên an ninh chuỗi cung ứng, tự chủ và khả năng chống chịu rủi ro. Vì vậy, Tiến sĩ Trịnh Quốc Vinh thuộc Viện Nghiên cứu chiến lược, chính sách Công thương cho rằng, các doanh nghiệp Việt Nam phải nhanh chóng thích ứng để không bị bỏ lại phía sau. Bên cạnh đó, xu hướng chuỗi cung ứng xanh đang trở thành yêu cầu bắt buộc, đòi hỏi doanh nghiệp phải giảm phát thải, tích cực sử dụng năng lượng tái tạo và tuân thủ các chuẩn mực lao động khắt khe. Nhất là khi các rào cản kỹ thuật như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU hay Đạo luật cạnh tranh sạch của Mỹ đang buộc các doanh nghiệp xuất khẩu nhôm, thép, dệt may Việt Nam phải chuyển đổi công nghệ ngay lập tức, nếu không muốn bị loại khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.

Để hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng cường khả năng tham gia vào các chuỗi cung ứng toàn cầu, Tiến sĩ Trịnh Quốc Vinh cho rằng, Nhà nước cần tiếp tục có những chính sách với những giải pháp cụ thể về đổi mới tư duy, giúp doanh nghiệp nhanh chóng chuyển từ tâm thế tham gia gia công sang chủ động kiến tạo, phát triển đội ngũ doanh nghiệp dẫn đầu để dẫn dắt chuỗi giá trị. Bởi dù Việt Nam đạt kim ngạch xuất khẩu 406 tỷ USD năm 2024, xếp top 20 thế giới, nhưng giá trị gia tăng nội địa vẫn rất thấp (chỉ khoảng 20-25%) và chủ yếu dựa vào gia công lắp ráp. Bên cạnh đó, cần có giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp làm chủ công nghệ thông qua việc thí điểm các quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo, khuyến khích mua bán và sáp nhập để sở hữu công nghệ nguồn từ nước ngoài; tiếp tục nâng cao năng lực thực thi bằng việc thúc đẩy nghiên cứu mô hình cơ quan tín dụng xuất khẩu, giải quyết bài toán “khát vốn” cho doanh nghiệp vươn ra thế giới.

Tuy nhiên, chính sách hỗ trợ chỉ được xem là bệ phóng, do đó rất cần sự chủ động thay đổi từ chính các doanh nghiệp trong việc tập trung vào giá trị kỹ thuật của sản phẩm, tạo ra những sản phẩm có giá trị gia tăng cao và lợi thế cạnh tranh dài hạn. Trong đó, cần tăng cường tham gia hợp tác liên kết chuỗi với các doanh nghiệp FDI nhằm giúp doanh nghiệp nhỏ nâng cao kỹ thuật, hiệu suất, giảm chi phí nguyên liệu, cải thiện năng lực cạnh tranh bền vững và tiếp cận được các tiêu chuẩn quốc tế. Đây cũng là cách thu hẹp khoảng cách về công nghệ và mở rộng năng lực sản xuất cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Mặt khác, cần quan tâm đầu tư vào nguồn nhân lực chất lượng cao thông qua việc đào tạo liên tục, kết hợp giáo dục đại học với doanh nghiệp để xây dựng đội ngũ am hiểu về chuyển đổi số và kinh tế xanh. Yếu tố tiêu chuẩn, chất lượng cùng công nghệ hiện đại sẽ là nền tảng bền vững giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, không chỉ giúp giữ chân các đơn hàng hiện có mà còn là “chìa khóa” để tham gia sâu hơn và trụ vững trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Phiên họp song phương Việt Nam-Na Uy.

Phiên họp song phương Việt Nam-Na Uy

Trong Khuôn khổ Phiên đàm phán thứ 19 Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Khối EFTA diễn ra tại Geneva (Thụy Sỹ) từ 24 đến 27/2, Thứ trưởng Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã có cuộc gặp song phương với bà Ragnhild Syrstad, Quốc vụ khanh, Bộ Thương mại, Công nghiệp và Thủy sản Na Uy.

Ảnh minh họa.

Tăng cường giám sát, hoàn thiện pháp lý về phòng, chống rửa tiền giai đoạn 2021-2025

Trong 5 năm thực hiện Kế hoạch hành động quốc gia về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố và tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt theo Quyết định số 941/QĐ-TTg, Bộ Tài chính đã hoàn thiện pháp lý, tăng cường giám sát lĩnh vực rủi ro cao và mở rộng hợp tác quốc tế, nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống rửa tiền.

4,5kg cocain bị lực lượng hải quan phát hiện được cất giấu tinh vi trong hành lý cá nhân của nữ hành khách người nước ngoài.

Bắt giữ 4,5kg cocain quá cảnh qua Tân Sơn Nhất trong cao điểm phòng, chống ma túy dịp Tết

Trong đợt cao điểm phòng, chống buôn lậu và ma túy dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, lực lượng hải quan đã phát hiện, bắt giữ nữ hành khách người nước ngoài vận chuyển 4,5kg cocain qua Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất. Vụ việc cho thấy thủ đoạn lợi dụng quá cảnh quốc tế ngày càng tinh vi nhằm né tránh kiểm soát.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 27/2: Cổ phiếu dầu khí bứt phá, VN-Index thoát hiểm phút cuối

Phiên giao dịch ngày 27/2, thị trường chứng khoán Việt Nam diễn biến giằng co. Nhóm cổ phiếu dầu khí trở thành điểm sáng khi góp phần củng cố đà tăng của thị trường, giúp VN-Index đảo chiều thành công trong những phút cuối và đóng cửa tăng 0,69 điểm, lên mức 1.880,33 điểm, bất chấp sắc đỏ bao trùm phần lớn các nhóm ngành.

Hiện sân bay Thành Sơn đang là sân bay quân sự cấp 1.

Lập Hội đồng thẩm định quy hoạch Cảng hàng không Thành Sơn

Hội đồng thẩm định quy hoạch Cảng hàng không Thành Sơn do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn làm Chủ tịch, thực hiện thẩm định quy hoạch Cảng hàng không Thành Sơn thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Hội đồng có hiệu lực hoạt động kể từ ngày 26/2/2025.

Nghị quyết 79 đã xác định rõ vai trò then chốt của các ngân hàng thương mại Nhà nước.

Tạo bệ phóng thể chế cho ngân hàng vươn tầm châu lục

Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế Nhà nước đã xác định rõ vai trò then chốt của các ngân hàng thương mại Nhà nước trong việc ổn định hệ thống, điều tiết thị trường tiền tệ, cung ứng vốn chủ lực cho nền kinh tế, đồng thời đi đầu về quy mô, năng lực quản trị, trình độ công nghệ và chuẩn mực hoạt động.

Tổng công ty Đầu tư phát triển nhà và đô thị, Tổng công ty Xi-măng Việt Nam, Tổng công ty Bảo đảm an toàn hàng hải Việt Nam và Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Thông tin điện tử hàng hải Việt Nam là 4 doanh nghiệp trọng điểm sẽ do Bộ Xây dựng giám sát năm 2026.

Bộ Xây dựng đưa 4 doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực xây dựng vào giám sát trọng điểm năm 2026

Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định phê duyệt Kế hoạch giám sát trực tiếp năm 2026 đối với các doanh nghiệp do Bộ làm đại diện chủ sở hữu, nhằm tăng cường kỷ cương, nâng cao hiệu quả quản lý, bảo toàn và phát triển vốn nhà nước, đồng thời chủ động phòng ngừa lãng phí, thất thoát tài sản công.

Bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong mọi tình huống.

Bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong mọi tình huống

Trước diễn biến phức tạp của thị trường năng lượng thế giới, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã ban hành Công văn số yêu cầu các thương nhân đầu mối, sản xuất và phân phối xăng dầu chủ động phương án nguồn hàng, duy trì dự trữ và tuyệt đối không để gián đoạn cung ứng cho thị trường trong nước.

Khởi tố chủ cơ sở sản xuất giò chả sử dụng hàn the, thu giữ hơn 1,2 tấn thực phẩm vi phạm.

Khởi tố chủ cơ sở sản xuất giò chả sử dụng hàn the, thu giữ hơn 1,2 tấn thực phẩm vi phạm

Theo thông tin Cục Quản lý Phát triển thị trường trong nước, hai đối tượng tại huyện Yên Mỹ, Hưng Yên đã bị khởi tố về tội “Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm”. Tang vật thu giữ lên đến hơn 1,2 tấn thực phẩm các loại, phơi bày thủ đoạn gian dối bất chấp sức khỏe người tiêu dùng của cơ sở sản xuất này.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 27/2: Vàng nhẫn các thương hiệu tiếp tục giảm sau ngày vía Thần Tài

Giá vàng thế giới hôm nay (27/2) đi ngang, giao dịch ở mức 5.180 USD/ounce khi các nhà đầu tư đang tiếp tục chốt lời sau khi giá tăng lên trên mức 5.200 USD/ounce. Trong nước, giá vàng nhiều thương hiệu giảm giá sau ngày vía Thần Tài. Giá miếng SJC và vàng nhẫn nhiều thương hiệu đang bán ra ở mức 184 triệu đồng/lượng.

[Video] Bộ Tài chính xây dựng 3 kịch bản lạm phát năm 2026

[Video] Bộ Tài chính xây dựng 3 kịch bản lạm phát năm 2026

Hướng tới mục tiêu kiểm soát lạm phát bình quân năm 2026 khoảng 4,5%, Bộ Tài chính đã xây dựng 3 kịch bản với mức tăng CPI dự kiến lần lượt 3,6%; 4,1% và 4,6%. Kịch bản được đưa ra trên cơ sở tổng hợp dự báo xu hướng giá các mặt hàng thiết yếu và những yếu tố có thể tác động đến mặt bằng giá trong năm tới.

[Video] TP Hồ Chí Minh cần gần 60.000 lao động sau Tết

[Video] TP Hồ Chí Minh cần gần 60.000 lao động sau Tết

Sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2026, thị trường lao động tại TP Hồ Chí Minh ghi nhận tín hiệu tích cực, nhu cầu tuyển dụng đạt gần 60.000 vị trí, tập trung ở sản xuất, dịch vụ và các ngành nghề đòi hỏi chuyên môn kỹ thuật.

Phát động chiến dịch Đông Khê năm 2026 phấn đấu hoàn thành dự án đường cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh vào dịp sinh nhật Bác Hồ tới đây.

Phát động chiến dịch 85 ngày đêm hoàn thành dự án đường cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh

Ngày 26/2, tại Lạng Sơn, Ủy ban nhân dân hai tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn phối hợp Tập đoàn Đèo Cả và các nhà đầu tư, đơn vị liên quan… phát động “Chiến dịch Đông Khê năm 2026” trong 85 ngày đêm hoàn thành dự án đầu tư xây dựng tuyến cao tốc Đồng Đăng-Trà Lĩnh giai đoạn I theo hình thức đối tác công-tư (PPP).