Mua vàng trả tiền trước, nhận vàng sau: Cần hiểu đúng để tránh rủi ro

Tòa soạn nhận được thư của một số bạn đọc phản ánh về việc gần đây xuất hiện hình thức mua vàng “trả tiền trước, nhận vàng sau” tại một số cửa hàng kinh doanh vàng. Bạn đọc băn khoăn liệu giao dịch này có phù hợp quy định pháp luật hiện hành hay không, và quyền lợi của người mua được bảo đảm ra sao.

Thứ Năm, ngày 26/03/2026 - 15:47

Người dân xếp hàng mua vàng tại Bảo tín Minh Châu vào ngày mùng 10 tháng Giêng âm lịch.

Trả lời: Liên quan đến vấn đề bạn đọc hỏi, Luật sư Nguyễn An Bình (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) trả lời như sau:

Theo các quy định hiện hành về dân sự và thương mại, vàng được xác định là một loại hàng hóa đặc biệt, việc mua bán do các bên thỏa thuận trên cơ sở hợp đồng. Vì vậy, hình thức người mua thanh toán trước, nhận vàng vào thời điểm sau không bị pháp luật cấm, nếu giao dịch được xác lập rõ ràng và hợp pháp.

Bản chất của giao dịch này là hợp đồng mua bán có thỏa thuận về thời điểm giao hàng. Trong đó, bên bán có nghĩa vụ giao đúng số lượng, chất lượng vàng theo cam kết; bên mua có nghĩa vụ thanh toán theo thỏa thuận. Khi hợp đồng được xác lập đầy đủ, có chứng từ hoặc xác nhận của doanh nghiệp, quyền và nghĩa vụ của các bên được pháp luật bảo vệ.

Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định hoạt động kinh doanh vàng phải do các tổ chức, doanh nghiệp được cấp phép thực hiện. Do đó, tính hợp pháp của giao dịch còn phụ thuộc vào việc bên bán có đủ điều kiện kinh doanh theo quy định hay không.

Các chuyên gia kinh tế nhận định, trong giao dịch mua vàng theo hình thức trả tiền trước, nhận vàng sau, phần lớn rủi ro đang chuyển về phía người mua. Nếu bên bán gặp sự cố, người mua buộc phải tự bảo vệ quyền lợi; trong trường hợp giá vàng giảm, vẫn phải nhận theo mức giá đã thanh toán. Về bản chất, đây là một dạng giao dịch mang tính “kỳ hạn”, song lại thiếu vắng các cơ chế bảo vệ như trên thị trường tài chính chính thức.

Theo phân tích, trong bối cảnh thị trường vàng biến động, hình thức thanh toán trước, nhận vàng theo lịch hẹn ngày càng trở nên phổ biến. Ở góc độ tích cực, cách thức này giúp người mua chủ động chốt giá, thuận lợi trong việc cân đối tài chính; nếu thị trường ổn định, giao dịch có thể diễn ra bình thường.

Tuy nhiên, khi thị trường biến động mạnh hoặc thanh khoản thay đổi, nhiều rủi ro có thể phát sinh. Người mua có thể đối mặt với tình trạng doanh nghiệp đứt gãy nguồn cung, phát sinh vướng mắc pháp lý hoặc rủi ro trong hoạt động kinh doanh, dẫn đến không thể giao vàng đúng hạn, gây thiệt hại do biến động giá.

Ngoài ra, trong trường hợp người dân có nhu cầu chuyển nhượng lại phiếu hẹn để thu hồi tiền, nếu doanh nghiệp tạm ngừng giao dịch, người mua dễ rơi vào tình trạng “mắc kẹt” thanh khoản. Việc tự ý mua bán, sang tay phiếu hẹn giữa các cá nhân cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý, có thể phát sinh tranh chấp hoặc bị lợi dụng để lừa đảo.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị, người dân cần thận trọng nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường như mức giá chào bán thấp hơn đáng kể so với thị trường, thời gian giao hàng kéo dài, điều khoản hợp đồng thiếu rõ ràng về trách nhiệm khi chậm giao, hoặc thông tin về nguồn cung và năng lực doanh nghiệp không minh bạch.

THÙY LINH