Một cách tiếp cận độc đáo về tư tưởng Hồ Chí Minh

Cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng” của TS Nguyễn Thành Nam mang đến một cách nhìn gần gũi và độc đáo hơn về tư tưởng Hồ Chí Minh, gợi mở cách tiếp cận lịch sử cho thế hệ trẻ.

TS Nguyễn Thành Nam (trái) và sinh viên Hoài Thanh - nguyên mẫu trong sách - giao lưu với bạn đọc. Ảnh | TÚ LAM
TS Nguyễn Thành Nam (trái) và sinh viên Hoài Thanh - nguyên mẫu trong sách - giao lưu với bạn đọc. Ảnh | TÚ LAM

Cuốn sách này được viết bởi một doanh nhân công nghệ, nguyên Tổng Giám đốc FPT, từng nhiều năm giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên. Có lẽ chính xuất phát điểm ấy khiến Nguyễn Thành Nam bước vào lịch sử bằng một cách nhìn mới mẻ. Ông không kể lịch sử như chuỗi niên đại nối tiếp nhau, mà nhìn nó trong hành trình tìm kiếm lời giải của một dân tộc trước những biến động khắc nghiệt của thế giới.

Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng, lịch sử bắt đầu từ sự hoài nghi của người trẻ. “Thanh” - nhân vật trung tâm là một sinh viên không thích môn lịch sử. Và chính sự thờ ơ khi ấy lại tạo nên điểm khởi đầu thú vị. Cuốn sách không giả định người đọc đã yêu lịch sử sẵn, cũng không tìm cách áp đặt cảm xúc. Nó chấp nhận khoảng cách ấy, rồi từng bước lấp đầy bằng đối thoại, bằng những câu hỏi tưởng như rất đời thường nhưng phía sau là cả những tầng sâu của lịch sử dân tộc.

Từ các câu hỏi ấy, cuốn sách gợi mở nhiều vấn đề lớn hơn: Vì sao những năm đầu thế kỷ XX, nhiều phong trào yêu nước thất bại? Vì sao Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh tìm được con đường đi tới thành công? Làm thế nào một dân tộc nhỏ có thể tồn tại giữa các cường quốc? Và vì sao những lựa chọn của lịch sử Việt Nam đã mang đến những thắng lợi vĩ đại của dân tộc ta trong các cuộc chiến tranh giải phóng và xây dựng đất nước?

Cuốn sách được cấu trúc như những cuộc trò chuyện nối tiếp nhau, đi từ câu chuyện chữ Quốc ngữ, các phong trào cải cách, hành trình tìm đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc cho tới những lựa chọn chiến lược của Việt Nam trong thế kỷ XX. Tác giả cho biết ý tưởng viết sách bắt đầu từ những buổi trò chuyện với sinh viên, khi ông nhận ra lịch sử rất khó chạm tới người trẻ nếu chỉ được trình bày như những điều cần ghi nhớ.

Có lẽ vì thế, cuốn sách này mang một giọng điệu riêng: vừa có chiều sâu nghiên cứu, vừa như một cuộc trò chuyện đời thường. Tác giả không giảng giải lịch sử, mà đặt các sự kiện cạnh nhau, nối bằng logic thời cuộc để người đọc tự nhận ra sự vận động phía sau. Ông nhắc lại câu nói của nhà văn Đức Johann Wolfgang von Goethe: “Ai không học được bài học của ba nghìn năm thì chỉ sống lần hồi qua ngày”.

Điều đáng quý là Nguyễn Thành Nam không cố đơn giản hóa lịch sử. Ông vẫn giữ những lớp suy tư, những tranh luận phức tạp, những góc nhìn đa chiều. Nhưng bằng hình thức đối thoại, để lịch sử mềm đi, có hơi thở hơn, có cảm xúc hơn và người đọc không có cảm giác bị/ được “lên lớp”, họ cùng tham gia hành trình tìm hiểu, suy nghĩ của tác giả.

Điểm thú vị nhất ở Nguyễn Thành Nam: ông tiếp cận Hồ Chí Minh bằng tư duy của một người làm quản trị và công nghệ. Trong cuốn sách, có lúc lịch sử được nhìn như bài toán về “thế và lực”, có lúc như nghệ thuật lựa chọn thời cơ, có lúc như câu chuyện xây dựng tổ chức và niềm tin. Nhiều câu chuyện trong tác phẩm diễn đạt gần gũi với đời thường nhưng chứa đựng bên trong là những nguyên lý về quản trị, những quyết sách chiến lược và phát triển.

Nhà thơ Nguyễn Quang Thiều, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho rằng giá trị của cuốn sách nằm ở chỗ Nguyễn Thành Nam không tạo ra một Hồ Chí Minh khác lạ, mà ông giúp chúng ta đi vào một Hồ Chí Minh thân thuộc nhưng sâu sắc và rộng lớn hơn.

Và khi gấp sách lại, điều đọng lại không chỉ là những sự kiện cụ thể, mà là một sự thấm thía rằng, những câu hỏi lớn của lịch sử Việt Nam vẫn chưa bao giờ cũ. Những câu hỏi ấy vẫn đang đặt ra trong cách mỗi người hôm nay đi tìm câu trả lời về tương lai đất nước, về thời đại của mình.

z7814622369643-e33b53fbe0420943576c4d4a6f37128d.jpg
Bìa cuốn “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”, sách 304 trang (NXB Hội Nhà văn). Ảnh | Spiderum

Tác giả Nguyễn Thành Nam là một trong những nhà sáng lập Tập đoàn FPT, nguyên Tổng Giám đốc FPT, nguyên Tổng Giám đốc FPT Software, người sáng lập Đại học trực tuyến FUNiX. Ông giảng dạy môn Tư tưởng Hồ Chí Minh tại Đại học VinUniversity.

Có thể bạn quan tâm

Ký họa chân dung nhà thơ Nguyễn Thị Kim Nhung của họa sĩ Đỗ Hoàng Tường.

Trung du khắc khoải cuộc về

Tôi nhớ một buổi trưa lâu rồi, gặp và quen Nguyễn Thị Kim Nhung, biên tập viên Tạp chí Văn nghệ Quân đội ở một quán ồn ã hợp với cánh đàn ông.

Minh họa | ĐẶNG TIẾN

Tro tình

Giọng Chênh ngà ngà hơi rượu, mắc kẹt trong bóng tối um ủm của căn nhà khăn khẳn mùi nước đái chuột. Từ ngày ở rừng về, hôm nào Chênh cũng say ngật ngưỡng.

Tiến sĩ Nguyễn Việt.

Nỗi nhớ của nhà khảo cổ khi gió heo may về

Tiến sĩ Nguyễn Việt (ảnh bên), nguyên cán bộ Viện Khảo cổ học, Giám đốc Trung tâm Tiền sử Đông Nam Á là một nhà khảo cổ danh tiếng với nhiều thành tựu lớn ở cả trong và ngoài nước.

Booth Check-in mà fandom SUNDAYS dành tặng HIEUTHUHAI trước liveshow Genfest.

Fandom Prosumer - Quyền năng đáng gờm!

Không phải ngẫu nhiên mà Báo cáo Tổng quan ngành công nghiệp âm nhạc Việt Nam 2025-2026 của Đại học RMIT chọn đưa Fandom Prosumer vào Top 10 xu hướng mới 2026 của đời sống âm nhạc nước nhà.

Minh họa | NGUYỄN VĂN ĐỨC

Trăng xanh lá mạ

Làng xưa của anh nằm bên kia sông Cầu, nơi anh chỉ nghe được tiếng gọi từ rất xa xăm trong câu quan họ rằng ai đó ngồi tựa mạn thuyền mà đợi nhau không biết đợi đến bao giờ?

Ký họa chân dung nhà thơ Hữu Vi của họa sĩ Đỗ Hoàng Tường.

Thơ của những thương buồn

Trong các cây bút người dân tộc thiểu số hiện nay, tôi thấy không nhiều người giữ được một tâm hồn bản địa thuần ròng như trường hợp nhà thơ Hữu Vi (Vi Văn Choồng) - người dân tộc Thái, tỉnh Nghệ An.

Minh họa | LÊ TRÍ DŨNG

Đầu năm giỗ họ

Đã thành thông lệ cứ 12 tháng Giêng là họ Phạm Đại của tôi ở làng Xâm Dương, cách trung tâm Hà Nội chừng hai chục cây số tổ chức giỗ họ.

Ca sĩ Đức Phúc mang Phù Đổng Thiên vương chinh phục sân chơi Intervision 2025 và xuất sắc giành ngôi vị Quán quân.

CẦN MỘT “NHẠC TRƯỞNG” TÀI BA

Đêm bế mạc Thế vận hội Mùa đông Milano Cortina 2026 vừa qua, đấu trường La Mã hai nghìn năm tuổi Verona Arena đã biến thành một sân khấu gây choáng ngợp.

Minh họa | VŨ ĐÌNH TUẤN

Trên đường xuân

Hai tám tháng chạp, cuối cùng anh cũng quyết định đi tậu một chậu mai về trưng Tết. Phải có hoa hòe thì mới ra không khí xuân. Anh lượn đi lượn lại mấy vòng quanh chợ hoa, ngắm nghía, quay bên này bên kia, kỳ kèo trả giá, rồi cũng chọn được một chậu mai ưng ý, hợp túi tiền.

Ký họa chân dung nhà thơ Lữ Mai của họa sĩ Đỗ Hoàng Tường.

Những phức cảm thơ

Nhận diện một gương mặt tác giả chưa khi nào là một công việc dễ dàng. Và lại càng khó khăn hơn khi tác giả ấy có một lịch sử thực hành thơ luôn biến hóa, năng sản, phong nhiêu. Nhà thơ Lữ Mai là một người như thế...

Họa sĩ Huy Oánh.

Người giữ lửa của giấc mơ

Khi đã thấu trải đủ những được - mất, những điều còn dang dở hay muốn vươn tới, người ta thường nhìn lại, chiêm nghiệm quãng thời gian mình đã sống.

Giáo sư Văn Như Cương đánh cờ với dịch giả Đoàn Tử Huyến (phải). Ảnh | Tư liệu

Mùa lá rụng nhớ anh Đoàn Tử Huyến

Hà Nội những năm 2000 tuy chưa phát triển nhưng có vẻ rất nên thơ với nhiều “quán cóc liêu xiêu” như lời một bài hát thời đó. Giữa khung cảnh chậm rãi và nhiều ưu tư ấy đã xuất hiện một nhà sách ở khá xa trung tâm là Nhà sách Đông Tây do dịch giả Đoàn Tử Huyến sáng lập như một điểm đến của người cầm bút.

Minh họa | ĐẶNG TIẾN

Tà lãnh không phai

Ở một góc khuất cuối chợ Tân Châu - nơi nắng như có thể làm bạc tiếng cười - có một hiệu may nhỏ, không biển hiệu, không quảng bá. Chỉ có một tấm rèm vải màu chàm che ngang cửa và một cái bàn gỗ cũ mòn bởi thời gian.

Khoảng trống từ những vụ hủy show nằm ở chuyện hoàn vé.

Khoảng trống pháp lý trên thị trường biểu diễn

Sự bùng nổ của các concert phản ánh sức sống mới của đời sống văn hóa nhưng cũng phơi lộ những rủi ro. Từ đó đặt ra yêu cầu nhìn lại vai trò của pháp luật và cách xã hội chia sẻ rủi ro trong một thị trường văn hóa đang vận hành theo logic kinh doanh.

“Tinh hoa Bắc Bộ” - vở thực cảnh đưa di sản phi vật thể Việt Nam vào kinh doanh văn hóa.

Con đường trở thành tài sản của công nghiệp văn hóa

Việt Nam đang định hướng, nền công nghiệp văn hóa trở thành một động lực trong trục tăng trưởng mới. Với kho tàng di sản phong phú, nhưng làm sao để biến di sản thật sự trở thành tài sản theo quy luật thị trường, vừa tạo ra giá trị kinh tế, vừa giữ được bản sắc, là câu chuyện không đơn giản.

Daniel Pérez (Tây Ban nha), Mảnh vỡ thế kỷ 21, thép, 300 x 360 x 280 cm, 2019. nguồn | FCAM

10 năm cùng một giấc mơ nghệ thuật

Những hình hài cây, hạt mầm bằng chất liệu công nghiệp, những mảng màu và hình khối đa dạng lấp lánh bên trên mặt hồ, bãi cỏ, giữa rừng thông, giữa thênh thang thiên nhiên dường như đang nói với con người nhiều điều, vượt xa hơn cả bao câu chuyện nghệ thuật.