Trong một loạt báo cáo phân tích mới nhất, các cơ quan LHQ cùng giới chuyên gia quốc tế đều cảnh báo về nguy cơ một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu cận kề. Những yếu tố đang tác động cùng lúc lên hệ thống lương thực thế giới là cuộc xung đột dai dẳng tại Trung Đông và hiện tượng thời tiết nắng nóng cực đoan đang hoành hành tại nhiều nơi.
Tại hội thảo quốc tế do Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp LHQ (FAO) phối hợp Tây Ban Nha chủ trì tuần trước, các đại biểu đã gióng hồi chuông báo động rằng, chuỗi cung ứng qua Eo biển Hormuz tiếp tục đình trệ sẽ làm bùng nổ cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu. Tổng Giám đốc FAO Khuất Đông Ngọc nhấn mạnh, những gì thế giới đang chứng kiến ở Trung Đông, không đơn thuần là xung đột địa - chính trị thông thường, mà là một cú sốc mang tính hệ thống nhằm thẳng vào mạng lưới nông nghiệp và lương thực toàn cầu.
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cũng chỉ rõ: Tình trạng phong tỏa Eo biển Hormuz, nơi trung chuyển gần một nửa lượng thương mại hàng hải về phân bón toàn cầu, đã đẩy giá phân bón tăng 50%, giáng đòn nặng vào sản xuất lương thực. Mùa vụ 2026-2027, sản lượng sẽ giảm mạnh.
Trong khi đó, trong báo cáo nghiên cứu chung công bố dịp này, FAO và Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cảnh báo, hiện tượng nắng nóng cực độ đang đẩy hệ thống lương thực và nông nghiệp toàn cầu đến bờ vực sụp đổ, đe dọa sinh kế của hơn một tỷ người. Hiện tượng này làm gia tăng yếu tố rủi ro, gây áp lực ngày càng tăng và làm trầm trọng thêm những điểm yếu vốn có trong hệ thống nông nghiệp thế giới. Thực tế, trên khắp các hệ thống canh tác, tác động bắt đầu hiện rõ.
Các chuyên gia LHQ cảnh báo nắng nóng cực độ còn khiến tình trạng hạn hán, khan hiếm nước thêm nghiêm trọng, làm tăng nguy cơ cháy rừng và đẩy nhanh sự lây lan của sâu bệnh, tạo ra “hiệu ứng cộng hưởng” lan rộng trong toàn bộ hệ sinh thái. Kết quả phân tích của JP Morgan cũng chỉ rõ, hiện tượng El Nino dự kiến trở lại vào cuối năm nay ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất lương thực, khiến giá nông sản leo thang nhanh chóng.
Mối đe dọa kép là xung đột và biến đổi khí hậu đang đè nặng an ninh lương thực thế giới. Để giảm rủi ro, LHQ kêu gọi giải quyết tận gốc các nguyên nhân gây khủng hoảng, trong đó có việc giữ thông suốt dòng chảy thương mại lương thực, chuyển đổi sang chiến lược nông nghiệp thông minh, sản xuất ít carbon và giảm phụ thuộc phân bón tổng hợp, cũng như xây dựng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng và sản xuất. Đặc biệt, các bên ngay lập tức chấm dứt xung đột ở Trung Đông, khơi thông tuyến vận chuyển đường biển quan trọng của thế giới.
