Mở rộng không gian một vùng di sản

Ai về Bình Định mà coi/Con gái Bình Định bỏ roi, đi quyền - câu ca ấy đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt như một minh chứng cho vùng đất võ học lừng danh.

Biểu diễn võ cổ truyền Bình Định. Ảnh: QN
Biểu diễn võ cổ truyền Bình Định. Ảnh: QN

Và phía sau những đường quyền, thế võ ấy là cả một kho tàng văn hóa phi vật thể đang được khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, với kỳ vọng được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Theo các tài liệu lịch sử, võ cổ truyền Bình Định hình thành từ rất sớm, khi Vua Lê Thánh Tông lập phủ Hoài Nhơn vào năm 1471 và cử các võ tướng tài giỏi về đây trấn giữ và truyền dạy võ nghệ cho dân chúng. Trải qua thời Tây Sơn thế kỷ 18 - giai đoạn võ học Bình Định đạt đến đỉnh cao với cuộc khởi nghĩa vang dội của anh em nhà Tây Sơn - đến nay, nền võ học này đã tồn tại và phát triển hơn 5 thế kỷ.

Đặc biệt, môn võ này còn bao gồm một hệ thống giá trị gồm võ lý, võ đạo, võ thuật, võ y, võ nhạc và võ phục, tạo nên bản sắc riêng biệt không thể nhầm lẫn trong nền võ học dân tộc. Nhiều làng võ nổi tiếng như An Vinh, Thuận Truyền, An Thái, Phương Danh... đã trở thành những “địa chỉ đỏ” của văn hóa thượng võ miền trung qua nhiều thế kỷ.

Ngày 28/3/2025, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính đã ký văn bản đồng ý trình UNESCO xem xét đưa “Võ cổ truyền Bình Định” vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là dấu mốc quan trọng trong hành trình 13 năm kể từ ngày được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia (2012), và mở ra một chương mới cho miền đất võ này trong bối cảnh địa giới hành chính có sự thay đổi khi Bình Định và Gia Lai đã hợp nhất thành tỉnh Gia Lai mới, với địa bàn rộng lớn hơn, tiềm năng kinh tế - văn hóa đa dạng hơn. Ngoài ra, việc sáp nhập còn mở ra cơ hội kết nối võ cổ truyền Bình Định với không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đã được UNESCO công nhận từ năm 2005.

Theo ông Bùi Trung Hiếu - Chủ tịch Liên đoàn Võ thuật cổ truyền tỉnh, sau sáp nhập, dư địa phát triển phong trào võ cổ truyền trên địa bàn tỉnh là rất lớn, cần tập trung vào việc hệ thống hóa các giá trị cốt lõi của võ cổ truyền Bình Định, tạo nền tảng khoa học hướng đến mục tiêu UNESCO ghi danh.

Năm 2025, tỉnh có 2 đại võ sư quốc tế, 26 đại võ sư quốc gia, 85 võ sư các cấp, 415 huấn luyện viên; 177 võ đường hoạt động với hơn 12.000 võ sinh. Giai đoạn 2020-2025, Liên đoàn Võ thuật cổ truyền tỉnh sưu tầm 12 bài quyền tiêu biểu, cấp định danh chuyên môn cho 4.622 võ sư, võ sinh. Các võ sĩ giành 791 huy chương, trong đó 324 HCV, giữ vững vị trí nhóm dẫn đầu toàn quốc... Những con số ấy minh chứng cho sức sống võ học mãnh liệt của vùng đất này. Và việc được ghi danh UNESCO không chỉ khẳng định giá trị dân tộc mà còn thúc đẩy du lịch, kinh tế. Tuy nhiên, cần chính sách cụ thể để bảo vệ di sản trước áp lực đô thị hóa.

Năm 2025, tỉnh Bình Định (cũ) đã triển khai nhiều chương trình bảo tồn và phát huy võ cổ truyền, tập trung vào sưu tầm, số hóa và truyền dạy. Cụ thể, chương trình số hóa di sản võ thuật, xây dựng website quảng bá và biên tập nội dung về các bài quyền, thế võ truyền thống. Đến nay, hơn 100 bài võ cổ đã được số hóa, giúp lan tỏa di sản đến thế hệ trẻ và quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Khóa học về Kinh doanh Xanh. Ảnh NVCC

Đánh thức “nội lực xanh”

Gần 40 chị em là chủ các doanh nghiệp, dự án khởi nghiệp và hộ kinh doanh trên địa bàn thành phố Huế đã tham gia khóa đào tạo “Kinh doanh xanh - cơ hội mới cho doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ”. Khóa học mở ra những hướng đi mới cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, đặc biệt là doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.

Du lịch biển Cửa Lò hướng tới những trải nghiệm bốn mùa. Ảnh: Nam Anh

Chuyển hướng rõ rệt tư duy làm du lịch

Mùa du lịch 2026 đánh dấu bước chuyển mình rõ rệt của biển Cửa Lò, không chỉ ở diện mạo mà còn ở chất lượng dịch vụ và cách làm du lịch theo hướng chuyên nghiệp, bền vững hơn.

Các đại biểu thực hiện nghi thức bấm nút khởi công dự án.

Tin tức

• UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức Lễ khởi công dự án Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp Tam Anh - An An Hòa với tổng vốn đăng ký đầu tư 4.152 tỷ đồng.

Vận động viên tham dự cuộc thi IRONMAN 70.3 Đà Nẵng 2025. Ảnh: Danangfantasticity

Điểm đến hấp dẫn của những sự kiện thể thao chuyên nghiệp

Với việc liên tiếp đăng cai hàng loạt giải thể thao quy mô lớn trong những năm gần đây, Đà Nẵng đang khẳng định chiến lược phát triển bài bản để trở thành “thành phố sự kiện thể thao” - điểm đến hấp dẫn không chỉ bởi cảnh quan mà còn bởi nhịp sống năng động và năng lực tổ chức chuyên nghiệp.

Du khách lắng nghe kể chuyện giữ gìn nghề đóng ghe bầu tại Làng mộc Kim Bồng.

Trải nghiệm mở ở làng mộc Kim Bồng

Làng mộc Kim Bồng là địa điểm được nhiều du khách chọn lựa khi đến với phường Hội An, thành phố Đà Nẵng. Vài năm trở lại đây, Kim Bồng đã chủ động đa dạng hóa các hoạt động, gói dịch vụ, thử nghiệm nhiều mô hình trải nghiệm nhằm thu hút du khách gần xa, tạo động lực phát triển kinh tế.

Anh Nguyễn Đình Trí là người tiên phong trồng thành công giống nho đen móng tay.

Hướng đi mới ở vùng đất khát

Từ một người nông dân chỉ biết gắn bó với ruộng vườn, anh Nguyễn Đình Trí, chủ vườn nho Trí Hà (phường Đô Vinh, Khánh Hòa) đã từng bước học hỏi, xây dựng mô hình trồng nho ứng dụng công nghệ cao, mở ra hướng đi mới cho sản xuất nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm.

Thanh Hóa kêu gọi đầu tư 173 dự án giai đoạn 2026-2030 với tổng vốn dự kiến hơn 570.000 tỷ đồng.

Tin tức

• Thanh Hóa tổ chức “Hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2026” trong hai ngày 28-29/3 với khoảng 800 đại biểu trong và ngoài nước tham dự.

Các bác sỹ Bệnh viện Trung ương Huế và Đoàn phẫu thuật thiện nguyện Interplast phẫu thuật miễn phí cho các bệnh nhi có dị tật khe hở môi, vòm miệng.

Tin tức

• Bệnh viện Trường Đại học Y - Dược Huế cùng các chuyên gia y tế Hàn Quốc vừa tổ chức phẫu thuật miễn phí cho 30 trẻ em mắc dị tật khe hở môi và vòm miệng.

Hoạt động ý nghĩa của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân Mường Lát hưởng ứng Tháng Thanh niên.

Hành khúc xanh nơi biên cương Tén Tằn

Thiết thực hưởng ứng chương trình “Tháng Thanh niên” và “Tháng Ba biên giới”, Ban chấp hành Đoàn xã Mường Lát (tỉnh Thanh Hóa) phối hợp với Đồn Biên phòng Cửa khẩu Tén Tằn tổ chức các chương trình, hoạt động ý nghĩa tại khu vực mốc quốc giới 281.

NSND Hồng Lựu (người ngồi giữa) bên các học trò.

Người bền bỉ giữ lửa dân ca ví, giặm

Suốt nhiều năm qua, NSND Trịnh Hồng Lựu, nguyên Giám đốc Trung tâm Nghệ thuật truyền thống tỉnh Nghệ An, là người đã nỗ lực phục hồi, để ví, giặm được trở về không gian sinh tồn.

Các đại biểu tham quan không gian trưng bày tại lễ khai mạc

Tin tức

• Thư viện Đà Nẵng tổ chức trưng bày tài nguyên thông tin và tuyên truyền, giới thiệu sách chào mừng bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Nguyên tắc quan trọng nhất là phải tìm được đầu ra và ký kết bao tiêu sản phẩm trước khi tổ chức sản xuất.

Làm nông hiện đại

“Phải tìm được đầu ra trước khi xuống giống” - đó là nguyên tắc xuyên suốt trong cách làm của hợp tác xã nông nghiệp Tây Hiếu.

Vườn thanh long nhà ông Trà ra quả sớm.

“Thuần hóa” nắng gió, làm giàu từ thanh long

Từ vùng đất khô hạn nhiều nắng gió, nông dân các xã phía đông tỉnh Lâm Đồng đã từng bước thuần hóa tự nhiên, ứng dụng khoa học kỹ thuật, tổ chức lại sản xuất theo hướng liên kết, bền vững, qua đó nâng cao giá trị cây thanh long và cải thiện đời sống.

Mô hình canh tác lúa giảm phát thải tại Quảng Trị.

Tin tức

• Mới đây, UBND tỉnh Quảng Trị tiếp tục ban hành Kế hoạch hành động triển khai thực hiện Đề án Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến 2050.

Phường Tây Nha Trang sẽ thực hiện thu hồi đất để thực hiện dự án cầu Phú Kiểng.

Tin tức

• UBND phường Tây Nha Trang vừa ban hành quyết định phê duyệt kế hoạch thu hồi đất, kiểm tra, khảo sát, đo đạc Dự án cầu Phú Kiểng. Dự án có tổng diện tích 1,9ha, với 93 thửa đất phải thu hồi.

Để trả lại mầu xanh cho cỏ, cần bắt đầu từ thay đổi thói quen canh tác lạm dụng thuốc hóa học.

Khi thảo mộc trở lại ruộng đồng

Sáng sớm trên nhiều thửa ruộng và vườn cây ở Nghệ An, mùi hăng của thuốc trừ sâu hóa học dần vắng đi. Thay vào đó là mùi cay nồng quen thuộc của tỏi, ớt, gừng được ngâm ủ trong những can nhựa đặt nép dưới gốc cây.

Việc ban hành chính sách đất đai dành riêng cho đồng bào dân tộc thiểu số tại Đà Nẵng sau sáp nhập là cần thiết.

Tin tức

• HĐND thành phố Đà Nẵng vừa thông qua Nghị quyết số 07/2026/NQ-HĐND, quy định chính sách đất đai áp dụng đối với đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại khu vực vùng dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn thành phố.

Rừng keo lá tràm của xã Hòa Thắng.

Khi rừng keo lá tràm nở hoa

Những ngày đầu năm mới, đường ven biển khu vực phía đông bắc tỉnh Lâm Đồng lại trở nên rực rỡ mầu vàng óng ả của hoa keo lá tràm đang nở bung nằm trải dài trên bãi cát trắng, tạo thành bức tranh “tuyệt phẩm” say đắm lòng người. 

Chính điện Thái miếu nhà Hậu Lê.

Cấp bách bảo tồn Thái miếu nhà Hậu Lê

Tọa lạc tại phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa, Khu di tích Thái miếu nhà Hậu Lê được công nhận là Di tích Lịch sử - văn hóa và kiến trúc nghệ thuật quốc gia từ năm 1995, nơi lưu giữ dấu ấn linh thiêng của vương triều Hậu Lê - triều đại tồn tại lâu dài bậc nhất trong lịch sử phong kiến nước ta.

Nhiều hộ dân xã Sông Lũy đã thoát nghèo nhờ tham gia dự án bò sinh sản.

Đòn bẩy thoát nghèo ở Sông Lũy

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025, UBND xã Sông Lũy (Bình Thuận nay thuộc tỉnh Lâm Đồng) đã triển khai dự án tặng bò sinh sản, giúp nhiều hộ dân có hoàn cảnh khó khăn từng bước vươn lên ổn định cuộc sống.

Lực lượng chức năng tuần tra, bảo vệ rừng ở Vườn quốc gia Pù Mát, Nghệ An.

“Sổ tiết kiệm” giữa đại ngàn

Từ những cánh rừng đại ngàn của Vườn Quốc gia Pù Mát đến các xã biên viễn vùng cao, việc thực hiện Thỏa thuận giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung Bộ (ERPA) đang tạo bước chuyển lớn trong phát triển và bảo vệ rừng ở Nghệ An.

Khu công nghiệp VSIP Nghệ An. Ảnh tư liệu BNA.

Nghịch lý hệ sinh thái cảng miền trung

Dải đất từ Thanh Hóa đến Bình Thuận tập trung nhiều cảng biển, khu kinh tế ven biển, nhưng hàng hóa xuất khẩu vẫn phải đi xa. Nghịch lý này đang đẩy chi phí logistics của doanh nghiệp lên cao.

Biểu diễn văn nghệ trong lễ khai mạc.

Tin tức

• Hội hoa xuân Nha Trang - Khánh Hòa năm 2026 đã chính thức khai mạc tại khu vực Công viên Yến Phi và Công viên Thiếu nhi, phường Nha Trang (tỉnh Khánh Hòa).

Cảng biển tại Khu kinh tế Nghi Sơn.

Tập trung giải pháp bứt phá sản xuất công nghiệp

Với lợi thế địa kinh tế chiến lược, Nghệ An đang có bước chuyển mình mạnh mẽ trong lĩnh vực công nghiệp. Những nỗ lực của địa phương cùng sự tham gia của các nhà đầu tư lớn trong và ngoài nước đang tạo nên một bức tranh công nghiệp sôi động, góp phần tạo đà tăng trưởng bền vững.

Lực lượng chức năng bắt giữ tàu giã cào tận diệt hải sản trên vùng biển Hà Tĩnh.

Nghề cá trước “lựa chọn tất yếu”

Dọc theo dải ven duyên hải miền trung, những chuyến tàu cá vẫn rời bến đều đặn mỗi ngày, nhưng phía sau nhịp lao động quen thuộc ấy vẫn còn tồn tại tình trạng khai thác thủy sản trái phép, thiếu bền vững ở một số địa phương.

Nhiều tàu cá ở miền trung đã sử dụng công nghệ để ra khơi khai thác hải sản hiệu quả và bền vững. Ảnh: Ng Lân

Ngư dân chuyển mình cùng công nghệ

Ở các vùng biển miền trung hôm nay, câu chuyện ra khơi không chỉ xoay quanh kinh nghiệm truyền đời hay hướng gió, mà công nghệ và chuyển đổi số đang trở thành “bạn đồng hành” mới của ngư dân, giúp vận hành nghề cá minh bạch, hiệu quả hơn và từng bước phát triển bền vững.