Mở rộng không gian một vùng di sản

Ai về Bình Định mà coi/Con gái Bình Định bỏ roi, đi quyền - câu ca ấy đã ăn sâu vào tiềm thức người Việt như một minh chứng cho vùng đất võ học lừng danh.

Biểu diễn võ cổ truyền Bình Định. Ảnh: QN
Biểu diễn võ cổ truyền Bình Định. Ảnh: QN

Và phía sau những đường quyền, thế võ ấy là cả một kho tàng văn hóa phi vật thể đang được khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, với kỳ vọng được UNESCO ghi danh vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Theo các tài liệu lịch sử, võ cổ truyền Bình Định hình thành từ rất sớm, khi Vua Lê Thánh Tông lập phủ Hoài Nhơn vào năm 1471 và cử các võ tướng tài giỏi về đây trấn giữ và truyền dạy võ nghệ cho dân chúng. Trải qua thời Tây Sơn thế kỷ 18 - giai đoạn võ học Bình Định đạt đến đỉnh cao với cuộc khởi nghĩa vang dội của anh em nhà Tây Sơn - đến nay, nền võ học này đã tồn tại và phát triển hơn 5 thế kỷ.

Đặc biệt, môn võ này còn bao gồm một hệ thống giá trị gồm võ lý, võ đạo, võ thuật, võ y, võ nhạc và võ phục, tạo nên bản sắc riêng biệt không thể nhầm lẫn trong nền võ học dân tộc. Nhiều làng võ nổi tiếng như An Vinh, Thuận Truyền, An Thái, Phương Danh... đã trở thành những “địa chỉ đỏ” của văn hóa thượng võ miền trung qua nhiều thế kỷ.

Ngày 28/3/2025, Phó Thủ tướng Mai Văn Chính đã ký văn bản đồng ý trình UNESCO xem xét đưa “Võ cổ truyền Bình Định” vào danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đây là dấu mốc quan trọng trong hành trình 13 năm kể từ ngày được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia (2012), và mở ra một chương mới cho miền đất võ này trong bối cảnh địa giới hành chính có sự thay đổi khi Bình Định và Gia Lai đã hợp nhất thành tỉnh Gia Lai mới, với địa bàn rộng lớn hơn, tiềm năng kinh tế - văn hóa đa dạng hơn. Ngoài ra, việc sáp nhập còn mở ra cơ hội kết nối võ cổ truyền Bình Định với không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đã được UNESCO công nhận từ năm 2005.

Theo ông Bùi Trung Hiếu - Chủ tịch Liên đoàn Võ thuật cổ truyền tỉnh, sau sáp nhập, dư địa phát triển phong trào võ cổ truyền trên địa bàn tỉnh là rất lớn, cần tập trung vào việc hệ thống hóa các giá trị cốt lõi của võ cổ truyền Bình Định, tạo nền tảng khoa học hướng đến mục tiêu UNESCO ghi danh.

Năm 2025, tỉnh có 2 đại võ sư quốc tế, 26 đại võ sư quốc gia, 85 võ sư các cấp, 415 huấn luyện viên; 177 võ đường hoạt động với hơn 12.000 võ sinh. Giai đoạn 2020-2025, Liên đoàn Võ thuật cổ truyền tỉnh sưu tầm 12 bài quyền tiêu biểu, cấp định danh chuyên môn cho 4.622 võ sư, võ sinh. Các võ sĩ giành 791 huy chương, trong đó 324 HCV, giữ vững vị trí nhóm dẫn đầu toàn quốc... Những con số ấy minh chứng cho sức sống võ học mãnh liệt của vùng đất này. Và việc được ghi danh UNESCO không chỉ khẳng định giá trị dân tộc mà còn thúc đẩy du lịch, kinh tế. Tuy nhiên, cần chính sách cụ thể để bảo vệ di sản trước áp lực đô thị hóa.

Năm 2025, tỉnh Bình Định (cũ) đã triển khai nhiều chương trình bảo tồn và phát huy võ cổ truyền, tập trung vào sưu tầm, số hóa và truyền dạy. Cụ thể, chương trình số hóa di sản võ thuật, xây dựng website quảng bá và biên tập nội dung về các bài quyền, thế võ truyền thống. Đến nay, hơn 100 bài võ cổ đã được số hóa, giúp lan tỏa di sản đến thế hệ trẻ và quốc tế.

Có thể bạn quan tâm

Các cơ sở giáo dục ở Huế đã sẵn sàng bước vào năm học mới. Nguồn ảnh: Sở GD&ĐT TP Huế

Tinh gọn bộ máy, nâng cao chất lượng giáo dục

Trước thềm năm học mới 2026-2027, ngành giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) thành phố Huế vừa trải qua bước chuyển mình quan trọng với công cuộc sắp xếp, quy hoạch lại mạng lưới trường lớp, trọng tâm là công tác sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, mở ra nhiều hứa hẹn nâng cao chất lượng dạy và học.

Khu di tích lịch sử quốc gia Truông Bồn, điểm đến linh thiêng, thu hút đông đảo du khách tới dâng hương tri ân trong hành trình khám phá Nghệ An. Ảnh: Huyền Nga

Khai thác hiệu quả “mỏ vàng” di tích

Ôm chứa một không gian văn hóa - lịch sử đặc biệt, với đầy đủ các loại hình di tích và danh thắng tiêu biểu của quốc gia, bởi vậy, khai thác tối đa tiềm năng của “mỏ vàng” di sản ấy được xác định là hướng đi hiệu quả, nhằm xây dựng và khẳng định thương hiệu du lịch xứ Nghệ.

Dự án cao tốc Cam Lộ - Lao Bảo (Quảng Trị) đang được gấp rút xây dựng.

Mở đường lên cửa khẩu, tạo dòng chảy giao thương

Hành lang kinh tế đông-tây được thiết lập ở khu vực Bắc Trung Bộ, nối dài vào Đà Nẵng, đang mở ra cơ hội lớn để phát triển logistics và thương mại quốc tế. Tuy nhiên, các địa phương trong vùng Bắc Trung Bộ vẫn chưa khai thác hết tiềm năng, thậm chí, những điểm nghẽn về hạ tầng lâu nay đang làm chậm dòng chảy thương mại xuyên biên giới ở khu vực này.

Tặng quà cho hành khách trúng thưởng khi đi tàu “Kết nối di sản miền trung”.

Khám phá vẻ đẹp miền trung trên những chuyến tàu

Thời gian qua, nắm bắt nhu cầu du lịch bằng đường sắt tăng cao, ngành đường sắt đã vận hành nhiều sản phẩm mới, tạo dấu ấn tích cực, góp phần đưa hành khách đến gần hơn với các giá trị văn hóa, lịch sử và cảnh quan đặc sắc của miền trung.

Giải chạy marathon băng rừng Việt Nam tại Pù Luông thu hút hàng nghìn vận động viên trên khắp thế giới đến tham dự.

Hướng đi mới của du lịch Thanh Hóa

Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thanh Hóa, sáu tháng đầu năm 2026, các khu du lịch trên địa bàn tỉnh đón khoảng 9,95 triệu lượt khách, tăng 4,3% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng thu từ du lịch ước đạt hơn 15.800 tỷ đồng, tăng 10,8%. Việc doanh thu tăng nhanh gấp hơn hai lần tốc độ gia tăng lượt khách là dấu hiệu cho thấy mỗi du khách đang chi tiêu nhiều hơn và ở lại lâu hơn.

Thanh Hóa xếp thứ 1 toàn đoàn tại Giải vô địch judo trẻ năm 2026.

Điểm đến mới cho các giải đấu trẻ

Nhìn vào Hệ thống giải thi đấu thể thao năm 2026 do Cục Thể dục Thể thao Việt Nam ban hành, tỉnh Thanh Hóa là một trong số những địa phương đăng cai liên tiếp nhiều giải vô địch trẻ, như pencak silat (tháng 3), karate và võ cổ truyền (tháng 6), judo, kurash, wushu, triathlon và yoga (tháng 7 này).

Cán bộ xã Đại Đồng đến tận nhà hỗ trợ người già yếu giải quyết thủ tục hành chính. Ảnh: Ngọc Anh

Đưa dịch vụ công đến tận nhà dân

Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Đại Đồng (Nghệ An) đang triển khai mô hình “Dịch vụ công lưu động”, đưa cán bộ đến tận nhà tiếp nhận, hướng dẫn và giải quyết thủ tục hành chính cho người cao tuổi, người khuyết tật, người có công và những trường hợp gặp khó khăn trong đi lại.

Thi đấu môn bơi tại Đại hội TDTT tỉnh lần thứ X. Ảnh: Báo Thanh Hóa

Đòn bẩy cho thể thao xứ Thanh

Những năm qua, lĩnh vực thể thao thành tích cao của tỉnh Thanh Hóa đã có bước phát triển mạnh mẽ, khẳng định vị thế trong nhóm dẫn đầu cả nước. Đó là minh chứng rõ nét cho định hướng đầu tư bài bản, có trọng tâm, trọng điểm mà tỉnh kiên trì theo đuổi.

Toàn cảnh đền Chung Sơn. Ảnh: Văn Quảng

Đền Chung Sơn - Không gian giáo dục văn hóa giàu ý nghĩa

Nằm trong không gian Khu Di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên (Nghệ An), đền Chung Sơn được khánh thành tháng 5/2020, đúng dịp kỷ niệm 130 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là ngôi đền đầu tiên trong cả nước thờ song thân, anh chị em ruột của Bác Hồ. Đền được xây dựng nhằm tôn vinh cội nguồn đã sinh thành, dưỡng dục vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc, đồng thời lan tỏa đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ người trồng cây” của người Việt Nam.

Các nghệ nhân trình diễn điệu Tú Huần trong múa trò Xuân Phả. Ảnh: Anh Quân

Xuân Phả, vũ điệu từ ký ức

Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Trò Xuân Phả là niềm tự hào của người dân xã Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Bằng tình yêu mộc mạc, các nghệ nhân và lớp trẻ nơi đây đang giữ cho di sản tiếp tục sống trong cộng đồng.

Khách quốc tế tham dự sự kiện Bách hoa bộ hành bên trong Kinh thành Huế.

Mảnh ghép còn thiếu

Theo số liệu của Sở Du lịch thành phố Huế, Huế đón hơn 4,3 triệu lượt khách trong sáu tháng đầu năm, tăng 30% so với cùng kỳ. Trong đó, khách quốc tế ước đạt 1,5 triệu lượt, và khách nội địa ước đạt 2,8 triệu lượt, tăng lần lượt 25,1% và 30,1% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu từ du lịch ước đạt 10.300 tỷ đồng, tăng 56,2% so với cùng kỳ.

Chợ cá Quảng Nham. Ảnh: Duy Ngọc

Bình dị chợ cá Quảng Nham

Khi những tia sáng của bình minh vừa ló lên nơi đường chân trời xa thẳm, mặt biển còn phủ một lớp sương mỏng bảng lảng, những con thuyền đánh cá bắt đầu hiện ra theo sóng nhấp nhô, tiến gần vào bờ...

Cán bộ và người dân xã Đồng Tiến cùng trải nghiệm sử dụng Kiosk AI toàn trình.

“Cán bộ số” đặc biệt

Đầu tháng 7, xã Đồng Tiến trở thành địa phương đầu tiên ở Thanh Hóa đưa Kiosk AI toàn trình vào phục vụ giải quyết thủ tục hành chính. Tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã, nhiều người đã bắt đầu làm quen với một “cán bộ số” đặc biệt.

Cán bộ Điện lực Hương Sơn hướng dẫn khách hàng ký cam kết tiết kiệm điện.

Bảo đảm an ninh năng lượng vì phát triển

An ninh năng lượng là một trong những điều kiện quan trọng bảo đảm phát triển kinh tế, an sinh xã hội và phát triển bền vững. Đối với ngành điện, điều đó đòi hỏi các tổ chức đảng không chỉ làm tốt công tác xây dựng Đảng mà còn phát huy vai trò hạt nhân lãnh đạo, tổ chức thực hiện hiệu quả nhiệm vụ chính trị.

Các điểm đến tại Thanh Hóa chỉ nhộn nhịp vào mùa du lịch biển. Ảnh: Nam Hải

Nhiều điểm đến nhưng chưa có bản sắc

Sở hữu những bãi biển đẹp hàng đầu cả nước, hệ thống di sản văn hóa dày đặc cùng nhiều công trình, danh thắng mang tầm quốc gia và quốc tế, Bắc Trung Bộ được xem là một trong những vùng giàu tiềm năng du lịch nhất Việt Nam. Thế nhưng, khu vực này vẫn chưa xây dựng được một thương hiệu du lịch đủ mạnh để khẳng định vị thế trong bức tranh du lịch cả nước.

Làng Sen - quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh là điểm đến ý nghĩa ở Nghệ An. Ảnh: Hải Nam

Những mảnh ghép thiếu sự kết nối

Bắc Trung Bộ đang sở hữu một nghịch lý đáng chú ý. Trên cùng một dải đất không quá dài, du khách có thể đi từ biển, hang động, di sản đến ký ức chiến tranh chỉ trong vài giờ di chuyển. Thế nhưng, thay vì trở thành một hành trình xuyên suốt, những lợi thế ấy vẫn đang tồn tại riêng lẻ, khiến sức hút chung của cả vùng chưa được phát huy trọn vẹn.

Vườn Quốc gia Bạch Mã là điểm đến hấp dẫn với du khách quốc tế trong tour du lịch miền trung. Ảnh: Nam Nguyễn

Nâng tầm chuỗi giá trị

Trong bối cảnh ngành du lịch đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới, lợi thế không còn thuộc hoàn toàn về những địa phương có nhiều tài nguyên mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng tạo dựng trải nghiệm và xây dựng thương hiệu. Với khu vực Bắc Trung Bộ, điều còn đang thiếu vắng là một “câu chuyện chung” có khả năng kết nối và nâng tầm những giá trị rời rạc thành bản sắc vùng.

Ngôi nhà của người dân ở Đồng bằng sông Cửu Long. Ảnh: Nam Hải

Chuyển tư duy từ “ứng phó” sang “thích ứng”

Biến đổi khí hậu, nước biển dâng, xâm nhập mặn và hạn mặn đã và đang là thách thức khó lường từ thiên nhiên đối với người dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Trong bối cảnh ấy, một số kiến trúc sư đã dành nhiều thời gian quan sát, nghiên cứu và đề xuất giải pháp để có thể giữ được lâu bền hơn ngôi nhà - mái ấm của người dân trước thiên tai.

Du khách trải nghiệm tự làm hoa giấy.

Về Thanh Tiên thăm làng hoa giấy

Nằm bên hạ lưu sông Hương, làng hoa giấy Thanh Tiên (xã Phú Mậu, thành phố Huế) đã tồn tại hơn 300 năm như một phần ký ức văn hóa của vùng đất cố đô.

Vẻ đẹp “dịu dàng pha lẫn trầm tư” của thành phố Huế. Nguồn: Sở Du lịch TP Huế

Tăng trưởng xanh từ du lịch xanh

Phát triển du lịch xanh hướng tới tăng trưởng xanh là lộ trình tất yếu giúp Huế có thể trở thành một đô thị “di sản, văn hóa, sinh thái, cảnh quan, thân thiện với môi trường và thông minh” - như Nghị quyết số 37-NQ/TU về phát triển du lịch và dịch vụ thành phố Huế giai đoạn 2025-2030, tầm nhìn đến năm 2045 đã chỉ rõ.

Cán bộ Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Phan Thiết giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.

Đổi mới phong cách, tác phong làm việc

Áp dụng nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”, đổi mới phong cách, tác phong làm việc, nêu cao tinh thần trách nhiệm, phường Phan Thiết (Lâm Đồng) đẩy mạnh cải cách hành chính, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo, nỗ lực xây dựng hình ảnh chính quyền thân thiện, chuyên nghiệp, hiện đại.