Tính đến nay, sau 30 năm, số người tham gia đến nay đã tăng 8,9 lần so với năm 1995; chiếm 42,71% lực lượng lao động trong độ tuổi. Trong đó, số người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện được ngành Bảo hiểm xã hội Việt Nam tập trung kiên trì, liên tục tuyên truyền, vận động khoảng 2,311 triệu người, đạt khoảng 4,9% lực lượng lao động trong độ tuổi, vượt so với chỉ tiêu trong Nghị quyết số 28 về cải cách chính sách bảo hiểm xã hội giao.
Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu 60% lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm xã hội, trong đó nông dân và lao động khu vực phi chính thức tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện chiếm khoảng 5% lực lượng lao động trong độ tuổi vào năm 2030 như Nghị quyết số 28 đề ra, cần có những cải cách chính sách hơn nữa và nâng cao hiệu quả triển khai chính sách.
Tại buổi làm việc với đoàn công tác của Ngân hàng Thế giới (WB) vừa qua về việc mở rộng phạm vi bảo hiểm xã hội cho người lao động khu vực phi chính thức và những quy định mới trong Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi), Phó Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Đào Việt Ánh đánh giá cao những đóng góp của WB.
Đây là đối tác quan trọng của Bảo hiểm xã hội Việt Nam trong công tác khuyến nghị nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách về bảo hiểm xã hội, phát triển bảo hiểm y tế toàn dân, hoàn thiện các quy định, chính sách về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, hỗ trợ triển khai hiện đại hóa ngành, và tăng cường hiệu quả quản lý đầu tư quỹ. Thời gian vừa qua, các dự án hỗ trợ kỹ thuật của WB dành cho Bảo hiểm xã hội Việt Nam đến nay đã và đang phát huy hiệu quả tích cực, góp phần hoàn thiện và phát triển hệ thống thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế theo hướng tinh gọn, chuyên nghiệp hiện đại, tin cậy, minh bạch.
Chuyên gia Kinh tế trưởng của WB, ông Robert J. Palacios cho rằng, Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi) năm 2024 có ý nghĩa hết sức quan trọng do có nhiều cải cách lớn. Đặc biệt, có nhiều điểm thuận lợi để mở rộng độ bao phủ bảo hiểm xã hội tới các nhóm đối tượng phi chính thức.
Chính vì vậy, WB sẽ cùng Bảo hiểm xã hội Việt Nam trao đổi về đề xuất tăng mức trợ cấp của Chính phủ đối với người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện. Đồng thời, thảo luận về các phương án tăng trợ cấp mức đóng bảo hiểm xã hội từ phía WB nhằm giúp Bảo hiểm xã hội Việt Nam sớm đạt chỉ tiêu đề ra đến năm 2030.
Trên thực tế, hiện nay lao động phi chính thức đang đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Việt Nam. Khu vực phi chính thức đang tạo ra nguồn việc làm cho khoảng 70% số người lao động đang làm việc. Từ góc độ an sinh xã hội, lao động phi chính thức có những đóng góp quan trọng do khả năng tạo ra việc làm và sinh kế cho người dân, đặc biệt là những người yếu thế…
Tại buổi làm việc, WB đã đưa ra các khuyến nghị về chính sách liên quan việc mở rộng phạm vi bảo hiểm xã hội cho người lao động khu vực phi chính thức và WB sẽ đưa ra những đề xuất xây dựng các cơ chế, nhằm khuyến khích người lao động làm việc cho các nền tảng dịch vụ công nghệ tham gia bảo hiểm xã hội.
“Ngân hàng Thế giới cũng kiến nghị Bảo hiểm xã hội Việt Nam nâng cao hiệu quả công tác truyền thông, cung cấp các công cụ tính toán lương hưu cho đối tượng tham gia, tăng cường ứng dụng công nghệ trong triển khai chương trình bảo hiểm xã hội tự nguyện…”, ông Palacios nêu khuyến nghị.
Với những đề xuất và khuyến nghị của WB, Phó Tổng Giám đốc Đào Việt Ánh cũng đề nghị WB sẽ hỗ trợ Bảo hiểm xã hội Việt Nam hoàn thiện các sản phẩm hai bên đang cùng phối hợp thực hiện, bảo đảm các sản phẩm này gắn liền với các nhiệm vụ và nhu cầu của Bảo hiểm xã hội Việt Nam; tổ chức nâng cao năng lực của cán bộ ngành, tạo điều kiện để các cán bộ Bảo hiểm xã hội Việt Nam được học tập, trao đổi kinh nghiệm với các đối tác, tổ chức nước ngoài đã có thực tiễn tốt trong các lĩnh vực là điểm nóng, quan tâm của ngành.
Bên cạnh đó, tiếp tục hỗ trợ Bảo hiểm xã hội Việt Nam xây dựng và ban hành chiến lược dữ liệu của ngành; chia sẻ kinh nghiệm quốc tế với Bảo hiểm xã hội Việt Nam về quản trị dữ liệu, công bố danh mục dữ liệu mở, dữ liệu lớn của bộ, ngành, cơ quan, hướng tới việc chuẩn bị hạ tầng, kỹ thuật và bảo đảm an ninh mạng phục vụ xây dựng dữ liệu quốc gia.
Đồng thời, cập nhật dự báo cân đối quỹ trên cơ sở những thay đổi của Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi; tiếp tục đào tạo cho cán bộ Bảo hiểm xã hội Việt Nam để có thể sử dụng được mô hình dự báo. Đồng thời, nâng cao hiệu quả hoạt động, mở rộng độ bao phủ, nhất là với nhóm lao động phi chính thức và triển khai các hoạt động, dự án hợp tác đang thực hiện giữa Bảo hiểm xã hội Việt Nam và WB.
