MERCOSUR và EU lỡ hẹn FTA

Thỏa thuận thương mại tự do (FTA) giữa Khối thị trường chung Nam Mỹ (MERCOSUR) và Liên minh châu Âu (EU) một lần nữa “lỡ hẹn”, khi không được ký kết như kỳ vọng tại Hội nghị cấp cao MERCOSUR tuần trước. Hai bên thừa nhận còn trở ngại khi tuyên bố tiếp tục thảo luận mang tính xây dựng hướng tới thỏa thuận cuối cùng.
Các nhà lãnh đạo Nam Mỹ tham dự Hội nghị cấp cao MERCOSUR năm 2023. Ảnh: CNN
Các nhà lãnh đạo Nam Mỹ tham dự Hội nghị cấp cao MERCOSUR năm 2023. Ảnh: CNN

Hội nghị cấp cao MERCOSUR năm 2023, họp tại thành phố Rio de Janeiro của Brazil hôm 7/12, đã chứng kiến bước phát triển mới của khối kinh tế gồm Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay, khi chính thức kết nạp thành viên mới là Bolivia và ký kết FTA giữa MERCOSUR và Singapore. Tuy nhiên, Hội nghị đã không thể công bố kết thúc cuộc đàm phán kéo dài 23 năm về FTA giữa MERCOSUR và EU, mở ra thị trường chung cho hơn 700 triệu người dân ở hai khu vực.

Là đối tác liên kết của MERCOSUR từ năm 1998, đến năm 2015, Bolivia chính thức ký Nghị định thư gia nhập tổ chức liên kết kinh tế khu vực này. Bolivia có 4 năm tới để điều chỉnh chính sách thuế xuất nhập khẩu phù hợp các quy định của MERCOSUR, trước khi La Paz có quyền bỏ phiếu về các quyết định của khối. Với việc kết nạp thêm Bolivia, quốc gia có trữ lượng khí đốt và lithium lớn, MERCOSUR mở rộng thị trường từ 283 lên 295 triệu dân.

Sự kiện ký kết FTA MERCOSUR-Singapore đánh dấu mốc đầu tiên sau 12 năm MERCOSUR đạt được thỏa thuận thương mại với một đối tác ngoài khối. Trao đổi thương mại giữa MERCOSUR và Singapore đạt khoảng 10 tỷ USD năm 2022. Với Brazil, Singapore là thị trường xuất khẩu lớn thứ 7 trên thế giới, thứ 2 tại châu Á, kim ngạch năm 2022 đạt 8,4 tỷ USD. Brazil nhấn mạnh, FTA sẽ mở ra cơ hội thương mại và đầu tư giữa MERCOSUR với khu vực Đông Nam Á nhiều tiềm năng, giúp đa dạng hóa dòng chảy thương mại và thúc đẩy không gian xây dựng chính sách vì lợi ích chung.

Trong khi đó, các nhà lãnh đạo MERCOSUR đã không đưa ra kết luận cuối cùng hướng tới ký kết FTA với EU. Ngay trước thềm Hội nghị Rio de Janeiro, các bên công bố tuyên bố chung với nội dung: Tiến bộ đáng kể đã đạt được trong những tháng gần đây và các bên hy vọng nhanh chóng thống nhất được thỏa thuận phù hợp tính chất chiến lược của mối quan hệ song phương, cũng như vai trò quan trọng của hai bên đóng góp giải quyết những thách thức toàn cầu, nhất là trong lĩnh vực phát triển bền vững, giảm bất bình đẳng và thúc đẩy chủ nghĩa đa phương.

Tuyên bố trên đồng nghĩa FTA giữa MERCOSUR và EU chưa thể được ký kết. Một phần lý do là sự thay đổi chính phủ tại Argentina, chỉ ba ngày sau Hội nghị Rio de Janeiro. Chính phủ mãn nhiệm của Argentina tuyên bố không tham gia ký kết FTA giữa MERCOSUR và EU, vì cho rằng thỏa thuận này tác động tiêu cực đến ngành công nghiệp và xuất khẩu nông sản của Argentina. Việc Argentina tiếp tục đàm phán và ký kết FTA được chuyển giao cho chính quyền mới của Tổng thống Javier Milei, người chính thức điều hành Argentina từ tuần này.

FTA chưa được ký kết không chỉ vì Argentina. Tiến trình đàm phán kéo dài và gặp nhiều trắc trở, chủ yếu do nhiều vấn đề còn khúc mắc giữa hai bên, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. MERCOSUR và EU khởi động đàm phán từ năm 1999. Nỗ lực ký FTA đầu tiên thất bại vào tháng 10/2004. Từ đó, do bối cảnh quốc tế có nhiều thay đổi, chủ nghĩa dân túy và bảo hộ trỗi dậy, đến năm 2019, MERCOSUR và EU mới đạt được thỏa thuận khung về FTA.

Thỏa thuận khung từng được đánh giá là bước đột phá, hướng tới sự đồng thuận hoàn toàn và ký kết FTA nhân dịp Hội nghị cấp cao MERCOSUR năm 2023. Tuy nhiên, những ý kiến phản đối vẫn quyết liệt ở cả hai bờ Đại Tây Dương. Một số nước EU, đặc biệt là Pháp, tiếp tục lo ngại về làn sóng hàng hóa giá rẻ tràn vào châu Âu, nhất là sản phẩm nông nghiệp. Các nước Nam Mỹ lo ngại về những yêu cầu khắt khe về môi trường. Chương trình nghị sự xanh mới của EU cũng tạo thêm rào cản cho thỏa thuận…

FTA giữa MERCOSUR và EU được kỳ vọng tạo ra một thị trường chung với hơn 700 triệu dân, chiếm khoảng một phần tư GDP thế giới và trao đổi thương mại song phương đạt 100 tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, cơ hội ký FTA trong năm 2023, đánh dấu nỗ lực của Brazil trong Năm Chủ tịch MERCOSUR và Tây Ban Nha trên cương vị Chủ tịch luân phiên EU, đang dần khép lại.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

Điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt”

Căng thẳng tại “chảo lửa Trung Đông” tạm rời điểm sôi sau khi Mỹ và Iran công bố thỏa thuận hòa bình sơ bộ nhằm chấm dứt xung đột quân sự kéo dài hơn ba tháng qua. Đây chưa phải một hiệp định hoàn chỉnh và hai bên còn tiếp tục đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, song điểm nóng chiến lược “hạ nhiệt” tác động tích cực tới môi trường an ninh khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu.

Biếm họa: KAP

Bài toán khó

Làn sóng di cư trên tuyến đường Đại Tây Dương và Địa Trung Hải tới châu Âu đang có dấu hiệu gia tăng trở lại, bất chấp nhiều hiểm nguy rình rập trong suốt quá trình lênh đênh trên biển. Trước tình hình đó, Hội đồng châu Âu (EUC) đã thông qua một tuyên bố chính trị quan trọng về quản lý di cư nhằm giải quyết những thách thức hiện tại, đặc biệt là việc trục xuất người di cư bất hợp pháp trong khi vẫn duy trì các giá trị nhân quyền cốt lõi.

Biếm họa: ALEX FALCO CHANG

Thách thức lớn của “lục địa đen”

Chính phủ các quốc gia châu Phi cùng nhiều tổ chức y tế thế giới đang nỗ lực hết sức nhằm ngăn chặn dịch Ebola lan rộng. Tuy nhiên, nhiều khó khăn và trở ngại trong công tác chống dịch đang đe dọa sự hợp tác của các cơ chế ứng phó khẩn cấp quốc gia.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Không nhiều hy vọng

Ngày 2/6, Israel và Lebanon đã bắt đầu vòng đàm phán trực tiếp mới kéo dài hai ngày tại Bộ Ngoại giao Mỹ ở Washington. Tuy nhiên, tình hình chiến sự trên thực địa vẫn rất căng thẳng, với các cuộc tấn công đáp trả của Israel và lực lượng Hezbollah.

Biếm họa: TOONSMAG

Sự ủng hộ quan trọng

Nhiều kế hoạch được đánh giá là táo bạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của cử tri. Đây là kết quả một cuộc thăm dò dư luận do tổ chức McLaughlin & Associates mới thực hiện với sự tham gia của 1.000 người. Kết quả cuộc thăm dò cho thấy sự tin tưởng, ủng hộ của cử tri Mỹ đối với chính quyền Tổng thống Trump trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sẽ diễn ra trong vòng chưa đầy nửa năm nữa.

Biếm họa: SIMON REGIS

Triển vọng mong manh

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio cho rằng vẫn có khả năng đạt được một thỏa thuận giữa Mỹ và Iran trong vài ngày tới. 

Biếm họa: PETER SCHRANK

Chiến lược giảm rủi ro

Với một loạt thỏa thuận thương mại ký kết với các đối tác châu Á - Thái Bình Dương gần đây, Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy toàn diện và mạnh mẽ các mối quan hệ kinh tế chiến lược với khu vực.

Biếm họa: JINDING

Cú sốc nguồn cung

Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tại Trung Đông ngày càng phức tạp và giá dầu mỏ liên tục tăng cao, LHQ vừa hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn 2,5%, đồng thời cảnh báo lạm phát có thể leo thang mạnh.

Biếm họa: LATUFF

Điểm sáng hiếm hoi

Israel và Lebanon tuần qua tiếp tục tiến hành đàm phán tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ) nhằm tìm kiếm cơ hội chấm dứt căng thẳng leo thang. Dù cánh cửa hòa bình vẫn chưa thể mở ra song hai bên cũng đã đạt thỏa thuận kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 45 ngày.

Tổng thống Macron (giữa) tại Thủ đô Nairobi của Kenya. Ảnh: AFP

Tìm lại vị thế

Hội nghị Thượng đỉnh “Africa Forward” (Châu Phi Tiến bước) diễn ra từ ngày 11 đến 12/5 tại Thủ đô Nairobi của Kenya được xem là dấu mốc khép lại gần một thập niên đầy biến động trong quan hệ giữa Pháp và châu Phi dưới thời Tổng thống Emmanuel Macron.

Một phiên thảo luận của các nhà lãnh đạo ASEAN. Nguồn: THE ASEAN SECRETARIAT

ASEAN chủ động kiến tạo tương lai

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 vừa kết thúc tại Cebu (Philippines), đánh dấu bước chuyển quan trọng của Hiệp hội về chủ động thích ứng trong kỷ nguyên mới.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Nút thắt khó gỡ

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian khẳng định Tehran sẵn sàng tham gia đối thoại với Mỹ trên cơ sở luật pháp quốc tế, nhưng sẽ không chấp nhận các yêu cầu mang tính áp đặt. Trong khi đó, Mỹ cũng đã bày tỏ thiện chí đàm phán khi tạm thời ngừng chiến dịch hộ tống tàu qua Eo biển Hormuz nhằm tránh đối đầu quân sự trực tiếp với Iran.

Biếm họa: NIELS BO BOJESEN

Le lói tín hiệu tích cực

Phong trào Hồi giáo Hamas gửi thông điệp tích cực về các cuộc đàm phán hòa bình liên quan Dải Gaza với các nhà trung gian hòa giải quốc tế. Phản hồi của nhóm vũ trang này được giới quan sát đánh giá cao, coi đây là cơ hội chấm dứt xung đột, khôi phục hòa bình ở dải đất hẹp ven Địa Trung Hải.

Biếm họa: ALAA ALLAGTA

Áp lực gia tăng

Căng thẳng quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran đang đẩy thị trường năng lượng toàn cầu vào giai đoạn bất ổn nghiêm trọng.

Biếm họa: NAYER TALAL NAYER

Bài toán nan giải

Gần 8.000 người đã thiệt mạng hoặc mất tích trên các tuyến đường di cư toàn cầu trong năm 2025, đặc biệt là tới châu Âu, cho thấy hành trình tìm kiếm an toàn hoặc cơ hội sống tốt hơn tiếp tục là một trong những chuyến đi nguy hiểm nhất đối với hàng chục nghìn người trên thế giới.

Hai nhà lãnh đạo Hàn Quốc (bên trái) và Ấn Độ cam kết thúc đẩy mạnh hợp tác. Ảnh: THE KOREA TIMES

Tầm nhìn chiến lược Hàn Quốc-Ấn Độ

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ của Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung (từ ngày 19 đến 21/4) được cả hai bên đánh giá đạt kết quả mang tính đột phá. Không chỉ củng cố mối quan hệ Đối tác chiến lược đặc biệt Hàn Quốc-Ấn Độ, hai nước còn xác lập tầm nhìn chiến lược mới về quan hệ “Đối tác hướng tới tương lai” giữa hai nước.

Biếm họa: SIMON REGIS

Thỏa thuận bất ngờ

Israel và Lebanon cuối tuần qua bất ngờ đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon được ký kết sau hơn một tháng bùng phát xung đột, được cộng đồng quốc tế hồ hởi đón nhận.

Biếm họa: LIU RUI

Ba kịch bản với kinh tế toàn cầu

Tại Hội nghị mùa xuân năm 2026 của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (WB) diễn ra tại Thủ đô Washington D.C (Mỹ), lãnh đạo hai định chế tài chính lớn nhất thế giới cảnh báo triển vọng tăng trưởng toàn cầu sẽ suy giảm, thậm chí rơi vào suy thoái nếu cuộc xung đột Trung Đông tiếp diễn và kéo dài.

Cảnh sát Colombia thu giữ lượng lớn ma túy sau một chiến dịch truy quét. Ảnh: NBC News

Căng thẳng thương mại Colombia-Ecuador leo thang

Căng thẳng thương mại giữa Colombia và Ecuador gia tăng nhanh chóng, khởi nguồn từ các tranh chấp nhỏ về kỹ thuật leo thang thành cuộc “xung đột toàn diện” với các mức thuế mang tính trừng phạt khắc nghiệt. Lo ngại tác động tới dòng chảy thương mại, các nước trong khu vực nỗ lực thúc đẩy đối thoại nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Nguy cơ bất ổn an ninh lương thực toàn cầu

Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp LHQ (FAO) nhận định, cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông có thể làm gia tăng rủi ro đối với an ninh lương thực toàn cầu, đặc biệt với những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu lương thực, phân bón và năng lượng.

Biếm họa: JAWAD MORAD

Cú sốc liên kết

Ủy ban Kinh tế - Xã hội LHQ khu vực Tây Á (ESCWA) cảnh báo việc giá lương thực toàn cầu tăng 20% có thể đẩy thêm năm triệu người ở các nước Arab có thu nhập thấp và trung bình vào tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng. Quan ngại của ESCWA là không thừa trong bối cảnh xung đột ở Tây Á đang không ngừng leo thang.

Biếm họa: SANOUNI IMAD

Giá đắt phải trả

LHQ cảnh báo xung đột leo thang tại Trung Đông đang gây ra những tổn thất kinh tế đặc biệt nghiêm trọng đối với thế giới Arab, đồng thời tạo “hiệu ứng domino” có thể làm suy yếu kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, nhiều nước đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được ngừng bắn và kiến tạo hòa bình.

Biếm họa: FAHD BAHADY

Khoét sâu rạn nứt

Giới phân tích chính trị Lebanon nhận định rằng, trong số các cuộc khủng hoảng mà nước này trải qua kể từ cuộc nội chiến giai đoạn 1975-1990, cuộc chiến giữa lực lượng Hezbollah và Israel bùng phát do xung đột tại Iran là cuộc khủng hoảng gây bất ổn nhiều nhất.

Biếm họa: PARESH NATH

Ngoại giao năng lượng

Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đang làm tê liệt hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, buộc nhiều quốc gia phải khẩn trương triển khai các biện pháp ứng phó nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định thị trường năng lượng.

Biếm họa: MUZAFFAR YULCHIBOEV

Sứ mệnh bất khả thi

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Washington đã yêu cầu các quốc gia cử tàu chiến tham gia bảo vệ và khai thông tuyến vận tải qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh nguy cơ khủng hoảng năng lượng toàn cầu gia tăng khi hoạt động hàng hải tại khu vực này gần như tê liệt.

Biếm họa: AGO

Trụ cột năng lượng toàn cầu

Trong bối cảnh giá dầu leo thang do xung đột Trung Đông và nguồn năng lượng ngày càng trở nên khó đáp ứng nhu cầu, dù còn những rủi ro song nhiều quốc gia đang quay trở lại với điện hạt nhân, coi đây như một trụ cột chiến lược nhằm bảo đảm an ninh năng lượng về lâu dài.