Mạnh tay với sai phạm kiểm toán

Mới đây, Bộ Tài chính đã đề xuất tăng mức xử phạt vi phạm kiểm toán độc lập tối đa lên 3 tỷ đồng với tổ chức và 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân. Một số đơn vị trong ngành kiểm toán cho rằng điều này có thể ảnh hưởng đến tâm lý kiểm toán viên, nhưng một số chuyên gia cũng bày tỏ động thái này là cần thiết vì vi phạm kiểm toán có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng.

Trước tiên cần phải khẳng định, kiểm toán là một ngành áp lực, đầu vào đã không đơn giản và để trụ được trong nghề lại càng gian nan. Một số người không làm việc trong ngành kiểm toán nữa không phải vì lý do chuyên môn mà vì áp lực rất lớn, nhất là vào giai đoạn quý I hằng năm dành cho báo cáo tài chính năm, hoặc giữa năm dành cho báo cáo tài chính bán niên soát xét. Nhưng lợi thế của nhân sự ngành kiểm toán cũng lớn, bởi lẽ hiện nay rất nhiều nhân sự cao cấp trong ngành chứng khoán, nhất là thế hệ 7x hoặc 8x đều có xuất phát điểm là dân kiểm toán.

Mặt khác, với chuyên môn vững chắc về kế toán - kiểm toán, nhân sự trong ngành này hoàn toàn có thể rẽ sang các vị trí như kế toán trưởng, giám đốc tài chính… Một thực tế khác cũng chỉ ra rằng, các công ty kiểm toán hàng đầu, chẳng hạn như nhóm Big4 (4 công ty kiểm toán lớn nhất thế giới) luôn ở thế "cửa trên" trong giao tiếp với đối tác. Ưu thế chính là doanh nghiệp được nhóm Big4 kiểm toán chứ không phải là Big4 được kiểm toán cho doanh nghiệp nào đó. Công ty nào được Big4 kiểm toán xem như có uy tín, vị thế trên thị trường, thể hiện được sự chuyên nghiệp, tính minh bạch cao…

Và việc đơn giản hơn nữa, nếu khảo sát sơ bộ và thấy doanh nghiệp có vấn đề về mặt sổ sách, đồng thời không muốn làm mất lòng đối tác thì công ty kiểm toán nói chung có thể không ký hợp đồng làm việc, đó là chuyện rất hiển nhiên. Nói tóm lại, rất hiếm khi có chuyện công ty kiểm toán nằm ở vị thế “chiếu dưới” hoặc “rủi ro”, nếu tuân thủ quy trình chặt chẽ.

Tất nhiên, vấn đề có thể phức tạp hơn đôi chút trong một số trường hợp mà ranh giới giữa đúng/sai, trọng yếu/không trọng yếu trở nên mong manh và đây có thể là khởi điểm cho rủi ro. Một chuyên gia kế toán - kiểm toán có nhiều năm kinh nghiệm đặt vấn đề: Về lý mà nói, nếu một công ty kiểm toán cho một công ty niêm yết đạt được các tiêu chí là cơ quan quản lý chấp thuận, doanh nghiệp chấp thuận và nhà đầu tư chấp nhận thì coi như ổn thỏa.

Nhưng đi sâu hơn nữa, chấp nhận đó là chấp nhận ở hiện tại, còn giả sử như hiện tại vẫn ổn, nhưng báo cáo tài chính tiềm ẩn rủi ro trong tương lai. Lúc này, kiểm toán viên hay công ty kiểm toán sẽ có nhiều giải pháp để lựa chọn sao cho… chu toàn nhất. Chu toàn ở đây có thể là không để mất lòng khách hàng, nhất là các công ty kiểm toán không nằm trong tốp đầu thì thực tế cũng rất cần khách hàng. Mặt khác, để bảo đảm mình không gặp rủi ro, công ty kiểm toán cũng có thể “rào chắn” qua những ý kiến của mình. Nhưng còn rủi ro có thể xảy đến cho nhà đầu tư thì sao? Câu hỏi này có lẽ sẽ tùy vào cách hành xử của mỗi công ty kiểm toán và có lẽ đã đến lúc khi các hình thức xử phạm có xu hướng tăng nặng, các công ty sẽ phải thận trọng hơn nữa trong hoạt động của mình.

Có thể bạn quan tâm

Sức mạnh cổ đông

Số lượng cổ đông lớn không chỉ là câu chuyện của mỗi doanh nghiệp, mà nó là tầm nhìn cũng như kỳ vọng của thị trường chứng khoán (TTCK). Doanh nghiệp làm ăn bài bản, sở hữu số lượng cổ đông lớn là minh chứng rõ nét cho sự thành công của mô hình công ty đại chúng.

Cẩn trọng với “chuyên gia online”

Trên mạng xã hội hiện nay thường xuyên diễn ra các hoạt động phân tích, khuyến nghị mua, bán cổ phiếu (CP) và nếu nhà đầu tư (NĐT) thiếu kinh nghiệm nghe theo thì rủi ro đi kèm là rất lớn. Cần nhấn mạnh, rủi ro ở đây là cả cho người “phím hàng” và người nghe theo.

Nguồn tài nguyên mang tên “báo cáo”

Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam được nâng hạng cho thấy chất lượng thị trường liên tục được nâng cao. Trong đó, một điều có thể thấy rõ là hệ thống các loại báo cáo của doanh nghiệp (DN) niêm yết đã liên tục được nâng cấp, chuẩn hóa.

Câu chuyện mới

Phiên giao dịch hôm qua (ngày 8/4), VN-Index đã có phiên tăng mạnh nhất trong lịch sử nếu tính theo số tuyệt đối với 79 điểm bổ sung thêm để đóng cửa đạt mức gần 1.757 điểm.

Sau tạo đáy là phân hóa

Trong 10 phiên giao dịch gần nhất, chỉ có một lần VN-Index rơi xuống dưới ngưỡng 1.600 điểm vào ngày 23/3, đóng cửa ở mức gần 1.592 điểm. Và cũng kể từ đó, chỉ số tăng trở lại vượt 1.600 điểm và đến phiên 1/4 (hôm qua) đã vượt 1.700 điểm.

Thay đổi để tồn tại

Nói đến các tổ chức đầu tư nước ngoài, mà một số nhà đầu tư (NĐT) thường hay gọi là “tây”, nhiều người sẽ nghĩ đến những giao dịch dài hạn, mua và nắm giữ, hơn là lướt sóng. Nhưng thực tế, khối nước ngoài cũng lướt sóng với tần suất không khác gì NĐT cá nhân.

Kỳ vọng lớn hơn lo ngại

Trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông đã bước sang tuần thứ ba, VN-Index đã có giai đoạn giảm từ gần 1.900 điểm xuống 1.650 điểm và phục hồi trở lại trên ngưỡng 1.700 điểm. Câu hỏi đặt ra lúc này là VN-Index đã đi qua vùng đáy hay chưa?

Điểm cân bằng

Sau sáu phiên giảm liên tiếp với khoảng 250 điểm bị mất đi, xuống còn khoảng 1.650 điểm, VN-Index bắt đầu có hai phiên hồi phục trong các ngày 10 và 11/3. Trong đó, phiên tăng hơn 50 điểm ngày 11/3 được xem là phiên tăng mạnh nhất trong sáu tháng gần nhất của VN-Index, lên gần 1.730 điểm.

Lý tính thắng cảm tính

Xung đột Trung Đông đã tác động mạnh mẽ đến diễn biến của thị trường chứng khoán (TTCK) toàn cầu trong những phiên giao dịch đầu tháng 3.

Năm con ngựa, tìm cổ phiếu “phi mã”

Hằng năm, thường xuất hiện những cổ phiếu (CP) hoặc nhóm CP có tỷ lệ tăng vượt trội cùng với khối lượng giao dịch (KLGD) lớn. Những CP dạng này thường được gắn với tính chất “nổi trội”, “dẫn dắt”… nhưng trong năm Bính Ngọ 2026 nhiều nhà đầu tư (NĐT) gọi là CP “phi mã” hoặc “phi nước đại”.

Còn giờ còn giao dịch

Diễn biến những phiên giao dịch trong tuần cuối cùng trước khi nghỉ Tết Nguyên đán năm 2026 đang khác lạ so với nhiều năm gần đây khi sự sôi động vẫn được duy trì cho đến những ngày cuối cùng.

Tưởng đỏ hóa xanh

Sau một giai đoạn “xanh vỏ đỏ lòng”, tức VN-Index tăng nhưng lực đẩy đến từ số ít cổ phiếu (CP), hiện nay diễn biến thay đổi theo hướng ngược lại khi VN-Index dù “đỏ” nhưng nhiều CP lại ngược dòng mạnh mẽ.

Cẩn trọng với ủy thác "bao lỗ"

Mặc dù nhân viên môi giới không được nhận ủy thác đầu tư từ khách hàng, nhưng trong thực tế hoạt động này vẫn diễn ra theo nhiều hình thức lách luật và đương nhiên cũng để lại không ít hệ lụy trước mắt và cả tiềm tàng.

Nâng nền thanh khoản

Giá trị giao dịch (GTGD) trên sàn HoSE tiếp tục được củng cố khi đã có nhiều phiên đạt trên ngưỡng 30.000 tỷ đồng. Thống kê trong 10 phiên giao dịch gần nhất (tính đến ngày 21/1), đã có 9 phiên GTGD đạt trên ngưỡng 30.000 tỷ đồng, trong đó có phiên 14/1 lên đến hơn 42.000 tỷ đồng.

Cẩn trọng với sức mua cao

Sức mua cao không phải là sản phẩm phổ biến trên thị trường chứng khoán và cũng chỉ giới hạn ở một số mã chứng khoán. Nhưng với mỗi cá nhân nhà đầu tư (NĐT), sử dụng công cụ này luôn là "con dao hai lưỡi".

Bùng nổ có chọn lọc

Ngay trong những ngày đầu năm 2026, thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đã có những diễn biến ấn tượng khi tăng mạnh cả về điểm số lẫn giá trị giao dịch (GTGD). Tính từ ngày 29/12/2025 đến 7/1/2026, thị trường đã có sáu phiên tăng liên tiếp, đưa VN-Index tăng khoảng 130 điểm, từ mức 1.690 điểm lên gần 1.820 điểm, xấp xỉ 8%.

Nhìn từ một phiên cuối năm

Những phiên giao dịch cuối năm dương lịch thường được xem là quãng nghỉ hoặc quãng lặng của thị trường chứng khoán (TTCK). Điều này xuất phát từ việc khối nhà đầu tư (NĐT) nước ngoài bước vào kỳ nghỉ Giáng sinh và năm mới nên giao dịch không quá sôi động và nhiều TTCK trên thế giới cũng theo xu hướng này.

Hóa giải áp lực

Mức tăng trưởng của chỉ số chứng khoán thường sẽ được sử dụng để làm tham chiếu cho hiệu quả đầu tư. Chẳng hạn, nếu suất sinh lời của tổ chức/cá nhân cao hơn tỷ lệ tăng của VN-Index sẽ được xem là hiệu quả, hoặc “chiến thắng thị trường”, ngược lại, nếu thấp hơn thì được cho là kém hiệu quả.

Bỗng dưng giảm sàn

Cổ phiếu (CP) được đánh giá cao nhưng đột ngột giảm sàn là điều hiếm gặp, nhưng không phải là không có trên thị trường chứng khoán (TTCK).

Thuận mua, vừa bán

Những thương vụ thâu tóm thù địch (những thương vụ thiếu sự đồng thuận) ngày càng ít đi. Hoạt động mua bán, sáp nhập (M&A) ngày càng diễn ra theo xu hướng đồng thuận và đang trở nên “bình thường” hơn bao giờ hết.

Luân chuyển vốn nhanh

Nói đến điểm sáng của thị trường chứng khoán (TTCK) trong năm 2025, ngoài việc gia tăng mạnh mẽ của VN-Index, tỷ suất sinh lời “khủng” của nhiều cổ phiếu (CP), còn một yếu tố quan trọng và mang tính nền tảng, đó là tốc độ luân chuyển vốn.

Đối mặt “xanh vỏ đỏ lòng”

Khi thị trường chứng khoán (TTCK) có hiện tượng “xanh vỏ, đỏ lòng”, nghĩa là VN-Index tăng, nhưng nhiều cổ phiếu (CP) lại giảm, áp lực của các quỹ đầu tư lại được đem ra mổ xẻ.

“Giảm áp” margin

Trước đây, tiền cho vay ký quỹ (margin) thường được nghĩ đến như dòng vốn ngắn hạn trên thị trường chứng khoán (TTCK). Hiện nay, nhiều nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu (CP) dài hạn cũng sử dụng margin. Nhưng sự bao phủ mạnh mẽ của margin liệu có song hành với những rủi ro tiềm ẩn?

Điểm rơi của dòng tiền

Dòng tiền trên thị trường theo thời gian sẽ có sự chuyển đổi trạng thái rất linh hoạt, thậm chí có cả “độ nén” trong việc tích lũy để chờ cơ hội và sẽ bùng nổ rất nhanh nếu có các thông tin thuận lợi xuất hiện.

Kỷ luật chống khắc nghiệt

Khi thị trường… có sóng đồng nghĩa có cơ hội, nhưng nhà đầu tư (NĐT) cần một sự thận trọng khi tiếp cận. Và những giai đoạn khắc nghiệt này sẽ giúp NĐT rèn luyện được nhiều kinh nghiệm trong việc tuân thủ kỷ luật, cũng như khả năng chấp nhận rủi ro.

Sông có khúc, quỹ... có lúc

Nhà đầu tư cần phải chấp nhận thực tế, hiệu quả quá khứ và tương lai không phải lúc nào cũng giống nhau. Nếu có quỹ nào đó từng rất hiệu quả nhưng đột ngột sa sút thì cũng là chuyện không thể tránh khỏi trên thị trường...

Thích ứng với rủi ro

Xét về điểm số tuyệt đối, phiên giảm gần 95 điểm ngày 20/10/2025 của VN-Index xuống 1.636 điểm là phiên giảm mạnh nhất trong lịch sử, nhưng về tỷ lệ mất điểm của phiên này không phải là lớn nhất.

Khó gì mà không làm?

Thời gian gần đây, một số công ty chứng khoán (CTCK) đã bị xử phạt do vi phạm quy định về quản lý tách biệt tài sản của khách hàng, cụ thể là việc quản lý riêng biệt dữ liệu về tiền của từng nhà đầu tư (NĐT). Những CTCK bị xử phạt không thuộc tốp đầu, thị phần không lớn, nhưng cũng có rất nhiều điều đáng bàn.