Lợi thế xuất khẩu mới từ thị trường ASEAN

Trong bối cảnh chi phí logistics gia tăng và rủi ro vận tải quốc tế ngày càng khó lường, các thị trường gần như ASEAN đang trở thành “điểm tựa” quan trọng cho xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Ngoài lợi thế chi phí và thời gian vận chuyển, khu vực này còn đang gia tăng nhu cầu ở nhiều mặt hàng như rau quả, cao su, thủy sản…

Chế biến thủy sản tại doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Cần Thơ. (Ảnh: ĐỨC ANH)
Chế biến thủy sản tại doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Cần Thơ. (Ảnh: ĐỨC ANH)

Số liệu từ Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho thấy, nhu cầu nhập khẩu nông, lâm, thủy sản tại ASEAN có xu hướng tăng ổn định thời gian qua. Tại Malaysia, trị giá nhập khẩu rau quả trong giai đoạn 2021-2025 tăng trưởng bình quân 6,03%/năm, đạt mức cao nhất 2,95 tỷ USD vào năm 2025.

Cơ cấu nhập khẩu của Malaysia phản ánh rõ sự phụ thuộc nguồn cung bên ngoài khi nhóm rau củ thiết yếu như hành, tỏi, khoai tây chiếm khoảng 40-45% tổng lượng rau nhập khẩu; cà rốt, bắp cải, súp lơ chiếm khoảng 30%; các loại rau quả cao cấp phục vụ phân khúc nhà hàng, khách sạn cũng gia tăng mạnh.

Việt Nam hiện là nguồn cung rau quả lớn thứ 7 cho Malaysia, chiếm 3,52% thị phần; trong đó các loại trái cây như thanh long, sầu riêng đông lạnh, xoài, nhãn tiếp tục là phân khúc có lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Đặc biệt, sầu riêng Ri6 của Việt Nam đang được Malaysia tăng cường nhập khẩu để làm nguyên liệu chế biến thực phẩm Halal.

Bên cạnh rau quả, nhiều ngành hàng khác cũng ghi nhận tín hiệu tích cực từ thị trường ASEAN. Theo Thương vụ Việt Nam tại Singapore, năm 2025, Việt Nam vươn lên thành nhà cung cấp thủy sản lớn thứ 3 cho Singapore với kim ngạch 125,5 triệu SGD, chiếm 10,3% thị phần. Trong đó, nhóm phi-lê cá và thịt cá ướp lạnh/cấp đông đạt 63 triệu SGD, chiếm 29,7% thị phần và tiếp tục là nhóm sản phẩm chủ lực.

Tại Indonesia, giai đoạn 2021-2025, lượng nhập khẩu cao su bình quân đạt 492.521 tấn/năm, tăng 21,3% so với giai đoạn trước. Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ 4 về nguồn cung cao-su cho Indonesia trong năm 2025 với khối lượng 48.710 tấn, tăng 125,1% so với năm 2024, thị phần tăng từ 4,2% lên 10,5%. Xu hướng tăng được dự báo tiếp tục duy trì do sản lượng cao su của Indonesia đang sụt giảm dần.

Ngoài ra, nhu cầu nhập khẩu hạt tiêu trong khu vực ASEAN cũng tăng mạnh. Cụ thể, tại Thái Lan, từ mức nhập 5.990 tấn năm 2020 đã tăng lên 9.652 tấn năm 2025. Riêng tháng 1/2026, nhập khẩu đạt 978 tấn, tăng 121,2% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó Việt Nam chiếm tới 99,63% tổng lượng nhập khẩu của nước này.

Đối với mặt hàng gạo, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) Đỗ Hà Nam cho rằng, ASEAN vẫn tiếp tục là thị trường xuất khẩu trọng điểm của Việt Nam thời gian tới. Riêng tháng 1/2026, xuất khẩu gạo sang Philippines đạt 331.770 tấn, trị giá 147,4 triệu USD, chiếm 50,93% tổng lượng và 47,7% tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam. Đây là lần đầu tiên Philippines chiếm tỷ lệ hơn 50% tổng lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Ngoài Philippines, Việt Nam còn xuất khẩu sang Malaysia, Indonesia, Singapore…

Tuy nhiên, cùng với cơ hội, cạnh tranh tại ASEAN cũng ngày càng rõ nét, đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận nếu muốn giữ vững và mở rộng thị phần. Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Philippines Lê Phú Cường nhận định, dù Philippines có sức mua khá, nhu cầu đa dạng và gần gũi về văn hóa tiêu dùng với hàng Việt Nam, nhưng thách thức vẫn hiện hữu khi nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực như gạo chịu tác động từ chính sách điều hành và các biện pháp phòng vệ thương mại, buộc doanh nghiệp phải thường xuyên cập nhật thông tin. Mặt khác, nông sản Việt Nam cũng đang chịu áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các nước xuất khẩu khác như Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia… trong bối cảnh thị trường Philippines tương đối mở với hàng nhập khẩu.

Trong khi đó, doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa chú trọng thiết lập hệ thống phân phối, còn hạn chế trong việc gửi hàng mẫu, tham gia hội chợ, kết nối trực tiếp với khách hàng, đồng thời chưa đầu tư đổi mới sản phẩm phù hợp thị hiếu khiến nhiều mặt hàng chưa tạo được lợi thế rõ rệt.

Ngoài ra, chi phí tiếp cận hệ thống bán lẻ và xây dựng thương hiệu tại thị trường sở tại cùng thủ tục đăng ký an toàn thực phẩm kéo dài và tốn kém cũng đang trở thành rào cản không nhỏ đối với doanh nghiệp Việt Nam.

“Để tháo gỡ khó khăn này, Thương vụ Việt Nam tại Philippines đang đẩy mạnh kết nối giữa doanh nghiệp trong nước với các nhà nhập khẩu, phân phối địa phương; hỗ trợ gửi hàng trưng bày tại phòng mẫu, đồng thời cung cấp thông tin và tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia các hội chợ như Worldbex tổ chức tại Manila vào tháng 3/2026”, ông Cường nhấn mạnh.

Ở góc độ thị trường Thái Lan, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Thái Lan Lê Hữu Phúc cho rằng, những tác động từ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng và hạn chế các chuyến bay qua khu vực Trung Đông đang ảnh hưởng nhất định đến tiêu dùng và du lịch Thái Lan, từ đó tác động ngắn hạn tới xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường này, đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam phải theo sát diễn biến thị trường, linh hoạt điều chỉnh kế hoạch và cơ cấu sản phẩm để thích ứng kịp thời.

Có thể bạn quan tâm

Các diễn giả trao đổi tại phiên tọa đàm của chương trình. (Ảnh: PV)

Vĩnh Long trước cơ hội kiến tạo mô hình phát triển đô thị đáp ứng chuẩn sống mới

Với vị trí, nguồn lực, hệ sinh thái tự nhiên, chiều sâu văn hóa, khát vọng phát triển đang được khơi dậy mạnh mẽ, tỉnh Vĩnh Long sau sáp nhập đang hội tụ đầy đủ điều kiện để kiến tạo một mô hình phát triển đặc trưng: hiện đại, giàu bản sắc; tăng trưởng nhanh gắn bảo vệ môi trường, mở rộng đô thị đặt con người ở vị trí trung tâm.

Bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê, Bộ Tài chính nhấn mạnh về vai trò, vị trí của tổng điều tra kinh tế 2026. (Ảnh có sử dụng yếu tố AI)

Công nghệ và trí tuệ nhân tạo - Chìa khóa thành công của tổng điều tra kinh tế 2026

Tổng điều tra kinh tế 2026 nhằm đánh giá sự phát triển của cơ sở kinh tế về mặt quy mô, lao động, kết quả sản xuất kinh doanh cũng như đánh giá về mức độ ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số cùng cơ cấu, phân bố của các cơ sở và lao động theo địa phương/ngành kinh tế/loại hình kinh tế/hình thức sở hữu.

Các đại biểu tại một điểm cầu hội nghị Tư vấn, hỗ trợ pháp lý về thuế cho phụ nữ khởi nghiệp, phát triển kinh doanh do Bộ Tư pháp và Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam tổ chức. (Ảnh: HẢI MINH)

Đồng hành sâu sát với doanh nghiệp

Khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm gần 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, song lại là nhóm dễ chịu tác động nhất trước rủi ro pháp lý.

Chăm sóc vườn cà-phê tại phường Ea Kao, tỉnh Đắk Lắk. (Ảnh: MINH ANH)

Tận dụng cơ hội xuất khẩu cà-phê

Hiện nay, giá cà-phê thế giới đang tăng trở lại do lo ngại sụt giảm nguồn cung trước tác động của hiện tượng El Nino. Đây là cơ hội cho ngành cà-phê Việt Nam lấy lại đà tăng trưởng xuất khẩu sau một thời gian trầm lắng.

Cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. (Ảnh: VIỆT PHONG)

Gỡ “điểm nghẽn” định giá đất

Quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai có ý nghĩa trực tiếp đối với tăng trưởng kinh tế, phát triển hạ tầng, ổn định xã hội, bảo đảm an sinh và củng cố niềm tin của người dân, doanh nghiệp vào hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Các quy định mới góp phần hiện đại hóa quy trình hoàn thuế giá trị gia tăng cho người nước ngoài khi xuất cảnh.

Kết nối dữ liệu trong hoàn thuế cho khách quốc tế

Quy trình hoàn thuế giá trị gia tăng cho người nước ngoài được bổ sung nhiều nội dung về kết nối dữ liệu, xử lý hóa đơn điện tử và phân cấp thẩm quyền. Các thủ tục lựa chọn địa điểm hoàn thuế tại sân bay, cảng biển cũng lần đầu được quy định cụ thể.

Ảnh minh họa: nhandan.vn

Tăng cường ứng dụng công nghệ trong đánh giá tuân thủ, phân loại rủi ro

Thông tư số 94/2026/TT-BTC được Bộ Tài chính ban hành ngày 1/7/2026 có nhiều điểm mới, trong đó mở rộng cách tiếp cận sang “quản lý tuân thủ, quản lý rủi ro trong quản lý thuế”, được thiết lập trên nền tảng ứng dụng công nghệ cao như dữ liệu lớn (Big Data), học máy (Machine Learning), trí tuệ nhân tạo (AI).

[Infographic] Chứng khoán ngày 16/7: VN-Index tăng 22,12 điểm, khối lượng giao dịch khớp lệnh tăng 40,9% so phiên trước

[Infographic] Chứng khoán ngày 16/7: VN-Index tăng 22,12 điểm, khối lượng giao dịch khớp lệnh tăng 40,9% so phiên trước

Kết phiên giao dịch 16/7, VN-Index đảo chiều tăng 22,12 điểm (+1,24%) lên mức 1.804,24 điểm. Độ rộng trên HoSE khá cân bằng với 134 mã tăng giá, 64 mã giữ giá tham chiếu, 152 mã giảm giá. Thanh khoản thị trường tăng mạnh, khối lượng giao dịch khớp lệnh tăng 40,9% so phiên trước.  

Lãnh đạo Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) và Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) ký thỏa thuận hợp tác giữa hai đơn vị.

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước và Vietnam Post ký kết hợp tác thúc đẩy phát triển thị trường trong nước

Ngày 16/7, tại Hà Nội, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) và Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) ký thỏa thuận hợp tác nhằm tăng cường kết nối lưu thông hàng hóa, mở rộng mạng lưới phân phối, thúc đẩy tiêu thụ hàng Việt Nam và phát triển thị trường trong nước theo hướng hiện đại, bền vững.

Sầu riêng xuất khẩu đang được ưu tiên tạo thuận lợi trong quá trình thông quan. (Ảnh: Báo Nhân Dân)

Hải quan triển khai giải pháp hỗ trợ thông quan sầu riêng xuất khẩu

Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ về tháo gỡ khó khăn cho hoạt động xuất khẩu nông sản, Cục Hải quan vừa có công văn gửi các Chi cục Hải quan khu vực yêu cầu triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động thông quan hàng hóa nông, lâm, thủy sản, đặc biệt là sầu riêng xuất khẩu.

Các quy định mới về tạm hoãn xuất cảnh được kỳ vọng tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Rút ngắn thời gian hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế

Từ 1/7/2026, nhiều quy định mới của Luật Quản lý thuế và các văn bản hướng dẫn chính thức có hiệu lực. Đáng chú ý, quy định về tạm hoãn xuất cảnh được sửa đổi theo hướng rút ngắn thời gian xử lý, tháo gỡ vướng mắc khi dữ liệu nộp thuế chưa được cập nhật, tạo thuận lợi hơn cho người nộp thuế sau khi hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Ban Giám khảo trao giải cho các đội thi.

Lan tỏa thông điệp bình đẳng giới qua Hội thi tuyên truyền viên giỏi

Ngày 16/7, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Phú Thọ phối hợp Tổ chức Care quốc tế tại Việt Nam tổ chức Hội thi tuyên truyền viên giỏi mô hình Tổ truyền thông cộng đồng với chủ đề "Vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế xanh", góp phần lan tỏa bình đẳng giới, thúc đẩy sinh kế bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Hội nghị chuyên đề tại Cà Mau có sự tham dự của người đứng đầu các ban, sở, ngành và cấp ủy, chính quyền các địa phương trong tỉnh.

Cà Mau khơi thông điểm nghẽn mặt bằng, quyết tâm đưa các dự án trọng điểm về đích đúng hẹn

Ngày 16/7, Tỉnh ủy Cà Mau tổ chức hội nghị chuyên đề nhằm đánh giá kết quả thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng. Dự và đồng chủ trì hội nghị có đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, cùng các đồng chí Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau.

Quyết liệt thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công trong những tháng tiếp theo của năm 2026. (Ảnh: minh họa)

Đầu tư công nửa đầu năm 2026: Dấu ấn trong điều hành và bài toán bứt tốc

Trong nửa đầu năm 2026, công tác giải ngân vốn đầu tư công đạt gần 357 nghìn tỷ đồng. Tuy nhiên tiến độ đầu tư công vẫn đối mặt với không ít thách thức từ áp lực chi phí và thủ tục. Việc khẩn trương tháo gỡ những điểm nghẽn nhằm bứt tốc trong những tháng cuối năm đang trở thành nhiệm vụ cấp thiết.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 16/7: Nhóm bất động sản dẫn sóng, VN-Index bật tăng hơn 22 điểm

Phiên giao dịch ngày 16/7, thị trường chứng khoán Việt Nam khởi sắc khi dòng tiền gia tăng mạnh, đưa thanh khoản toàn thị trường vượt 20.891 tỷ đồng. Nhờ sự bứt phá của nhóm bất động sản và ngân hàng, đặc biệt là VIC, VHM, HDB và ACB, VN-Index tăng 22,12 điểm lên 1.804,24 điểm, trong khi khối ngoại đảo chiều mua ròng.