Lợi thế xuất khẩu mới từ thị trường ASEAN

Trong bối cảnh chi phí logistics gia tăng và rủi ro vận tải quốc tế ngày càng khó lường, các thị trường gần như ASEAN đang trở thành “điểm tựa” quan trọng cho xuất khẩu nông sản của Việt Nam. Ngoài lợi thế chi phí và thời gian vận chuyển, khu vực này còn đang gia tăng nhu cầu ở nhiều mặt hàng như rau quả, cao su, thủy sản…

Chế biến thủy sản tại doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Cần Thơ. (Ảnh: ĐỨC ANH)
Chế biến thủy sản tại doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Cần Thơ. (Ảnh: ĐỨC ANH)

Số liệu từ Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) cho thấy, nhu cầu nhập khẩu nông, lâm, thủy sản tại ASEAN có xu hướng tăng ổn định thời gian qua. Tại Malaysia, trị giá nhập khẩu rau quả trong giai đoạn 2021-2025 tăng trưởng bình quân 6,03%/năm, đạt mức cao nhất 2,95 tỷ USD vào năm 2025.

Cơ cấu nhập khẩu của Malaysia phản ánh rõ sự phụ thuộc nguồn cung bên ngoài khi nhóm rau củ thiết yếu như hành, tỏi, khoai tây chiếm khoảng 40-45% tổng lượng rau nhập khẩu; cà rốt, bắp cải, súp lơ chiếm khoảng 30%; các loại rau quả cao cấp phục vụ phân khúc nhà hàng, khách sạn cũng gia tăng mạnh.

Việt Nam hiện là nguồn cung rau quả lớn thứ 7 cho Malaysia, chiếm 3,52% thị phần; trong đó các loại trái cây như thanh long, sầu riêng đông lạnh, xoài, nhãn tiếp tục là phân khúc có lợi thế cạnh tranh rõ rệt. Đặc biệt, sầu riêng Ri6 của Việt Nam đang được Malaysia tăng cường nhập khẩu để làm nguyên liệu chế biến thực phẩm Halal.

Bên cạnh rau quả, nhiều ngành hàng khác cũng ghi nhận tín hiệu tích cực từ thị trường ASEAN. Theo Thương vụ Việt Nam tại Singapore, năm 2025, Việt Nam vươn lên thành nhà cung cấp thủy sản lớn thứ 3 cho Singapore với kim ngạch 125,5 triệu SGD, chiếm 10,3% thị phần. Trong đó, nhóm phi-lê cá và thịt cá ướp lạnh/cấp đông đạt 63 triệu SGD, chiếm 29,7% thị phần và tiếp tục là nhóm sản phẩm chủ lực.

Tại Indonesia, giai đoạn 2021-2025, lượng nhập khẩu cao su bình quân đạt 492.521 tấn/năm, tăng 21,3% so với giai đoạn trước. Việt Nam đã vươn lên vị trí thứ 4 về nguồn cung cao-su cho Indonesia trong năm 2025 với khối lượng 48.710 tấn, tăng 125,1% so với năm 2024, thị phần tăng từ 4,2% lên 10,5%. Xu hướng tăng được dự báo tiếp tục duy trì do sản lượng cao su của Indonesia đang sụt giảm dần.

Ngoài ra, nhu cầu nhập khẩu hạt tiêu trong khu vực ASEAN cũng tăng mạnh. Cụ thể, tại Thái Lan, từ mức nhập 5.990 tấn năm 2020 đã tăng lên 9.652 tấn năm 2025. Riêng tháng 1/2026, nhập khẩu đạt 978 tấn, tăng 121,2% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó Việt Nam chiếm tới 99,63% tổng lượng nhập khẩu của nước này.

Đối với mặt hàng gạo, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) Đỗ Hà Nam cho rằng, ASEAN vẫn tiếp tục là thị trường xuất khẩu trọng điểm của Việt Nam thời gian tới. Riêng tháng 1/2026, xuất khẩu gạo sang Philippines đạt 331.770 tấn, trị giá 147,4 triệu USD, chiếm 50,93% tổng lượng và 47,7% tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam. Đây là lần đầu tiên Philippines chiếm tỷ lệ hơn 50% tổng lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam. Ngoài Philippines, Việt Nam còn xuất khẩu sang Malaysia, Indonesia, Singapore…

Tuy nhiên, cùng với cơ hội, cạnh tranh tại ASEAN cũng ngày càng rõ nét, đòi hỏi doanh nghiệp phải thay đổi cách tiếp cận nếu muốn giữ vững và mở rộng thị phần. Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Philippines Lê Phú Cường nhận định, dù Philippines có sức mua khá, nhu cầu đa dạng và gần gũi về văn hóa tiêu dùng với hàng Việt Nam, nhưng thách thức vẫn hiện hữu khi nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực như gạo chịu tác động từ chính sách điều hành và các biện pháp phòng vệ thương mại, buộc doanh nghiệp phải thường xuyên cập nhật thông tin. Mặt khác, nông sản Việt Nam cũng đang chịu áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các nước xuất khẩu khác như Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia… trong bối cảnh thị trường Philippines tương đối mở với hàng nhập khẩu.

Trong khi đó, doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa chú trọng thiết lập hệ thống phân phối, còn hạn chế trong việc gửi hàng mẫu, tham gia hội chợ, kết nối trực tiếp với khách hàng, đồng thời chưa đầu tư đổi mới sản phẩm phù hợp thị hiếu khiến nhiều mặt hàng chưa tạo được lợi thế rõ rệt.

Ngoài ra, chi phí tiếp cận hệ thống bán lẻ và xây dựng thương hiệu tại thị trường sở tại cùng thủ tục đăng ký an toàn thực phẩm kéo dài và tốn kém cũng đang trở thành rào cản không nhỏ đối với doanh nghiệp Việt Nam.

“Để tháo gỡ khó khăn này, Thương vụ Việt Nam tại Philippines đang đẩy mạnh kết nối giữa doanh nghiệp trong nước với các nhà nhập khẩu, phân phối địa phương; hỗ trợ gửi hàng trưng bày tại phòng mẫu, đồng thời cung cấp thông tin và tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia các hội chợ như Worldbex tổ chức tại Manila vào tháng 3/2026”, ông Cường nhấn mạnh.

Ở góc độ thị trường Thái Lan, Tham tán Thương mại, Thương vụ Việt Nam tại Thái Lan Lê Hữu Phúc cho rằng, những tác động từ gián đoạn chuỗi cung ứng năng lượng và hạn chế các chuyến bay qua khu vực Trung Đông đang ảnh hưởng nhất định đến tiêu dùng và du lịch Thái Lan, từ đó tác động ngắn hạn tới xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam sang thị trường này, đòi hỏi doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam phải theo sát diễn biến thị trường, linh hoạt điều chỉnh kế hoạch và cơ cấu sản phẩm để thích ứng kịp thời.

Có thể bạn quan tâm

Doanh nghiệp FDI tạo lực kéo nâng cao năng lực chuỗi cung ứng

Doanh nghiệp FDI tạo lực kéo nâng cao năng lực chuỗi cung ứng

Với Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt mục tiêu phấn đấu có khoảng 10.000 doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng FDI đến năm 2030, yêu cầu đặt ra không dừng ở việc mở rộng số lượng nhà cung cấp, mà còn là nâng cao năng lực để doanh nghiệp Việt đảm nhận những công việc có giá trị cao hơn.

Lễ cắt băng khánh thành nhà máy Spectre Hưng Yên 2, dấu ấn quan trọng trong hợp tác kinh tế song phương giữa Việt Nam và Vương quốc Đan Mạch. (Ảnh: MINH DUY)

Ứng dụng AI và phát triển xanh vào lĩnh vực may mặc

Sự kiện khánh thành nhà máy may mặc công nghệ cao Spectre Hưng Yên 2 trị giá 30 triệu USD đánh dấu sự phát triển mới của tập đoàn may mặc Đan Mạch tại Việt Nam, đồng thời thể hiện bước đi cụ thể hóa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện vừa được nâng cấp giữa hai quốc gia.

Thu hoạch lúa bằng máy gặt đập liên hợp trên cánh đồng tại Tây Ninh, hướng tới nâng cao tỷ lệ sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn tỉnh. Ảnh: TTXVN

Ngành trồng trọt “bứt tốc” về đích

Phó Cục trưởng Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Quốc Mạnh cho biết, tính đến đầu tháng 10, cả nước đã gieo cấy được hơn 1,86 triệu ha lúa hè thu (đạt 97,7% kế hoạch).

Các trang, thiết bị máy móc hiện đại được đầu tư kéo theo đó là yêu cầu về bảo đảm nguồn cung điện.

Mở không gian cho năng lượng mới

Ngành điện hiện nay cần bảo đảm đủ điện sản xuất, kinh doanh, đồng thời nâng cao hiệu quả vận hành lưới điện, khả năng dự phòng và hiện đại hóa phương thức vận hành. Về dài hạn, việc hình thành các trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới cho ngành năng lượng.

Khu nhà lưu trú công nhân Thiên Phúc, một trong những khu nhà ở xã hội thuê mua, thuê đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh (Ảnh: MINH THÀNH).

Đồng bộ giải pháp để giảm giá nhà ở

Thời gian qua, thị trường bất động sản có nhiều dấu hiệu tích cực, ổn định, nhất là phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, giá nhà từ đó cũng dần hạ nhiệt. Tuy nhiên, người dân vẫn mong đợi những chính sách thông thoáng, đồng bộ hơn để có thể tăng cơ hội tiếp cận nhà ở, hạn chế đầu cơ bất động sản.

Bài 2: Đột phá hạ tầng kết nối, tạo sức bật cho liên kết vùng

Bài 2: Đột phá hạ tầng kết nối, tạo sức bật cho liên kết vùng

Nghị quyết số 27-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu tổ chức không gian phát triển quốc gia theo hướng liên kết, bổ trợ và phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của từng vùng, từng địa phương. Trong đó, phát triển hạ tầng giao thông hiện đại, đồng bộ, kết nối đa phương thức được xác định là một trong những đột phá quan trọng.

Nhà máy lọc dầu Dung Quất duy trì ổn định hoạt động sản xuất để cung ứng nguồn nhiên liệu ra thị trường. (Ảnh: HOÀNG ANH)

Đáp ứng nguồn cung nhiên liệu cho thị trường

Trước nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng năng lượng do xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, ngành dầu khí chủ động gia tăng sản lượng khai thác nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước. Thời gian tới, doanh nghiệp tiếp tục mở rộng hoạt động thương mại, tìm nguồn hàng quốc tế để bảo đảm nguồn cung ứng trên thị trường.

Xã Phú Nghĩa tổ chức livestream quảng bá sản phẩm OCOP, sản phẩm làng nghề. (Ảnh: KIM THOA)

Xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, bền vững

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, công nghệ vào sản xuất, kết hợp chuyển đổi số trong quảng bá, tiêu thụ sản phẩm là hướng đi mà một số xã của Thủ đô Hà Nội đang triển khai nhằm nâng cao hiệu quả phát triển kinh tế nông thôn, cải thiện thu nhập cho người dân và thúc đẩy xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, bền vững.

Quốc hội thảo luận tại hội trường về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội. (Ảnh: DUY LINH)

Tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, khơi thông nguồn lực

Thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội, các đại biểu Quốc hội đề nghị tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, tháo gỡ những vướng mắc trong thực thi, rút ngắn thời gian và chi phí tuân thủ, qua đó khơi thông nguồn lực cho đầu tư, sản xuất, kinh doanh.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền làm việc với Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Xốp. (Ảnh ĐÔNG HUYỀN)

Xúc tiến đầu tư vào xã vùng sâu tỉnh Quảng Ngãi

Để thúc đẩy các địa phương khai thác lợi thế, thu hút đầu tư, ngày 30/10, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Ngãi Trần Phước Hiền đã làm việc với Đảng ủy, Ủy ban nhân dân xã Xốp tìm giải pháp đẩy mạnh công tác xúc tiến đầu tư trên địa bàn vùng sâu, vùng xa.

Các ý kiến tham luận tại diễn đàn đều có chung nhận định, việc kiểm soát chặt dòng tiền, cơ cấu lại nguồn vốn và chủ động xây dựng phương án ứng phó là yêu cầu cấp thiết để doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro. (Ảnh: BTC)

Chủ động quản trị rủi ro, tạo sức bật cho doanh nghiệp

Biến động tỷ giá, lãi suất và giá năng lượng đang làm tăng chi phí sản xuất, kinh doanh, gây sức ép lên dòng tiền và khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Do đó, việc kiểm soát chặt dòng tiền, cơ cấu lại nguồn vốn và chủ động xây dựng phương án ứng phó là yêu cầu cấp thiết để doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro.

Phiên thảo luận “Sản xuất tiên tiến: Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt”, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu năm 2026.

Sản xuất tiên tiến mở đường cho hàng xuất khẩu Việt Nam bứt phá

Việt Nam đang khẳng định vị thế là mắt xích quan trọng trong mạng lưới sản xuất toàn cầu. Tuy nhiên, cùng với quy mô xuất khẩu ngày càng lớn, bài toán nâng cao giá trị gia tăng nội địa và vị trí của doanh nghiệp Việt trong chuỗi cung ứng đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Bộ Tài chính đề xuất tạm thời chưa áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với người bị giả mạo thông tin đăng ký kinh doanh khi đáp ứng các điều kiện theo quy định. (Ảnh: CHQ)

Đề xuất chưa tạm hoãn xuất cảnh người bị giả mạo thông tin đăng ký kinh doanh

Người bị sử dụng trái phép thông tin cá nhân để đăng ký kinh doanh có thể được tạm thời chưa áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh khi cơ quan công an đã tiếp nhận, đang giải quyết phản ánh. Đây là một trong những chính sách đặc thù được Bộ Tài chính đề xuất nhằm tháo gỡ vướng mắc trong quản lý thuế.

Chương trình hỗ trợ triển khai tiếp thị liên kết và quảng bá sản phẩm trên nền tảng số. (Ảnh: Ban tổ chức)

Chung tay hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh Việt tham gia thương mại điện tử

Trung tâm hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp Việt Nam phối hợp với TikTok, eComDX, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam và mạng lưới đa nền tảng DAKE MCN triển khai chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh trên cả nước tham gia thương mại điện tử, với gói hỗ trợ có tổng giá trị lên đến 200 triệu đồng cho mỗi đơn vị tham gia.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Xây dựng Buôn Ma Thuột thành đô thị trung tâm vùng Tây Nguyên kết nối không gian cao nguyên với khu vực duyên hải Nam Trung Bộ

Việc sơ kết, đánh giá các văn bản Trung ương về một số cơ chế, chính sách đặc thù với thành phố Buôn Ma Thuột và công bố Quy hoạch chung đô thị Buôn Ma Thuột đến năm 2050 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo cơ sở pháp lý và định hướng lâu dài cho công tác quản lý, đầu tư xây dựng và phát triển đô thị.

Anh Huyền khởi nghiệp thành công từ niềm đam mê nuôi cá cảnh. (Ảnh: HOÀNG VŨ)

Khấm khá nhờ nuôi cá cảnh

Từ niềm đam mê cá cảnh và quyết tâm lập nghiệp trên quê hương, anh Nguyễn Thanh Huyền (sinh năm 1992), ngụ xã Mỏ Cày, tỉnh Vĩnh Long, đã phát triển trang trại rộng chuyên nuôi, kinh doanh cá cảnh. Sau 9 năm khởi nghiệp, mô hình liên kết sáu cơ sở vệ tinh, mang lại lợi nhuận hàng chục triệu đồng mỗi tháng.