Liên kết nông nghiệp hiệu quả nhưng chưa bền vững

Sau 6 năm thực hiện Nghị định 98/2018/NĐ-CP về khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất, tiêu thụ nông sản, nhiều mô hình đã phát huy hiệu quả nhưng chưa bền vững; phần lớn mới dừng ở hợp đồng mua bán, thiếu cam kết dài hạn, thủ tục rườm rà và hạ tầng số còn hạn chế.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng phát biểu tại Hội nghị.
Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng phát biểu tại Hội nghị.

Ngày 11/11, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị sơ kết 6 năm thực hiện Nghị định số 98/2018/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách khuyến khích phát triển hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.

Liên kết - động lực nâng tầm chuỗi giá trị nông sản

Theo báo cáo tổng hợp từ 34 tỉnh, thành phố, tính đến hết tháng 6/2025, cả nước đã có 2.938 dự án và kế hoạch liên kết được phê duyệt theo Nghị định 98, trong đó 1.968 dự án và 970 kế hoạch đã triển khai trực tiếp tại địa phương. Đáng chú ý, 2.331 dự án do hợp tác xã chủ trì, khẳng định vai trò trung tâm của khu vực kinh tế tập thể trong chuỗi giá trị nông sản.

Tổng kinh phí thực hiện các dự án liên kết đạt 15.243 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ 3.186 tỷ đồng (20,9%), phần còn lại do doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đối ứng. Bình quân mỗi dự án có quy mô 5,18 tỷ đồng, ngân sách hỗ trợ khoảng 1,08 tỷ đồng. Mức hỗ trợ tuy không lớn nhưng đã “kích hoạt” hàng nghìn mô hình hợp tác hiệu quả trên khắp cả nước.

Sau hơn 6 năm triển khai, Nghị định 98/2018/NĐ-CP đã tạo ra bước ngoặt trong tư duy phát triển nông nghiệp, chuyển từ sản xuất tự phát sang tổ chức sản xuất có liên kết chặt chẽ theo chuỗi giá trị. Một “văn hóa hợp tác mới” đã hình thành: nông dân chủ động sản xuất theo đơn đặt hàng của doanh nghiệp; hợp tác xã trở thành cầu nối tin cậy, đại diện lợi ích nông dân và là đối tác kinh tế thực sự trong chuỗi giá trị.

ndo_br_z7211390185413-79cd78073e25ae10370a8f89c0547175-1995.jpg
Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn Lê Đức Thịnh phát biểu tại Hội nghị.

Nhiều hợp tác xã được đầu tư hạ tầng sản xuất, kho bảo quản, hệ thống truy xuất nguồn gốc, nâng cao năng lực quản trị. Nhờ đó, nhiều địa phương đã hình thành vùng nguyên liệu tập trung gắn với mã số vùng trồng, tiêu chuẩn xuất khẩu, mở ra cơ hội tiếp cận thị trường chính ngạch. Các ngành hàng chủ lực như lúa gạo, cà phê, trái cây, thủy sản, chăn nuôi và lâm sản đều ghi nhận bước tiến rõ rệt về tổ chức sản xuất và tiêu chuẩn hóa quy trình.

Chuỗi liên kết giúp giảm phụ thuộc vào thương lái, mở rộng thị trường xuất khẩu sang Nhật Bản, Liên minh châu Âu (EU), Mỹ. Nông dân tham gia liên kết có thu nhập cao hơn 10%-20% so với sản xuất đơn lẻ, nhờ giảm chi phí đầu vào, ổn định đầu ra và nâng cao năng suất. Doanh nghiệp kiểm soát được nguyên liệu, giảm rủi ro thị trường, tăng uy tín thương hiệu, trong khi chính quyền địa phương có thêm công cụ quản lý vùng sản xuất và hoạch định chính sách hiệu quả.

Hướng tới chuỗi giá trị nông nghiệp xanh, số hóa

Theo Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn Lê Đức Thịnh, quá trình triển khai Nghị định 98/2018/NĐ-CP vẫn còn những hạn chế. Tính bền vững của các mô hình liên kết chưa cao; nhiều dự án mới dừng lại ở hợp đồng mua bán, thiếu cam kết dài hạn về đầu tư, kỹ thuật và tiêu chuẩn chất lượng. Khi giá thị trường biến động, liên kết dễ đứt gãy, phản ánh tư duy hợp tác còn ngắn hạn.

Thủ tục hành chính còn rườm rà, khiến hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ khó tiếp cận chính sách. Việc thiếu đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp khiến nhiều mô hình không đủ năng lực lập dự án, dù có hỗ trợ tư vấn tới 300 triệu đồng/dự án. Bên cạnh đó, hạ tầng số phục vụ quản lý và truy xuất nguồn gốc còn yếu, dữ liệu phân tán, thiếu chuẩn hóa.

Năng lực quản trị của hợp tác xã còn yếu, doanh nghiệp chưa có động lực đầu tư dài hạn do thiếu cơ chế bảo hiểm rủi ro, thiếu vốn tín dụng ưu đãi. Các chính sách hiện nay chủ yếu hỗ trợ đầu tư ban đầu mà chưa có cơ chế “hỗ trợ theo kết quả”, dẫn tới việc duy trì liên kết chưa thực sự bền vững.

Ông Lê Đức Thịnh kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp các bộ, ngành tham mưu Chính phủ sớm ban hành Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 98 trong năm 2026.

Tại hội nghị, ông Hoàng Vũ Quang, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường đề xuất, cần tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và hợp tác xã thuê đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất để đầu tư hạ tầng, kho lạnh, nhà xưởng phục vụ sơ chế, bảo quản, chế biến nông sản; đồng thời hỗ trợ tích tụ đất đai để phát triển sản xuất quy mô lớn, hình thành cánh đồng mẫu.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng nhấn mạnh, Việt Nam đã hình thành được chuỗi giá trị nông sản quy mô lớn, có sức lan tỏa, là công cụ quản trị trung tâm giúp truy xuất nguồn gốc, minh bạch thương mại và quản lý toàn bộ chuỗi. Trong bối cảnh thực hiện cam kết Net Zero 2050, giá trị sản phẩm và tín chỉ carbon đang trở thành động lực kinh tế mới cho nông dân và hợp tác xã.

Theo Thứ trưởng Võ Văn Hưng, liên kết nông nghiệp Việt Nam hiện “đã hình thành về lượng nhưng chưa vững về chất”. Thủ tục hỗ trợ còn rườm rà, liên kết số và xanh chưa được chú trọng, năng lực hợp tác xã chưa đủ mạnh để điều phối chuỗi.

Ông Võ Văn Hưng đề xuất bốn nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới: cải cách thủ tục và cơ chế hỗ trợ; phát triển chuỗi giá trị số và xanh; tổ chức sản xuất gắn vùng nguyên liệu chuẩn, cấp mã số vùng trồng; xây dựng hệ sinh thái tư vấn liên kết xuyên suốt.

“Liên kết chuỗi giá trị không chỉ là phương thức sản xuất, mà còn là văn hóa hợp tác, niềm tin và bản lĩnh của nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp Việt Nam”, Thứ trưởng Võ Văn Hưng khẳng định.

Có thể bạn quan tâm

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Người sáng lập thương hiệu thịt lợn sạch Sáng Nhung: “Làm nông nghiệp sạch không có chỗ cho thử nghiệm”

Từ một người nông dân từng trải qua biến cố với thực phẩm bẩn, ông Nguyễn Ngọc Sáng, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Chế biến thực phẩm an toàn Sáng Nhung (Tuyên Quang) đã lựa chọn con đường khó: Xây dựng chuỗi nông nghiệp sạch khép kín, nuôi lợn bằng thảo dược và theo đuổi mô hình kinh tế tuần hoàn.  

Một góc đô thị tại Vinhomes Oceanpark 2 (Hưng Yên).

Sức bật mạnh mẽ của Hưng Yên

Sau khi hợp nhất, tỉnh Hưng Yên có thế và lực rất lớn để tăng tốc phát triển trên nhiều lĩnh vực. Nằm giữa vùng tăng trưởng động lực phía bắc gồm Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh, tỉnh có điều kiện thuận lợi thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách, tập trung đầu tư đồng bộ cơ sở hạ tầng và nâng cao đời sống cho nhân dân.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng.

EVNNPC chủ động các giải pháp linh hoạt, bền vững bảo đảm cung ứng điện trong cao điểm nắng nóng

Trong bối cảnh mùa hè năm 2026 được dự báo tiếp tục xuất hiện nhiều đợt nắng nóng gay gắt, nhu cầu sử dụng điện tăng cao trên diện rộng, Tổng công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm cung cấp điện an toàn, ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của người dân.

PV GAS đã tiếp nhận tàu PACIFIC SUCCESS với hơn 71.000 tấn LNG nhập khẩu từ Australia.

PV GAS nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG

Ngày 29/4, Tổng công ty Khí Việt Nam (PV GAS) cho biết, đơn vị đã nhập khẩu gần 120 nghìn tấn LNG và LPG nhằm bảo đảm duy trì ổn định cung ứng năng lượng phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Ảnh minh họa.

Chứng khoán ngày 29/4: VN-Index giảm gần 22 điểm, khối ngoại bán mạnh VIC

Phiên giao dịch ngày 29/4, sắc đỏ bao trùm thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn ghi nhận áp lực bán mạnh mẽ khiến các chỉ số chính giảm sâu. Ngành bất động sản có mức giảm mạnh nhất thị trường với 3,41% chủ yếu đến từ mã VIC, VHM, BCM. Chốt phiên, VN-Index giảm 21,74 điểm, xuống mức 1.854,1 điểm.