Lấy di sản nâng giá trị đường sắt

Nỗ lực biến hoạt động chuyên chở thông thường thành hành trình du lịch, trải nghiệm văn hóa, nhiều chuyến tàu giữa cố đô Huế và Đà Nẵng đã tạo nên sức hút mới.

Thưởng thức văn nghệ trên chuyến tàu "Hành trình di sản".
Thưởng thức văn nghệ trên chuyến tàu "Hành trình di sản".

Đi tàu cũng là trải nghiệm

Trước những “chuyến tàu văn hóa” từ Hà Nội đi Hải Phòng, từ Hà Nội đi Từ Sơn (Bắc Ninh) thời gian qua, hơn 2 năm trước, một chặng đường “du lịch hóa đường sắt” tạo được chú ý là “Hành trình di sản miền Trung” giữa hai địa phương Huế và Đà Nẵng. Từ tháng 3/2024, Tổng công ty đường sắt Việt Nam khai thác các giá trị di sản của hai vùng đất này đưa lên 4 chuyến tàu trong ngày gồm 2 chuyến khởi hành từ Huế đi Đà Nẵng và ngược lại.

Có mặt trên đoàn tàu giao diện mới từ Huế vào Đà Nẵng, vừa ra mắt dịp 26/3 năm nay, nhiều nhóm khách cảm nhận được không khí rộn rã khác với những chuyến tàu chở khách thông thường. Chưa ngồi “ấm” chỗ, mọi người đã đi lại tấp nập xuyên qua các toa tàu mang sắc tím, vàng, điểm chút son và hoa văn gợi nét cung đình. “Mục tiêu” chính đều tập trung về hai toa cộng đồng nơi có dịch vụ ăn sáng, ăn nhẹ, xem biểu diễn nghệ thuật và thưởng trà Huế. Tại đây nhóm nghệ nhân - đầu bếp phục vụ một số loại bánh trái đặc trưng Huế, Đà Nẵng. Liền đó, thưởng thức các điệu hò Huế, các bài hát mang âm hưởng dân ca Huế do nhóm 3 nghệ sĩ thể hiện. Nghe hát và có nhu cầu thể hiện, khách có thể lên hát giao lưu. Văn nghệ hai chiều tạo nên không khí tương tác vui vẻ với sự góp mặt của nhiều giọng ca từ các vùng đất. Và sân khấu mini trở nên của chung người đi tàu.

Sau những sắc màu cố đô từ điểm khởi hành Ga Huế đến Lăng Cô; từ Lăng Cô đi Đà Nẵng, toa tàu lại tràn ngập những âm thanh sôi nổi của các ca khúc trẻ trung mang tinh thần “thành phố đáng sống” Đà Nẵng. Ở chiều ngược lại thì tàu mang không khí Đà Nẵng trước, cứ như vậy, trên mỗi luồng tàu luôn có nhóm nghệ sĩ, nghệ nhân sẵn sàng phục vụ trước khi tàu chuyển bánh.

“Qua hai năm vận hành, mô hình này đã được ghi nhận tốt từ người dân trong nước, đặc biệt là du khách quốc tế đã đón nhận hào hứng”, ông Lương Xuân Thường, Bí thư, Giám đốc chi nhánh vận tải đường sắt Đồng Hới cho biết. Theo đó, việc đi tàu không phải là một hành trình nữa mà là trải nghiệm thật sự. Được truyền thông rộng rãi và có sự ủng hộ của hai thành phố Đà Nẵng, Huế, khách đi chuyến tàu di sản này ngày càng đông. Vào các dịp cao điểm, khách quốc tế chiếm khoảng 50-60%. Giá cả có “nhỉnh” hơn 15-20% so đi tàu thông thường và ô-tô, nhưng theo nhiều khách phản hồi, mọi người rất hưởng ứng.

122.jpg
Ga Huế xưa. Ảnh tư liệu

Dựa trên giá trị lâu bền

“Sau hai năm, chúng tôi cải tạo, nâng cấp đoàn tàu, thêm trải nghiệm mới cho hành khách. Tháng đầu tính từ 26/3/2026, lượng khách tăng gấp đôi so cùng kỳ”, ông Thường cho biết: “Chúng tôi luôn lấy ý kiến hành khách để đổi mới trên tàu. Đặc biệt là vệ sinh toa xe, phong cách phục vụ, luôn phải mới nhưng phải dựa trên cái gốc di sản. Thời gian tới sẽ mở rộng đặc sản vùng miền, quà lưu niệm để phục vụ khách tận nơi.

Cũng với tinh thần tôn vinh di sản, thể hiện rõ hơn dấu ấn của di sản giao thông, di sản công nghiệp trên địa bàn, trước đó ngày 9/10/2025, Sở Du lịch thành phố Huế đã có quyết định công nhận Ga Huế là điểm du lịch của thành phố Huế. Theo Trưởng ga Huế Trần Danh Văn, đây là sự khẳng định Ga Huế không chỉ là hạ tầng giao thông, mà là một tài sản văn hóa. Ông Văn cho biết, tại địa chỉ số 2 Bùi Thị Xuân, phường Thuận Hóa, Ga Huế là một trong những nhà ga cổ nhất Việt Nam với gần 120 năm hình thành và phát triển, mang giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc đặc trưng của cố đô. Đặc biệt, theo Quyết định số 1152/QĐ-UBND ngày 30/5/2018 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế), Ga Huế là một trong 27 công trình kiến trúc Pháp tiêu biểu tại Huế.

Thời gian qua, kiến trúc cổ kính và không gian đặc trưng của khu ga đã thu hút nhiều du khách đến tham quan, check-in. Với nỗ lực của ga và sự ủng hộ của Tổng công ty đường sắt Việt Nam, không gian Café hỏa xa được mở ngay cạnh ga cũng trở thành một điểm đến mới, thoáng rộng, được bài trí theo phong cách “nhà tàu” với mặt ngoài mở ra phía sông Hương, mặt trong hướng vào khu vực đường ray của ga. Tâm huyết với không gian này, theo Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty đường sắt Việt Nam Trần Tuấn Anh, với những công trình hàng trăm năm tuổi, các giá trị văn hóa, lịch sử liên quan cần được giữ gìn và tìm cách tạo dựng các không gian mới mẻ để công chúng, du khách đến trải nghiệm.

Đó cũng là niềm tự hào của những người làm nghề tại Ga Huế cũng như trên các tuyến đường sắt Bình-Trị-Thiên, khi các công trình và nhiều hiện vật thiết bị, máy móc của ngành được nhìn nhận không chỉ ở khía cạnh kỹ thuật, giao thông mà đã trở thành những tài sản văn hóa.

123.jpg
Mặt trong ga Huế hiện nay.

Tại toa cộng đồng được dành làm không gian thưởng trà với ghế ngồi thiết kế hướng ra cửa sổ, nhiều nhóm khách thong thả ngắm cảnh đầm, vịnh Lăng Cô và biển núi hùng vĩ khi tàu qua đèo Hải Vân. Thao tác tỉ mỉ từng công đoạn pha trà cho khách chụp ảnh và rót từng chén thơm hương sen mời khách, bạn trẻ Ngô Thị Ái Nhi, nhân viên Công ty cổ phần đặc sản Kim Luông (Huế) giới thiệu, đây là trà đinh ướp sen hồ Tịnh Tâm. Vốn là dòng sen trắng hoàng cung xưa kia mọc trong đại nội, sen được nhân giống ra hồ Tịnh Tâm và dùng để ướp trà.

Có thể bạn quan tâm

Mang cả trăm năm vào nét vẽ

Mang cả trăm năm vào nét vẽ

Trên tay tôi đang cầm ấn phẩm “Lê Thi - Tiếng nói của chính mình” (NXB Hội Nhà văn 2026), một cuốn sách đẹp, trang trọng, dày hơn 300 trang, khái quát toàn bộ con đường hội họa của họa sĩ Lê Thi (1925-2024).

Du hành trên “Con đường Tơ lụa” kỷ nguyên mới: Kỳ 1 - Giao lộ ký ức và khát vọng kết nối

Du hành trên “Con đường Tơ lụa” kỷ nguyên mới: Kỳ 1 - Giao lộ ký ức và khát vọng kết nối

Ánh nắng tháng 7 phủ mầu vàng nhạt lên những rẻo cây xanh bên đường, mở đầu cho hành trình ngược dòng lịch sử đầy mê hoặc. Phía ngoài kia là sa mạc mênh mông, nơi cái nóng mùa hè làm cảnh vật như nhòe đi, nhưng bước vào không gian Mỹ thuật quán (Trung tâm Triển lãm mỹ thuật Đôn Hoàng), nơi diễn ra Đối thoại Di sản văn hóa Trung Quốc - ASEAN, câu chuyện về ký ức, bản sắc và trách nhiệm chung trước tương lai lại hiện ra rõ nét.

Nhà nghiên cứu Quang Long cùng các nghệ sĩ giới thiệu âm nhạc truyền thống đến với khán giả.

Nghệ thuật truyền thống: Nguồn lực quan trọng cho công nghiệp văn hóa

Công cuộc chuyển đổi số cùng với hội nhập quốc tế đang ngày càng sâu rộng, tạo cơ hội để các sản phẩm văn hóa toàn cầu phủ sóng trên các nền tảng xã hội. Từ đây việc giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống trở thành yêu cầu mang tính chiến lược của quốc gia. Nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Long chia sẻ về vấn đề này.

“Khát vọng tình yêu” gửi những người ngã xuống

“Khát vọng tình yêu” gửi những người ngã xuống

Theo đuổi dòng nhạc thính phòng, ca sĩ Khánh Ly (sinh năm 1984 tại Nghệ An) dành tình yêu, sự bền bỉ và ý chí vượt qua khó khăn để xây dựng nền tảng kỹ thuật thanh nhạc vững chắc cho mình và truyền dạy cho các học trò tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

Những tình tự riêng ngưng đọng

Những tình tự riêng ngưng đọng

Bốn nữ nhà thơ họ Đoàn là Đoàn Thị Tảo, Đoàn Thị Ký, Đoàn Thị Lam Luyến, Đoàn Ngọc Thu gần đây ra mắt tuyển thơ “Thi phẩm tứ nữ họ Đoàn” (NXB Hội Nhà văn). Đó là những khúc tình tự riêng đầy ngưng đọng.

Nhà thơ Hồng Thanh Quang và tập thơ "Cúc muộn".

Tận tụy cùng thơ

Sau khi xuất bản tập “Giác ngộ” được xuất bản giữa năm 2025, một ngày, đọc lại những bài thơ mới viết, nhà thơ Hồng Thanh Quang thấy có chung một mạch cảm xúc, tâm sự, với những vui buồn và suy tư của một người đứng tuổi trước thực tế xã hội và cảnh ngộ đời mình, đủ các dư vị và màu sắc. Từ đó, tập thơ mới “Cúc muộn” (NXB Văn học) ra đời và được phát hành tháng 6/2026.

Ảnh: ANH QUÂN

Vươn tầm để vươn lên

Trong ba ngày cuối tuần qua, có một sự kiện lớn rất đáng chú ý trong việc đẩy mạnh định hướng phát triển công nghiệp hóa ở những trung tâm lớn. Đó là Lễ khai mạc Festival Biển Khánh Hòa 2026 với tên gọi “Sắc mầu đại dương - Vươn tầm quốc tế” ở phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa.

Phở Hà Nội. Ảnh: K.MINH

Nên định danh đúng cho di sản “Phở”

Trong tiến trình xây dựng hồ sơ khoa học “Phở” để trình UNESCO xem xét ghi vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại dường như đang tồn tại cách hiểu chưa thật sự thấu đáo trong việc nhận diện di sản.

GS Tạ Phương cùng con trai trên Cao nguyên đá Đồng Văn, phía sau là hẻm Tu Sản. Ảnh: NVCC

Chuyện đặt tên hẻm Tu Sản

Tình cờ tôi được cộng tác viên Văn Minh Thiều của ấn phẩm Thời Nay cho biết một thông tin “lạ”: Cái tên hẻm Tu Sản - thắng cảnh nổi tiếng trên cao nguyên đá Đồng Văn - Tuyên Quang không phải tên gọi cổ xưa, mà là tên mới được đặt gần đây!

Người dân đến viếng tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên. Ảnh: MINH LÊ

Đầu nguồn dòng Lô xanh

Mỗi năm, cứ khi tháng Bảy chạm ngõ, lòng tôi lại hướng về dải đất biên cương ấy, nơi có một dòng sông từng mang màu đỏ máu và một người bạn lặng lẽ ươm mầm xanh cho rừng.

Tuần phim kỷ niệm 27/7

Tuần phim kỷ niệm 27/7

Từ ngày 21 đến 28/7, Tuần phim Kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) sẽ tổ chức trên cả nước. Lần đầu toàn bộ hệ thống rạp chiếu phim thương mại cùng tham gia chương trình chiếu phim miễn phí quy mô quốc gia.

Việc phát triển hai bên bờ sông Hồng cần trả lời thấu đáo nhiều câu hỏi về sinh kế của người dân và việc bảo tồn, phát huy truyền thống lịch sử, văn hóa.

Không để làng cổ "bơ vơ" trong đô thị hiện đại

Hà Nội đang từng bước chuyển mình với các dự án quy hoạch hiện đại và đồng bộ. Song một đô thị đáng sống và phát triển bền vững là nơi không chỉ xây dựng hạ tầng mới, mà còn tạo điểm tựa cho giá trị văn hiến. Trong vận hội ấy, gìn giữ cấu trúc làng cổ chính là bước đi quan trọng để bảo tồn bản sắc lâu đời của mảnh đất Kinh kỳ.

Lê Thiết Cương: Chiều mùa đông”, bột màu, 50x74cm, 2004.

Bên sau một bảng màu êm

Khoảng trống trên tranh của Lê Thiết Cương là điểm thu hút mắt nhìn của cá nhân người viết hơn cả, trong mỗi dịp thưởng lãm tranh của ông. Nó giúp làm cân bằng những chông chênh của dáng vẻ nhân vật, làm nhẹ lại những tâm tư đối thoại hay là độc thoại giữa nhân vật với nhau và với người xem.

Nam, nữ sinh chơi bi-a ở phố Tân Mai, phường Tương Mai, Hà Nội.

Những nỗi lo tưởng chừng như đơn giản

Những tháng hè của học sinh để lấy lại năng lượng sau thời gian học hành căng thẳng lại là nỗi lo của các bậc phụ huynh. Từ những việc đơn giản như ăn uống, ngủ nghỉ khi ở nhà đến an toàn khi các con ra ngoài chơi. Bên cạnh các trò chơi lành mạnh, tốt cho sức khỏe, sự hấp dẫn của các trò chơi “đốt tiền” giết thời gian như game online, bi-a… khiến nhiều phụ huynh nơm nớp mỗi ngày đi làm.

Du khách quốc tế tham dự một lễ hội văn hóa tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Khát vọng thành “đầu tàu” kinh tế sáng tạo

Là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, TP Hồ Chí Minh đang hướng tới trở thành “đầu tàu” phát triển công nghiệp văn hóa, biến sáng tạo thành động lực tăng trưởng mới, lan tỏa “sức mạnh mềm” và bản sắc Việt Nam trong tiến trình hội nhập.

Bà Bích Liên trong một chương trình từ thiện.

Mãi thắm màu hoa lửa thanh niên xung phong

Là cựu thanh niên xung phong (TNXP) ở tuyến lửa Trường Sơn, bà Nguyễn Thị Bích Liên, Trưởng đoàn Nghệ thuật Cựu TNXP Thành phố Hà Nội, đã trải qua nhiều gian khổ. Tập tự truyện “Thời hoa lửa” (NXB Hội Nhà văn) của bà kể chuyện thời thanh xuân kiên cường trong tuyến lửa, là lời tri ân đối với đồng đội.

Ông Lâm Tới diễn vai xã trưởng trong trích đoạn "Xã trưởng, mẹ Đốp" (vở "Quan Âm Thị Kính").

“Linh hoạt” lan tỏa chèo ở làng Gòi

Hình ảnh cây đa, bến nước, mái đình và thanh âm làn điệu chèo thiết tha từ lâu đã trở nên thân thuộc, gần gũi với nhiều thế hệ sinh ra và lớn lên ở làng quê Bắc Bộ. Để những chiếu chèo được ngân vang nơi sân đình hay trong các lễ hội, đó là cả quá trình dày công luyện tập, nỗ lực gìn giữ của những con người thầm lặng.

Không khí sôi nổi tại Trại hè Tam Ngữ Mùa 2.

Giữ tiếng H’Mông bằng cả tiếng Anh, tiếng Việt

Khép lại 8 ngày (31/5-7/6) dạy học tại Sà Phìn (Tuyên Quang), Trại hè Tam Ngữ Mùa 2 đã mang đến không gian học tập và giao lưu cho 50 học sinh địa phương thông qua mô hình giáo dục tam ngữ Việt - Anh - H'Mông. Dự án thúc đẩy giáo dục ba ngôn ngữ (Anh - Việt - H’Mông), trang bị cho học sinh vùng cao năng lực hội nhập toàn cầu đồng thời gìn giữ ngôn ngữ và bản sắc văn hóa H'Mông.