Lấy di sản nâng giá trị đường sắt

Nỗ lực biến hoạt động chuyên chở thông thường thành hành trình du lịch, trải nghiệm văn hóa, nhiều chuyến tàu giữa cố đô Huế và Đà Nẵng đã tạo nên sức hút mới.

Thưởng thức văn nghệ trên chuyến tàu "Hành trình di sản".
Thưởng thức văn nghệ trên chuyến tàu "Hành trình di sản".

Đi tàu cũng là trải nghiệm

Trước những “chuyến tàu văn hóa” từ Hà Nội đi Hải Phòng, từ Hà Nội đi Từ Sơn (Bắc Ninh) thời gian qua, hơn 2 năm trước, một chặng đường “du lịch hóa đường sắt” tạo được chú ý là “Hành trình di sản miền Trung” giữa hai địa phương Huế và Đà Nẵng. Từ tháng 3/2024, Tổng công ty đường sắt Việt Nam khai thác các giá trị di sản của hai vùng đất này đưa lên 4 chuyến tàu trong ngày gồm 2 chuyến khởi hành từ Huế đi Đà Nẵng và ngược lại.

Có mặt trên đoàn tàu giao diện mới từ Huế vào Đà Nẵng, vừa ra mắt dịp 26/3 năm nay, nhiều nhóm khách cảm nhận được không khí rộn rã khác với những chuyến tàu chở khách thông thường. Chưa ngồi “ấm” chỗ, mọi người đã đi lại tấp nập xuyên qua các toa tàu mang sắc tím, vàng, điểm chút son và hoa văn gợi nét cung đình. “Mục tiêu” chính đều tập trung về hai toa cộng đồng nơi có dịch vụ ăn sáng, ăn nhẹ, xem biểu diễn nghệ thuật và thưởng trà Huế. Tại đây nhóm nghệ nhân - đầu bếp phục vụ một số loại bánh trái đặc trưng Huế, Đà Nẵng. Liền đó, thưởng thức các điệu hò Huế, các bài hát mang âm hưởng dân ca Huế do nhóm 3 nghệ sĩ thể hiện. Nghe hát và có nhu cầu thể hiện, khách có thể lên hát giao lưu. Văn nghệ hai chiều tạo nên không khí tương tác vui vẻ với sự góp mặt của nhiều giọng ca từ các vùng đất. Và sân khấu mini trở nên của chung người đi tàu.

Sau những sắc màu cố đô từ điểm khởi hành Ga Huế đến Lăng Cô; từ Lăng Cô đi Đà Nẵng, toa tàu lại tràn ngập những âm thanh sôi nổi của các ca khúc trẻ trung mang tinh thần “thành phố đáng sống” Đà Nẵng. Ở chiều ngược lại thì tàu mang không khí Đà Nẵng trước, cứ như vậy, trên mỗi luồng tàu luôn có nhóm nghệ sĩ, nghệ nhân sẵn sàng phục vụ trước khi tàu chuyển bánh.

“Qua hai năm vận hành, mô hình này đã được ghi nhận tốt từ người dân trong nước, đặc biệt là du khách quốc tế đã đón nhận hào hứng”, ông Lương Xuân Thường, Bí thư, Giám đốc chi nhánh vận tải đường sắt Đồng Hới cho biết. Theo đó, việc đi tàu không phải là một hành trình nữa mà là trải nghiệm thật sự. Được truyền thông rộng rãi và có sự ủng hộ của hai thành phố Đà Nẵng, Huế, khách đi chuyến tàu di sản này ngày càng đông. Vào các dịp cao điểm, khách quốc tế chiếm khoảng 50-60%. Giá cả có “nhỉnh” hơn 15-20% so đi tàu thông thường và ô-tô, nhưng theo nhiều khách phản hồi, mọi người rất hưởng ứng.

122.jpg
Ga Huế xưa. Ảnh tư liệu

Dựa trên giá trị lâu bền

“Sau hai năm, chúng tôi cải tạo, nâng cấp đoàn tàu, thêm trải nghiệm mới cho hành khách. Tháng đầu tính từ 26/3/2026, lượng khách tăng gấp đôi so cùng kỳ”, ông Thường cho biết: “Chúng tôi luôn lấy ý kiến hành khách để đổi mới trên tàu. Đặc biệt là vệ sinh toa xe, phong cách phục vụ, luôn phải mới nhưng phải dựa trên cái gốc di sản. Thời gian tới sẽ mở rộng đặc sản vùng miền, quà lưu niệm để phục vụ khách tận nơi.

Cũng với tinh thần tôn vinh di sản, thể hiện rõ hơn dấu ấn của di sản giao thông, di sản công nghiệp trên địa bàn, trước đó ngày 9/10/2025, Sở Du lịch thành phố Huế đã có quyết định công nhận Ga Huế là điểm du lịch của thành phố Huế. Theo Trưởng ga Huế Trần Danh Văn, đây là sự khẳng định Ga Huế không chỉ là hạ tầng giao thông, mà là một tài sản văn hóa. Ông Văn cho biết, tại địa chỉ số 2 Bùi Thị Xuân, phường Thuận Hóa, Ga Huế là một trong những nhà ga cổ nhất Việt Nam với gần 120 năm hình thành và phát triển, mang giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc đặc trưng của cố đô. Đặc biệt, theo Quyết định số 1152/QĐ-UBND ngày 30/5/2018 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là thành phố Huế), Ga Huế là một trong 27 công trình kiến trúc Pháp tiêu biểu tại Huế.

Thời gian qua, kiến trúc cổ kính và không gian đặc trưng của khu ga đã thu hút nhiều du khách đến tham quan, check-in. Với nỗ lực của ga và sự ủng hộ của Tổng công ty đường sắt Việt Nam, không gian Café hỏa xa được mở ngay cạnh ga cũng trở thành một điểm đến mới, thoáng rộng, được bài trí theo phong cách “nhà tàu” với mặt ngoài mở ra phía sông Hương, mặt trong hướng vào khu vực đường ray của ga. Tâm huyết với không gian này, theo Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty đường sắt Việt Nam Trần Tuấn Anh, với những công trình hàng trăm năm tuổi, các giá trị văn hóa, lịch sử liên quan cần được giữ gìn và tìm cách tạo dựng các không gian mới mẻ để công chúng, du khách đến trải nghiệm.

Đó cũng là niềm tự hào của những người làm nghề tại Ga Huế cũng như trên các tuyến đường sắt Bình-Trị-Thiên, khi các công trình và nhiều hiện vật thiết bị, máy móc của ngành được nhìn nhận không chỉ ở khía cạnh kỹ thuật, giao thông mà đã trở thành những tài sản văn hóa.

123.jpg
Mặt trong ga Huế hiện nay.

Tại toa cộng đồng được dành làm không gian thưởng trà với ghế ngồi thiết kế hướng ra cửa sổ, nhiều nhóm khách thong thả ngắm cảnh đầm, vịnh Lăng Cô và biển núi hùng vĩ khi tàu qua đèo Hải Vân. Thao tác tỉ mỉ từng công đoạn pha trà cho khách chụp ảnh và rót từng chén thơm hương sen mời khách, bạn trẻ Ngô Thị Ái Nhi, nhân viên Công ty cổ phần đặc sản Kim Luông (Huế) giới thiệu, đây là trà đinh ướp sen hồ Tịnh Tâm. Vốn là dòng sen trắng hoàng cung xưa kia mọc trong đại nội, sen được nhân giống ra hồ Tịnh Tâm và dùng để ướp trà.

Có thể bạn quan tâm

Phim “Hộ linh tráng sĩ” được đầu tư công phu nhưng kịch bản và dàn dựng vẫn nhận nhiều góp ý.

Cơ hội cho phim cổ trang

Phim cổ trang đang mở ra một không gian để điện ảnh Việt Nam tìm về lịch sử, văn hóa và những lớp ký ức của dân tộc. Nhưng để những chất liệu ấy thật sự hiện diện trên màn ảnh, cần nhiều hơn một ý tưởng hay hay một câu chuyện hấp dẫn. Đó là quá trình nghiên cứu, phục dựng, sáng tạo, sản xuất và đưa tác phẩm đến với công chúng.

Cần tăng cường các mô hình kết nối tủ sách quân và dân để xây dựng văn hóa đọc ở các địa bàn cơ sở.

Rất nhiều cách hay để áp dụng trong xã hội

Chuyên đề “Từ trang sách đến sức mạnh tinh thần người lính” đăng trên Thời Nay số 1732 đã nhận được sự quan tâm của nhiều bạn đọc. Qua thực tế bồi đắp văn hóa đọc trong môi trường quân đội, các ý kiến cho rằng, có thể tìm hiểu, vận dụng ở trường học, cơ quan, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội. Bên cạnh việc xây dựng các tủ sách hay phòng đọc, quan trọng hơn là cách tổ chức cho việc đọc trở thành thói quen, để mỗi cuốn sách đến tay nhiều người đọc.

Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh trong buổi giao lưu, tặng chữ ký bạn đọc tại Hà Nội.

Khi nghề viết trở thành một cách sống

Nguyễn Nhật Ánh nhiều năm qua cũng sống khá lặng lẽ. Ông kín đáo, gần như để tác phẩm làm công việc của nó. Nhưng chính sự lặng lẽ ấy lại khiến một điều trở nên rõ hơn: Giá trị của một nhà văn rốt cuộc không chỉ nằm ở mức độ xuất hiện của họ trong đời sống công chúng, mà quan trọng hơn ở những gì họ để lại trong đời sống của người đọc.

Thử nghiệm vở diễn đầu tiên của dàn khí nhạc bản địa Đông Nam Á

Thử nghiệm vở diễn đầu tiên của dàn khí nhạc bản địa Đông Nam Á

Từ tháng 9, Dàn khí nhạc bản địa Đông Nam Á S.E.A Sound trình diễn thử nghiệm vở diễn đầu tiên mang tên “Thức“ tại Alluvium Centre (đường Đinh Tiên Hoàng, Ninh Bình). Khán giả có thể đăng ký thưởng thức miễn phí qua fanpage của dàn nhạc. “Thức“ là một trải nghiệm âm nhạc hoàn toàn mới, khí nhạc bản địa nhưng không hòa tấu dân ca, không hòa âm phối khí, không lời.

Những câu thơ “nợ màu nhớ nhung”

Những câu thơ “nợ màu nhớ nhung”

Nhà thơ Trương Minh Hiếu vừa cho xuất bản tập thơ lục bát “Thả gió qua sông” (NXB Văn học). Tôi tò mò: “Thả gió qua sông” là gì và Hiếu muốn nói gì với việc thả gió qua sông?

GS Anthony Burke thảo luận trực tiếp với nhà thiết kế Vũ Thảo của Kilomet 109, đại diện Trúc Chỉ và đại diện Vụn Art.

Thiết kế Việt lan tỏa trên kênh truyền hình Australia

1. Trong bối cảnh toàn cầu hóa và bùng nổ công nghệ, câu hỏi “Thiết kế để làm gì?” không còn gói gọn trong tính thẩm mỹ hay công năng đơn thuần. Câu trả lời vừa được khắc họa qua lăng kính của GS, kiến trúc sư Anthony Burke (Australia) cùng một số nghệ sĩ, nhà sáng tạo Việt Nam.

Đồng bào đón Tết Độc lập tại Làng Văn hóa, Du lịch các dân tộc Việt Nam. Ảnh: ANH QUÂN

Lan tỏa sức mạnh nội sinh văn hóa

Một tuần đón Tết Độc lập vừa đi qua, để lại nhiều thông tin quan trọng về các hoạt động văn nghệ tại nhiều nơi trên mọi miền đất nước, vừa góp phần đưa di sản và lan tỏa niềm tự hào dân tộc trong thế hệ trẻ, vừa thu hút bạn bè quốc tế đến du lịch, tham quan.

Cụ già đầu ngõ

Cụ già đầu ngõ

Bà già ngồi trước ngõ gần như suốt ngày. Sáng cũng thấy bà, chiều cũng thấy bà, có hôm tôi đi về quá mười giờ đêm vẫn thấy cái dáng nhỏ thó ấy ngồi trên chiếc ghế nhựa thấp, trước mặt là túi len, lúc nào bà cũng đan len. Tôi vẫn nghĩ nó là thói quen luôn chân luôn tay của lớp người thế hệ trước.

Các liveshow tầm trung thường rất khó để có doanh thu từ tiền bán vé và trông chờ phần lớn ở nhà tài trợ.

Nghệ sĩ Việt chật vật làm liveshow

Ở Việt Nam, để thực hiện một liveshow tầm trung trong một sân khấu ngoài trời hoặc nhà hát khoảng 600-1.000 chỗ ngồi thì tổng kinh phí đầu tư của nghệ sĩ hay nhà sản xuất dao động khoảng 3 đến 5 tỷ đồng. Đây là con số gần như là thách thức với bất kỳ nghệ sĩ nào nếu như không có nhà tài trợ hay nhãn hàng đồng hành.

Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, phát biểu giới thiệu nghị quyết.

Việt Nam khởi xướng Thập kỷ quốc tế về Văn hóa

Ngày 4/9, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 80 đã thông qua Nghị quyết phát động “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững”, tuyên bố giai đoạn 2027-2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững.

Nghệ sĩ Phạm Hồng Định (đứng đầu hàng) hướng dẫn các chị em văn nghệ cơ sở trong một chương trình tập huấn.

Giữ lửa văn nghệ trong nhân dân

Không chọn ánh đèn sân khấu làm nơi duy nhất để gửi gắm đam mê, biên đạo múa Phạm Hồng Định - Trưởng phòng Nghiệp vụ Văn hóa, Trung tâm Văn hóa tỉnh Ninh Bình lại dành nhiều tâm huyết cho những chuyến đi về cơ sở. Ở đó, chị gặp những người dân yêu văn nghệ, những câu lạc bộ say mê nghệ thuật truyền thống và những lớp học giản dị nhưng đầy ắp niềm vui.

Hồn Tổ quốc khắc nên hình đất nước

Hồn Tổ quốc khắc nên hình đất nước

Sau 30 phút ngồi cabin cáp treo, chúng tôi lên tới “nóc nhà Đông Dương”. Ngắm nhìn và chụp ảnh mãn nguyện, chúng tôi lục tục giục nhau “xuống núi”. Ông Kim Lãm, người “tổ chức” nhóm lên đỉnh Phan Xi Phăng, xua tay vội vã: “Hôm nay là thứ 6. Điều đặc biệt sắp xảy ra”…

Lễ nhảy lửa đã được đông đảo du khách, người dân các địa phương tìm đến chiêm ngưỡng. Ảnh: THÀNH ĐẠT

Gần nửa thế kỷ tận hiến cho văn hóa sơn cước

Những gì TS Trần Hữu Sơn nói, với tôi, đó hầu hết là những câu chuyện riêng có, lạ lùng mà cảm động về tấm lòng son sắt với di sản văn hóa vùng cao của một chuyên gia uy tín, từng phụ trách ngành văn hóa tỉnh Lào Cai, nguyên Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam, người được Chính phủ Cộng hòa Pháp trao tặng Huân chương Hiệp sĩ Cành cọ Hàn lâm trong lĩnh vực giáo dục, khoa học và văn hóa nghệ thuật.

Nhà thơ Quách Tấn.

Ba cánh chim bằng miền phố biển

Nha Trang một thời có ba nhân vật văn chương nổi tiếng sống và sáng tác, dâng đời những tác phẩm văn chương tràn đầy giá trị cảm xúc, đó là thi nhân Quách Tấn, Giang Nam và nhà văn Võ Hồng. Họ thật sự là những cánh chim sải cánh rộng trên bầu trời văn chương xứ Việt. Thật may mắn tôi được gặp cả ba con người ấy lúc sinh thời.

Ca sĩ Noo Phước Thịnh biểu diễn tại chương trình “Tổ quốc trong tim”. Ảnh: THÀNH ĐẠT

“Âm nhạc - phương tiện hữu hiệu lan tỏa vẻ đẹp Việt Nam”

Hơn một tuần sau đêm nhạc “Tổ quốc trong tim”, những dư âm và cảm xúc vẫn vẹn nguyên trong ca sĩ Noo Phước Thịnh. Trong không khí kỷ niệm 81 năm Ngày lập nước 2/9, anh chia sẻ về vai trò của âm nhạc, trách nhiệm người nghệ sĩ trong lan tỏa hình ảnh đất nước và con người Việt Nam.

Nhận thức mới về “tài sản số”

Nhận thức mới về “tài sản số”

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số quốc gia và bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển kinh tế số, các yếu tố như dữ liệu số và tài sản số đang từng bước trở thành nguồn lực chiến lược. Dù vậy, khái niệm “tài sản số” hiện vẫn còn tương đối mới mẻ, dễ bị nhầm lẫn hoặc đồng nhất với tiền mã hóa đơn thuần. Sự thiếu hụt về thông tin đa chiều khiến không ít người tiếp cận lĩnh vực này với tư duy phong trào, tiềm ẩn nhiều rủi ro về pháp lý và tài chính.

Họa sĩ Nguyễn Bỉnh Sơn bên tác phẩm của mình.

“Lạ hóa” cây đa từ sơn mài truyền thống

Chắc tay với kỹ thuật sơn mài truyền thống, Nguyễn Bỉnh Sơn luôn hướng đến tìm tòi cách tạo hình, biểu đạt với những gam màu phá cách, khai thác tính mới lạ, độc đáo cho nghệ thuật sơn mài. Những cây đa của anh đủ màu sắc nhưng vẫn mang đến người xem sự đồng điệu hay đi xa hơn với những khung cảnh thiên nhiên mang tính biểu tượng.

Nơi nơi sáng đèn dịp lễ

Nơi nơi sáng đèn dịp lễ

Những ngày cuối tuần qua, chào mừng 81 năm độc lập, khắp ba miền cùng lúc diễn ra các sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch. Tại Hải Phòng chiều tối thứ sáu (28/8), Lễ khai mạc Phố đi bộ, ẩm thực và các hoạt động phát triển kinh tế ban đêm diễn ra tại khu vực Dải vườn hoa Trung tâm và Nhà hát thành phố. Chương trình sẽ diễn ra vào tối thứ 6 và thứ 7 hàng tuần, mang đến cho người dân, du khách những trải nghiệm đặc sắc khi đến với thành phố Cảng.

Các biển hiệu mang nhiều thứ tiếng trên một tòa nhà. Ảnh: K.MINH

Giữ tên tiếng Việt thế nào trong Hà Nội đô thị hóa và hội nhập?

Ngôn ngữ quốc tế đã trở thành một thành tố đáng kể trong cách đặt tên các không gian ở mới của Hà Nội. Nhưng phía sau những cái tên ấy không chỉ là câu chuyện về tiếng Anh hay tiếng Việt. Đó còn là câu chuyện về cách một thành phố đang mở rộng, thay đổi và tạo ra những lớp địa danh mới.