Lan tỏa lối sống xanh trong cộng đồng

Vùng sông nước Cà Mau được bao bọc bởi vuông tôm, đồng lúa phì nhiêu và những thảm rừng xanh bạt ngàn, quanh năm hứng trọn gió lùa từ biển khơi. Sau những cơn mưa đầu mùa, miền quê ấy càng trở nên quyến rũ với những con đường phẳng phiu, hai bên rợp bóng cây xanh mướt mát, những bụi hoa dại nở suốt bốn mùa.
Một góc không gian xanh tại khu vực Bãi Bồi thuộc Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau. (Ảnh minh họa)
Một góc không gian xanh tại khu vực Bãi Bồi thuộc Vườn Quốc gia Mũi Cà Mau. (Ảnh minh họa)

Đó không chỉ là vẻ đẹp tự nhiên, mà còn là kết quả của nỗ lực bền bỉ từ chính quyền, đoàn thể và nhân dân trong việc bảo vệ môi trường, xây dựng lối sống văn minh, thân thiện với thiên nhiên.

Biến rác thải thành sinh kế giảm nghèo

Từ sau khi Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 được triển khai sâu rộng, nhiều vùng quê sông nước Cà Mau đã hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn. Không còn tâm lý “vứt đi cho xong”, người dân bắt đầu thấy trong từng chiếc vỏ chai, lon bia hay mảnh nhựa… là một giá trị có thể tái tạo, thậm chí sinh lời...

Chị Nguyễn Thị Hồng Duyên, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ thị trấn Rạch Gốc (huyện Ngọc Hiển) sau khi tất bật gọi điện thoại cho thương lái vận chuyển lợn giống về để trao cho hội viên nghèo, đã chia sẻ với chúng tôi: Từ nguồn quỹ phế liệu của chi hội, một cặp lợn trị giá gần bốn triệu đồng đã được trích ra hỗ trợ hội viên khó khăn. Chúng tôi họp bình xét công khai, hỗ trợ đúng người, đúng nhu cầu. Một cặp lợn không nhiều, nhưng nếu nuôi tốt thì chỉ sau vài tháng sẽ tạo ra nguồn thu ổn định...

Mô hình phân loại rác tại nguồn được Hội Phụ nữ thị trấn triển khai đồng bộ từ năm 2022, đến nay tất cả chín chi hội và gần 850 hội viên tham gia. Mỗi hộ gia đình được phát thùng rác ba ngăn để phân loại rác hữu cơ, rác tái chế và rác còn lại. Rác hữu cơ thì ủ làm phân, phế liệu bán gây quỹ. Nhờ đó, không gian sống trở nên sạch hơn, môi trường thân thiện hơn, và quan trọng nhất là cộng đồng gắn bó hơn. Bà Lê Thị Cúc, hội viên Chi hội Phụ nữ khóm 3, hồ hởi kể: “Trước kia xả rác bừa bãi, giờ rác được phân loại, nhà cửa sạch sẽ, chị em còn có thêm tiền để mua sữa, sách vở cho con”.

Từ nguồn quỹ “biến rác thành tiền”, Hội Phụ nữ địa phương đã tổ chức nhiều đợt trao sinh kế, hỗ trợ thực phẩm, sách vở, đồng phục cho học sinh nghèo với tổng kinh phí hơn 20 triệu đồng. Nhiều hội viên như bà Võ Thị Thùy Dương ở khóm 1 đã ổn định cuộc sống nhờ được hỗ trợ đàn lợn giống, từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.

Để rác thải trở nên hữu ích

Không riêng Rạch Gốc, các địa phương khác trong tỉnh Cà Mau cũng có nhiều cách làm hay. Ở huyện Thới Bình, mô hình “Đổi rác lấy cây xanh” được triển khai hiệu quả. Chỉ cần mang 1,5-2kg rác nhựa là có thể đổi lấy cây giống như bưởi da xanh, mãng cầu, vú sữa… “Vừa giảm rác, vừa phủ xanh đất trống, người dân rất hưởng ứng”, ông Lý Minh Vững, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Thới Bình khẳng định.

Tại huyện Trần Văn Thời, các cấp Hội Phụ nữ đã trao hơn 760 suất học bổng và sinh kế tặng hội viên khó khăn với tổng trị giá hơn 400 triệu đồng, phần lớn đến từ nguồn thu tái chế phế liệu. Các mô hình “Gian hàng đổi rác nhận quà”, “Tuyến đường không rác”, “Ngôi nhà xanh”, “Xách giỏ đi chợ”, “Ngôi nhà 100 đồng”… ngày càng lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng, đặc biệt thu hút sự tham gia tích cực của đoàn viên, thanh niên và phụ nữ.

Đáng chú ý, huyện Ngọc Hiển đã sớm ban hành Chương trình hành động số 12-CTr/HU về bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu giai đoạn 2021-2025. Từ chợ đến công sở, từ khu dân cư đến nông thôn, các điểm phân loại rác được thiết lập, giúp nâng cao ý thức người dân và từng bước đưa việc phân loại rác trở thành hành vi tự giác, thường nhật. “Thành công lớn nhất của chương trình chính là nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của cộng đồng từ việc nhỏ nhất là phân loại rác thải”, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Ngọc Hiển Trần Hoàng Lạc đánh giá.

Việc bảo vệ môi trường không thể làm bằng mệnh lệnh hành chính mà phải bắt đầu từ thay đổi nếp nghĩ, lối sống. Những mô hình sáng tạo như “biến rác thành sinh kế” đã góp phần thay đổi diện mạo vùng quê, nâng cao chất lượng sống và xây dựng nông thôn mới bền vững.

Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Cà Mau Lê Thanh Triều

Theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, từ ngày 1/1/2025, việc phân loại rác sinh hoạt tại nguồn sẽ trở thành quy định bắt buộc trên toàn quốc. Những hộ không tuân thủ có thể bị xử phạt hành chính đến một triệu đồng. Trong bối cảnh đó, những mô hình sáng tạo từ cơ sở như ở Cà Mau không chỉ đi trước một bước mà còn đặt nền móng cho việc thực thi pháp luật hiệu quả, bằng sự đồng thuận và tự nguyện của người dân.

Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Cà Mau Lê Thanh Triều nhận định: “Việc bảo vệ môi trường không thể làm bằng mệnh lệnh hành chính mà phải bắt đầu từ thay đổi nếp nghĩ, lối sống. Những mô hình sáng tạo như “biến rác thành sinh kế” đã góp phần thay đổi diện mạo vùng quê, nâng cao chất lượng sống và xây dựng nông thôn mới bền vững”.

Không cần những chiến dịch rầm rộ, chính sự kiên trì và đổi mới từ cơ sở đã làm nên sức sống cho các mô hình môi trường ở Cà Mau. Và từ trong mỗi chiếc giỏ nhựa tái chế, mỗi cây xanh mọc lên từ đổi rác, từng mái nhà đang lan tỏa một lối sống xanh, góp phần gìn giữ môi trường, bảo vệ tương lai cho thế hệ mai sau.

Có thể bạn quan tâm

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng thủy văn (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chia sẻ về hiện tượng thời tiết cực đoan.

Mưa đá xuất hiện trên diện rộng ở miền bắc là hiện tượng hiếm gặp

Những ngày đầu tháng 5, hàng loạt địa phương ở khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ liên tiếp ghi nhận dông, lốc, sét, mưa đá với cường độ mạnh, gây thiệt hại về nhà cửa, hoa màu và tài sản của người dân. Đáng chú ý, mưa đá không chỉ xuất hiện ở khu vực miền núi mà còn lan rộng xuống trung du, đồng bằng, thậm chí cả Thủ đô Hà Nội.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 4/5/2026: Mưa giảm, trời chuyển nắng trên nhiều khu vực

[Video] Dự báo thời tiết ngày 4/5/2026: Mưa giảm, trời chuyển nắng trên nhiều khu vực

Thời tiết hôm nay trên cả nước có xu hướng chuyển biến nhanh. Từ Bắc Bộ đến Trung Bộ, mưa dông giảm dần, trời chuyển nắng vào trưa chiều. Trong khi đó, khu vực Cao nguyên và Nam Bộ duy trì trạng thái ngày nắng, chiều tối có mưa dông quay trở lại cục bộ, kèm theo những hiện tượng thời tiết nguy hiểm trong dông.

[Video] Cảnh báo mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ

[Video] Cảnh báo mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, hiện khối không khí lạnh ở phía Bắc đang di chuyển xuống phía Nam, gây mưa dông diện rộng ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ, có nơi mưa rất to, nhiệt độ giảm.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/5/2026: Không khí lạnh tràn xuống, Bắc Bộ chuyển mưa dông, Trung Bộ còn nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/5/2026: Không khí lạnh tràn xuống, Bắc Bộ chuyển mưa dông, Trung Bộ còn nắng nóng

Không khí lạnh bắt đầu tác động đến thời tiết nước ta trong ngày hôm nay, khiến khu vực Bắc Bộ chuyển sang trạng thái mưa dông từ trưa và chiều. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì nắng nóng diện rộng trước khi mưa dông xuất hiện vào chiều tối và đêm. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có nắng ban ngày.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 3/5/2026: Bắc Bộ sắp đón mưa lớn, Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng mạnh ban ngày

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 3/5/2026: Bắc Bộ sắp đón mưa lớn, Trung Bộ và Nam Bộ duy trì nắng mạnh ban ngày

Không khí lạnh từ phía Bắc sẽ bắt đầu tác động đến nước ta từ ngày mai 3/5, khiến thời tiết Bắc Bộ chuyển mưa dông từ trưa và chiều. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì trạng thái nắng nóng trước khi mưa dông xuất hiện vào cuối ngày; Nam Bộ tiếp tục ngày nắng, chiều tối có khả năng xuất hiện dông rải rác.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

Trong đêm nay và ngày mai, khối không khí lạnh đang suy yếu dần, Bắc Bộ và miền Trung duy trì trạng thái khô ráo vào ban ngày, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời; trong khi Nam Bộ vẫn có khả năng xuất hiện mưa dông cục bộ về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

Trong ngày nghỉ lễ 30/4 hôm nay, thời tiết trên cả nước thuận lợi cho các hoạt động vui chơi, du lịch và di chuyển. Bắc Bộ duy trì trạng thái mát mẻ, ít mưa nhờ ảnh hưởng của không khí lạnh; miền Trung trời đẹp, biển êm; trong khi Nam Bộ tiếp tục nắng nóng ban ngày nhưng cần lưu ý khả năng xuất hiện mưa dông về chiều tối.