Chuyện những người giữ rừng, giữ bình yên cho muôn loài

Len qua những triền đá, xuyên qua các bụi gai, lần theo từng dấu vết bất thường giữa rừng sâu, lực lượng giữ rừng ở Vườn quốc gia Núi Chúa-Phước Bình đang ngày ngày góp nhặt những điều bình dị để bảo vệ màu xanh, gìn giữ sinh cảnh và sự sinh tồn cho các loài động vật hoang dã.

Lực lượng giữ rừng ở Vườn quốc gia Núi Chúa-Phước Bình, tỉnh Khánh Hòa tổ chức đi tuần tra vùng rừng do đơn vị quản lý. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)
Lực lượng giữ rừng ở Vườn quốc gia Núi Chúa-Phước Bình, tỉnh Khánh Hòa tổ chức đi tuần tra vùng rừng do đơn vị quản lý. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Tiếng chim giữa rừng sâu

Những ngày đầu tháng 10, theo chân lực lượng bảo vệ rừng Vườn quốc gia Núi Chúa, tỉnh Khánh Hòa, chúng tôi mới cảm nhận rõ hơn những nhọc nhằn phía sau công việc tưởng như lặng thầm ấy.

Gần một giờ vượt qua những đoạn đường đá gập ghềnh, luồn qua các bụi gai, đoàn tuần tra dừng lại bên những tảng đá lớn giữa khu rừng xanh mướt. Không gian gần như vắng bóng con người. Chỉ có tiếng gió lướt qua tán lá và tiếng chim ríu rít vọng giữa những triền núi.

Bất chợt, một tiếng chim trong và thanh vang lên từ khu rừng phía trước.

Anh Đạt Đông Đoàn Trẻ, Phụ trách Trạm Kiểm lâm Thái An, mỉm cười giải thích đó là tiếng chim khướu đầu bạc (Garrulax leucolophus), loài thuộc nhóm IIB trong danh mục động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm. Khi phát hiện tiếng động lạ hoặc sự xuất hiện của con người, loài chim này thường phát tiếng kêu cảnh báo cho những cá thể khác.

Với người đi rừng lần đầu, đó chỉ là một âm thanh giữa đại ngàn. Nhưng với những người đã có hàng chục năm bám rừng như anh Trẻ, tiếng chim ấy lại là một tín hiệu đáng mừng: khu rừng vẫn đang sống.

9-3457.jpg
Tổ tuần tra len qua những triền đá, xuyên qua các bụi gai, lần theo từng dấu vết bất thường giữa rừng sâu. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Hơn 17 năm gắn bó với Núi Chúa, anh Trẻ đã quen từng lối mòn, vạt rừng và cả những âm thanh đặc trưng của núi rừng. Với anh, từ lâu, rừng đã trở thành “ngôi nhà thứ hai”.

“Vào rừng được nghe tiếng chim hót ríu rít, nhiều lúc bắt gặp động vật chạy nhảy tự nhiên, chúng tôi rất phấn khởi. Bởi mình biết đã góp phần bảo vệ từng cánh rừng, anh Trẻ chia sẻ.

Nhưng phía sau những thanh âm bình yên ấy là không ít hiểm nguy. Trong những chuyến tuần tra, lực lượng kiểm lâm đã phát hiện, tháo gỡ 27 bẫy dây được đặt để săn bắt động vật hoang dã. Mỗi chiếc bẫy được tháo xuống cũng đồng nghĩa thêm một cơ hội sống được trả lại cho những con vật có thể vô tình mắc phải.

Giữ sinh cảnh là giữ sự sống

Bảo vệ động vật hoang dã, không thể chỉ bắt đầu từ việc tháo một chiếc bẫy. Muốn muôn loài có nơi sinh sống, trước hết phải giữ được rừng, nơi chúng kiếm ăn, trú ẩn, sinh sản và duy trì sự sống. Đó cũng là lý do những chuyến tuần tra của lực lượng kiểm lâm, nhân viên bảo vệ rừng và các tổ cộng đồng nhận khoán chưa bao giờ dừng lại.

Anh Cao Văn Giác, nhân viên Tổ bảo vệ rừng Ban Quản lý Vườn quốc gia Núi Chúa-Phước Bình, từng là trưởng thôn Đá Hang, cho biết mình hiểu rõ những thay đổi trong đời sống người dân và những thách thức đặt ra đối với công tác giữ rừng.

Trước đây, một số người còn vào rừng săn bắt động vật, phát cây làm rẫy. Nhưng qua nhiều năm tuyên truyền, vận động, nhận thức của người dân từng bước thay đổi. Việc đặt bẫy, săn bắt động vật hoang dã đã hạn chế.

“Hơn 5 năm tham gia bảo vệ rừng, tôi cảm nhận được rừng quan trọng như thế nào đối với cuộc sống. Tôi vui vì mình cũng góp một phần bảo vệ rừng, bảo vệ động vật hoang dã và sự đa dạng sinh học”, anh Giác nói.

ndo_br_5-6030.jpg
Tổ tuần tra nghỉ giải lao giữa rừng để lấy sức tiếp tục cuộc hành trình. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Theo ông Ngô Tiến Phát, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Núi Chúa, đơn vị đang quản lý, bảo vệ khoảng 23.843ha rừng trên địa bàn các xã Vĩnh Hải, Ninh Hải, Thuận Bắc và Công Hải. Cùng với tuần tra, kiểm soát, phòng cháy, chữa cháy rừng, công tác tuyên truyền, vận động người dân vùng ven được xác định là giải pháp quan trọng để phòng ngừa vi phạm từ sớm.

Bởi khi sinh cảnh bị thu hẹp, chia cắt hoặc xâm hại, các loài động vật sẽ chịu tác động trực tiếp. Vì vậy, bảo vệ một loài quý hiếm không chỉ là ngăn chặn hành vi săn bắt, mà còn là giữ nguyên vẹn không gian sống của chúng.

“Làm tốt công tác tuyên truyền để phòng ngừa từ sớm, kết hợp tuần tra, kiểm tra thường xuyên để kịp thời phát hiện, ngăn chặn vi phạm là những giải pháp quan trọng để giữ rừng, bảo vệ sinh cảnh và tạo môi trường sống an toàn cho động vật hoang dã”, ông Phát cho biết.

ndo_br_15-8213.jpg
Ông Ngô Tiến Phát, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Núi Chúa và lực lượng giữ rừng theo dõi từ xa bằng ống nhòm khi nghi vấn có dấu hiệu bất thường. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Để tiếng chim vang mãi giữa đại ngàn

Vườn quốc gia Núi Chúa hiện ghi nhận hệ sinh thái đa dạng với 1.971 loài thực vật, 83 loài thú, 233 loài chim, 84 loài lưỡng cư và bò sát cùng nhiều nhóm sinh vật khác. Trong đó, 43 loài động vật được ghi nhận bị đe dọa theo Sách đỏ Việt Nam và Danh lục Đỏ thế giới.

Theo ông Trương Thanh Truyền, Phó Trưởng phòng Bảo tồn tài nguyên rừng và biển, thời gian qua, Vườn quốc gia phối hợp Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Núi Chúa và các tổ nhận khoán bảo vệ rừng thường xuyên tuần tra, bám địa bàn, tháo gỡ bẫy tự chế; đồng thời tuyên truyền, vận động người dân nâng cao nhận thức, không săn bắt động vật hoang dã, không khai thác khoáng sản trái phép, không xâm hại rừng.

ndo_br_14-7115.jpg
Vườn quốc gia Núi Chúa hiện ghi nhận hệ sinh thái đa dạng với 1.971 loài thực vật, 83 loài thú, 233 loài chim, 84 loài lưỡng cư... Trong đó, 43 loài động vật được ghi nhận bị đe dọa theo Sách đỏ Việt Nam và Danh lục Đỏ thế giới. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Chiều xuống, đoàn tuần tra rời rừng. Con đường trở về vẫn là những triền đá, bụi gai và những lối mòn quanh co. Phía sau họ, rừng lại trở về với sự tĩnh lặng vốn có.

Ngày mai, những bước chân ấy sẽ lại tiếp tục trên một cung đường khác. Có thể là một chiếc bẫy cần tháo, một dấu vết bất thường cần kiểm tra, hay đơn giản là một lần đi sâu vào rừng để chắc rằng màu xanh vẫn còn nguyên vẹn.

Giữ rừng, với những người ấy, không phải công việc của một ngày hay một mùa. Đó là hành trình bền bỉ, lặng thầm. Để giữa đại ngàn, tiếng chim vẫn ngân lên sau những vòm cây; để những con thú vẫn có nơi kiếm ăn, trú ngụ và sinh sản.

Có thể bạn quan tâm

Cuộc họp cấp bộ trưởng trước thềm COP31 tại Fiji (Ảnh TÂN HOA XÃ)

Đẩy nhanh hành động về khí hậu

Các nhà lãnh đạo khu vực Thái Bình Dương kêu gọi các nước giàu nhanh chóng viện trợ tài chính nhằm giúp các nước này “sinh tồn” trước khủng hoảng khí hậu.

Tường Hoàng thành Huế được chống đỡ bằng khung thép.

Thích ứng với thiên tai trong bảo tồn di sản

Sau trận lũ tháng 11/2025, đoạn tường Hoàng thành Huế dài khoảng 15m bị đổ sập nay đã được khôi phục. Dọc tuyến thành dài gần 3km này hiện vẫn còn hàng chục mét phải chống đỡ bằng khung thép, cho thấy những tác động ngày càng rõ của mưa lũ, nắng nóng, bão và sạt lở đối với hệ thống di tích hàng trăm năm tuổi của Huế.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 9/10/2026: Trung Bộ mưa lớn kéo dài, Bắc Bộ chiều tối có mưa dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 9/10/2026: Trung Bộ mưa lớn kéo dài, Bắc Bộ chiều tối có mưa dông

Mưa lớn tiếp tục là diễn biến đáng chú ý tại Trung Bộ, đặc biệt ở khu vực từ Quảng Trị đến Huế. Trong khi đó, mưa dông tại Thanh Hóa đến Hà Tĩnh có xu hướng mở rộng; Bắc Bộ ngày có nắng đan xen, riêng khu vực Đông Bắc Bộ mưa dông gia tăng về chiều tối; Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ chiều tối tiếp tục có mưa.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 9/10/2026: Trung Bộ tiếp tục mưa lớn, cảnh báo nguy cơ lũ quét và sạt lở đất

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 9/10/2026: Trung Bộ tiếp tục mưa lớn, cảnh báo nguy cơ lũ quét và sạt lở đất

Mưa lớn tiếp tục là diễn biến đáng chú ý tại Trung Bộ trong đêm nay và ngày mai. Từ Quảng Trị đến Huế có mưa to đến rất to, trong khi mưa dông tại Thanh Hóa đến Hà Tĩnh có xu hướng gia tăng, đặc biệt từ đêm mai. Bắc Bộ nhiều mây, có mưa rải rác; Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có mưa dông vào chiều tối.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Lê Trọng Yên phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Tiến Đạt)

Nâng cao chất lượng dự báo, cảnh báo trong lĩnh vực khí tượng-thủy văn

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp như hiện nay, thiên tai cực đoan gia tăng cả về tần suất và cường độ, yêu cầu đối với công tác khí tượng-thủy văn ngày càng cao. Điều này đòi hỏi hệ thống pháp luật tiếp tục được hoàn thiện, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

[Video] Huế mưa lớn kéo dài, có nơi lượng mưa vượt 700mm

[Video] Huế mưa lớn kéo dài, có nơi lượng mưa vượt 700mm

Ngày 8/10, Chi cục Thủy lợi và Biến đổi khí hậu thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Huế cho biết, từ 19 giờ ngày 5/10 đến 7 giờ ngày 8/10, tổng lượng mưa đo được tại các trạm trên địa bàn phổ biến từ 200 đến 400mm , nhiều khu vực ghi nhận mức mưa đặc biệt lớn.

Dự báo viên Nguyễn Thị Hương Lý, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng Thủy văn, thông tin về tình hình mưa lớn diện rộng đang diễn ra tại khu vực Trung Bộ.

[Video] Mưa lớn tiếp diễn ở Trung Bộ, có nơi trên 500mm

Theo Dự báo viên Nguyễn Thị Hương Lý, Phòng Dự báo thời tiết, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, Cục Khí tượng Thủy văn, mưa lớn đang tiếp diễn tại Trung Bộ, trong đó từ thành phố Huế đến thành phố Đà Nẵng và phía đông tỉnh Quảng Ngãi là những khu vực mưa lớn trọng điểm.

Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố kiểm tra vật chất cứu hộ cứu nạn tại xã Duy Nghĩa. (Ảnh: QUANG CƯỜNG)

Ứng phó mưa bão: Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng yêu cầu bố trí lực lượng, phương tiện ứng trực tại các khu vực xung yếu

Ngày 7/10, đoàn công tác Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng do đồng chí Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố làm trưởng đoàn, kiểm tra công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn tại phường Hội An Đông và xã Duy Nghĩa.

Xí nghiệp Thi công cơ giới ứng trực trên đường Nguyễn Xiển. (Ảnh: Đơn vị cung cấp)

“Thoát nước xanh” giúp chống ngập đô thị

Ngập lụt đô thị đang trở thành vấn đề nghiêm trọng tại các đô thị lớn ở Việt Nam. Theo các chuyên gia, cần giải quyết từ khâu quy hoạch, quản lý nước đến phát triển các giải pháp thoát nước xanh, qua đó giảm tải cho hệ thống cống ngầm và tăng khả năng chống chịu của đô thị.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

Hôm nay, thời tiết Bắc Bộ khá thuận lợi với trạng thái tạnh ráo, có nắng và nền nhiệt tăng nhẹ. Trong khi đó, Trung Bộ tiếp tục có diễn biến đáng chú ý khi mưa rất to tập trung từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng. Nam Bộ ngày nắng gián đoạn, chiều tối và đêm có mưa dông.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

Mưa lớn là diễn biến đáng chú ý nhất tại Trung Bộ trong đêm nay và ngày mai. Từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía Đông Quảng Ngãi có mưa rất to, trong đó trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng có nơi trên 300mm. Mưa lớn tiếp tục kéo dài sang ngày mai, tiềm ẩn nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.

Hệ thống thủy lợi Rào Nan, tỉnh Quảng Trị bảo đảm nguồn nước cho sản xuất trong mùa khô. (Ảnh: Bảo Hân)

El Nino gia tăng nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn

Theo dự báo, trạng thái El Nino có cường độ rất mạnh với xác suất rất cao xảy ra từ nay đến tháng 12, sau đó khả năng giảm dần và duy trì đến đầu mùa hè năm 2027. Do tác động của El Nino, nguy cơ xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn ảnh hưởng đến hàng trăm nghìn ha cây trồng ở nhiều địa phương.