Là một phần máu thịt của Thủ đô

Từ điểm cao nhất của thị trấn Nam Ban (huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Ðồng) - thủ phủ kinh tế mới của người Hà Nội xưa, tôi ngắm trọn cả bình nguyên bên dưới với xanh tươi vườn cây, ấm áp những nếp nhà, những nhà máy, những con đường uốn lượn. Ngắm quang cảnh ấy, có ai ngờ, gần 50 năm trước, đây là vùng rừng núi hoang vu đầy thú dữ và dấu giày Fulro. Còn giờ đây là huyện Lâm Hà (tỉnh Lâm Ðồng) trù phú. Huyện Lâm Hà ra đời như một mối lương duyên tuyệt vời giữa Thủ đô Hà Nội và tỉnh Lâm Ðồng…
Những chủ nhân tương lai của huyện Lâm Hà (tỉnh Lâm Ðồng).
Những chủ nhân tương lai của huyện Lâm Hà (tỉnh Lâm Ðồng).

Dòng ký ức của mỗi nhân vật tôi gặp trong mùa thu này ở đất Lâm Hà đã hòa vào trang sử ngắn 48 năm người Hà Nội dựng xây quê mới. Dấu mốc đầu tiên tính từ ngày 10/10/1975, khi đoàn cán bộ do ông Trần Duy Dương - Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội và ông Trần Xuân Bảy - Thành ủy viên, dẫn đầu vào tỉnh Lâm Ðồng khảo sát.

Tiếp đó, mồng 6 Tết Bính Thìn-1976, 100 thanh niên xung kích khăn gói lên đường; rồi tám tổng đội thanh niên xung kích với hơn 2.000 người từ tất cả các quận, huyện Thủ đô đã đồng loạt ra quân trong những năm tháng ấy. Họ mở đường, khai hoang, lập trại và gieo những hạt giống đầu tiên lên mảnh đất hoang cằn.

Từ Nam Ban đến Bãi Cháy, Lán Tranh, rừng rậm nguyên sinh và tràn ngập cỏ tranh đã được khai hoang và chia thành những khu dân cư mới với những cái tên thân thuộc từ Hà Nội "gánh" vào: Ba Ðình, Ðống Ða, Hoàn Kiếm, Từ Liêm, Thanh Trì, Gia Lâm, Ðông Anh, Ðan Phượng… Trường học, trạm y tế, chợ búa, cơ sở hành chính, đường sá và nhà văn hóa đã mọc lên trên vùng đất ấy, trước khi những người dân đầu tiên của Thủ đô từ giã quê hương vào đây lập nghiệp. Biết bao nhiêu xương máu, mồ hôi đã đổ ra và họ đã thành công.

Tháng 10/1987, Vùng kinh tế mới Hà Nội chính thức hoàn thành nhiệm vụ. Hà Nội giao lại cho tỉnh Lâm Ðồng, huyện Lâm Hà ra đời từ đó…

Giao lại vùng kinh tế mới, nhưng Hà Nội vẫn giữ trọn nghĩa tình với "một phần máu thịt". Trên vùng đất này, suốt 48 năm qua, thời điểm nào cũng có dấu ấn Thủ đô đậm in. Ðó là những chuyến thăm hỏi; đó là sự giúp đỡ về tinh thần, vật chất với bà con đi xa bằng việc đầu tư rất nhiều nhà văn hóa, trường học, bệnh xá, đường giao thông.

Chỉ tính riêng giai đoạn từ 2004 đến 2015, thành phố Hà Nội và các quận, huyện đã hỗ trợ huyện Lâm Hà xấp xỉ 300 tỷ đồng để xây dựng các công trình hạ tầng.

Tôi còn nhớ, ngày huyện Lâm Hà kỷ niệm 40 năm thành lập Vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Ðồng (năm 2016), người Hà Nội trên quê mới đã xúc động nghe lời phát biểu của đồng chí Ngô Thị Thanh Hằng, lúc đó là Ủy viên Trung ương Ðảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội: "Ðảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô luôn coi Lâm Hà là một phần máu thịt thiêng liêng. Thủ đô luôn đồng hành với mỗi bước phát triển của Lâm Hà, tiếp tục hỗ trợ sức người, sức của, góp phần đẩy nhanh phát triển kinh tế-xã hội và cải thiện đời sống nhân dân".

Mùa thu 2024 này, thành phố Hà Nội đã quyết định hỗ trợ huyện Lâm Hà 120 tỷ đồng để xây dựng quảng trường Thăng Long giữa trung tâm vùng kinh tế mới năm xưa…

Những người đầu tiên xây nền móng cho mảnh đất Lâm Hà phồn thịnh hôm nay, giờ người mất, người đã đi gần trọn cuộc đời. Dòng hồi ức của họ là nỗi nhớ về một thời gian khó.

Thanh niên Nguyễn Văn Ký của 48 năm trước giờ đây đã trở thành phụ lão, chia sẻ: "Tôi rời quê nhà Ðông Anh vào đây năm 1976 cùng với rất nhiều thanh niên tiền trạm. Hồi đó, chúng tôi là những người lính vừa mới trở về đã lập tức lên đường làm nhiệm vụ xây dựng quê mới. Nhớ ngày ấy, chúng tôi tự hào về những điều đã làm".

Ông Nguyễn Duy Phác cũng là một trong những người tiền trạm, nay an cư ở xã Tân Hà, trầm tư: "Ðất này đã từng thấm máu của đồng đội tôi cũng như mồ hôi, nước mắt bao người!".

Còn ông Nguyễn Văn Lộc kể: "Hồi đó cả vùng rộng lớn này chỉ lèo tèo mấy hộ gia đình. Bốn phía là rừng. Buổi tối không dám thắp đèn đuốc. Không gian âm u với tiếng thú đi hoang và tiếng súng Fulro".

Gia đình lão nông này là một trong 11 hộ đầu tiên vào xây dựng kinh tế mới từ năm 1976 tại địa bàn xã Mê Linh, đến nay xã có 1.670 hộ với 7.336 nhân khẩu.

Ông Lộc nói tiếp: "Nỗi nhớ quê nhà, sự cô đơn giữa miền đất mới đầy gian khó gặm nhấm tâm hồn những người xa quê. Không ít lần nghĩ đến chuyện bỏ cuộc". Thế rồi, bằng quyết tâm và sự cần cù, họ đã tạo lập một cuộc sống mới. Người đến ngày một đông, Hợp tác xã Mê Linh thành lập, ông Lộc là chủ nhiệm đầu tiên…

Trước giờ chia tay thị trấn Nam Ban, "thủ phủ kinh tế mới Hà Nội" ngày xưa, tôi nhâm nhi ly cà-phê đậm hương vị bazan trong một góc quán bên cạnh Trường THPT Thăng Long đang du dương bản nhạc "Nhớ mùa Thu Hà Nội". Lắng hồn mình theo giai điệu ca khúc và nghĩ về những tháng ngày gian nan của người Hà Nội giã từ quê hương bản quán đi dựng xây cuộc sống mới nơi xa.

Chừng đó thời gian với một vùng quê đã có những thay đổi vô cùng lớn lao. Trên vùng rừng rậm hoang vu, bạt ngàn cỏ tranh năm xưa, nay là huyện Lâm Hà, một cái tên gợi nhớ da diết về cố hương phương Bắc và thắm tình gắn bó với quê mới phương Nam.

Người Hà Nội bao năm gắn bó với Lâm Ðồng vẫn giữ trọn truyền thống văn hóa Tràng An và văn hóa Xứ Ðoài. Họ đã "gánh cả tên xã, tên làng", mang theo nền văn minh sông Hồng ngàn đời lên cao nguyên dựng phố, lập làng. Những địa danh Thủ đô giờ đây đã gắn bó máu thịt với màu đất bazan, với đồng bào bản địa.

Những món ăn mang hương vị riêng như phở Hà Nội, bánh cuốn Thanh Trì, rượu Cát Quế-Hoài Ðức trở thành những món ẩm thực đặc biệt giữa miền quê mới. Những làn điệu chèo cổ Hà Tây và ca trù Lỗ Khê vẫn thánh thót, quấn quyện mỗi đêm giữa miền đất mới đang mỗi ngày càng thêm giàu có, khang trang…

Có thể bạn quan tâm

Dự án nhà tái định cư N01, phường Cầu Giấy.

Sớm đưa các chung cư bị bỏ hoang vào hoạt động

Nhiều năm qua, tình trạng các khu nhà ở tái định cư, nhà ở sinh viên trên địa bàn Thành phố Hà Nội bỏ hoang, lãng phí, trong khi thiếu nhà ở xã hội, nhà ở thương mại vừa túi tiền dành cho người dân, gây bức xúc dư luận.

Hoạt động sản xuất tại Công ty cổ phần Bóng đèn, Phích nước Rạng Đông.

An toàn lao động phải được đặt lên hàng đầu

Hà Nội hiện có số lượng doanh nghiệp lớn với hàng triệu lao động đang làm việc trong các lĩnh vực, trong đó không ít ngành nghề tiềm ẩn nguy cơ cao về mất an toàn lao động như thi công xây dựng, cơ khí, điện lực, hóa chất, vận hành máy móc…

Mô hình “Đôi bạn cùng tiến” được triển khai hiệu quả tại Trường tiểu học Lê Quý Đôn, phường Phúc Lợi.

Tháo gỡ vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm

Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc trong quản lý dạy thêm, học thêm, tạo thuận lợi cho nhà trường, giáo viên và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập chính đáng của học sinh.

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, Chi nhánh số 06.

Tạo chuyển biến bền vững từ kỷ luật, kỷ cương

Ngày 23/3/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội ban hành Chỉ thị số 09-CT/TU về nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi công vụ; siết chặt kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm của cán bộ, nhất là người đứng đầu trong giai đoạn phát triển mới của Thủ đô.

Hầm đi bộ Ngã Tư Sở, Hà Nội.

Tầng phát triển chiến lược của Thủ đô

Trong bối cảnh quỹ đất đô thị ngày càng khan hiếm, khai thác không gian ngầm như một “tầng phát triển” là lựa chọn của nhiều đô thị trên thế giới. Ngoài việc bố trí hạ tầng kỹ thuật, tầng phát triển này còn tạo ra mạng lưới giao thông, thương mại và dịch vụ công cộng, giải tỏa những “ách tắc” trên mặt đất.

Nhân dân phường Hoàn Kiếm tham gia vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan đô thị, góp phần xây dựng nếp sống văn minh trên địa bàn.

Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa

Từ đầu năm đến nay, hội nghị lấy ý kiến nhân dân trong xây dựng đời sống văn hóa được tổ chức ở khắp các phường, xã trên địa bàn thành phố Hà Nội. Nhiều vấn đề đã được nêu ra và người dân thảo luận, đóng góp ý kiến một cách sôi nổi, thiết thực.

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

[Infographic] Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào khai thác

Từ ngày 30/4, thành phố Hà Nội tiếp tục đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động trên 4 tuyến, nâng tổng số phương tiện xanh lên 797 xe. Kết quả này không chỉ vượt kế hoạch đề ra mà còn khẳng định quyết tâm xây dựng hệ thống giao thông công cộng xanh, hiện đại, bền vững.

Công an phường Dương Nội hỗ trợ cấp Căn cước và xác thực định danh điện tử cho học sinh tuyển sinh đầu cấp. (Ảnh: LÊ THỦY)

Đưa dịch vụ công đến với người dân

Hà Nội đang từng ngày khoác lên mình diện mạo của một đô thị thông minh, hiện đại. Giữa nhịp sống hối hả ấy, những cán bộ, chiến sĩ công an cơ sở miệt mài hướng dẫn người dân tiếp cận nền tảng số.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Công trường dự án Khu đô thị thể thao Olympic ở xã Phúc Thượng, Hà Nội (Ảnh VIẾT THÀNH)

Phân cấp mạnh song hành cơ chế kiểm soát và trách nhiệm giải trình

Với đa số phiếu tán thành, tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi). Đây là bước đột phá quan trọng, thể chế hóa tinh thần Nghị quyết 02-NQ/TW của Bộ Chính trị với quan điểm xuyên suốt: “Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm”.

Công ty cổ phần Prosi Thăng Long quảng bá, giới thiệu các mặt hàng nông sản ra thị trường nước ngoài.

Mục tiêu xuất khẩu gặp nhiều thách thức

Ba tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu của Thành phố Hà Nội đã giảm 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% năm 2026 đang gặp nhiều thách thức.

Dự án Khu nhà ở Minh Đức chậm triển khai nhiều năm.

Quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai

Với quyết tâm khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy công tác đầu tư xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội, thời gian qua, thành phố Hà Nội đã quyết liệt xử lý các dự án sử dụng đất chậm triển khai. Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn không ít dự án bỏ hoang, lãng phí đất đai, gây bức xúc trong dư luận.

Các nghệ nhân, chuyên gia văn hóa trao đổi về bảo tồn, phát huy giá trị nghề sơn cổ truyền trong không gian đình Hà Vĩ.

Hồi sinh di tích trong phố cổ

Nhiều di tích trong phố cổ từng là nơi bị các hộ dân chiếm dụng làm chỗ ở nhiều năm, khiến công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích gặp nhiều trở ngại. Phường Hoàn Kiếm (Hà Nội) đang từng bước di dời dân cư, trả lại hiện trạng di tích và phát huy giá trị những di tích đó.

Người dân thôn Trạch Lôi, xã Phúc Thọ tự nguyện phá dỡ tường nhà để mở rộng đường nội thôn.

Dân vận khéo trong phong trào hiến đất mở đường

Phong trào hiến đất mở đường đang được triển khai hiệu quả ở nhiều địa phương của Hà Nội. Phần lớn các công trình đều nhận được sự đồng thuận cao của người dân nhờ công tác dân vận gần gũi, thiết thực.

Đường Nguyễn Lam sau khi được hoàn thiện đã khang trang, hiện đại hơn

Chủ động giải quyết các điểm nghẽn

Không chỉ từng bước giải quyết hiệu quả 5 điểm nghẽn trên địa bàn, phường Phúc Lợi còn đặt ra yêu cầu cao hơn khi thêm 2 điểm nghẽn về chất lượng cán bộ và công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) để tập trung giải quyết. Đây là nhiệm vụ, cũng là giải pháp để cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội Đảng bộ phường nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra.

Lực lượng chức năng phường Thanh Liệt phá dỡ công trình vi phạm trên đất nông nghiệp.

Quyết liệt xử lý công trình vi phạm

Với quyết tâm siết chặt quản lý đất đai, trật tự xây dựng, nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đang triển khai các biện pháp mạnh để xử lý các công trình vi phạm, bước đầu mang lại hiệu quả tích cực.

Hoạt động kinh doanh thủy sản tại chợ cá Yên Sở.

Sớm ổn định hoạt động cho tiểu thương chợ cá Yên Sở

Được coi là chợ đầu mối thủy sản lớn nhất ở Hà Nội, nhưng nhiều năm nay, chợ cá Yên Sở (còn gọi là chợ cá làng Sở Thượng), phường Hoàng Mai chỉ là chợ tạm và đã xuống cấp nghiêm trọng. Dự kiến, đến ngày 30/4, phường sẽ giải tỏa chợ và triển khai phương án sắp xếp để các tiểu thương sớm ổn định hoạt động kinh doanh.

Khu du lịch Ao Vua, Ba Vì tổ chức nhiều hoạt động gắn với thiên nhiên để đón khách trong dịp nghỉ lễ.

Sẵn sàng đón khách du lịch dịp nghỉ lễ

Hai kỳ nghỉ Giỗ Tổ Hùng Vương, Ngày Giải phóng miền nam, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động là dịp Hà Nội sẽ đón lượng khách du lịch. Thành phố đã chuẩn bị nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phong phú; các doanh nghiệp, điểm đến sớm “chốt lịch” nhiều hoạt động đón khách.