Tiến sĩ Phạm Thị Thanh Mai, Phó Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh cho biết: Ngày 25/11/1970 là dấu mốc thiêng liêng và quan trọng, thời khắc Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Nghị quyết 206-NQ/TW Quyết định thành lập Ban Phụ trách xây dựng Bảo tàng Hồ Chí Minh. Từ chủ trương đầu tiên năm 1970 tới ngày khánh thành 19/5/1990 và cho đến hôm nay, Bảo tàng đã trải qua 20 năm chuẩn bị, 5 năm xây dựng, 35 năm vận hành liên tục.
Công trình Bảo tàng không chỉ là biểu tượng kiến trúc độc đáo - bông sen trắng giữa lòng Thủ đô Hà Nội nghìn năm văn hiến, mà còn là kết tinh của tình hữu nghị Việt-Nga, là minh chứng sống động cho tinh thần quốc tế vô sản mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gieo mầm và vun đắp.
"Trong 55 năm qua, các thế hệ cán bộ, viên chức, người lao động của Bảo tàng đã vượt qua nhiều khó khăn, thử thách, cống hiến không mệt mỏi cho sự nghiệp gìn giữ và lan tỏa giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh", Tiến sĩ Phạm Thị Thanh Mai khẳng định.
Giai đoạn 1970-1990, Bảo tàng tập trung xây dựng cơ sở vật chất, sưu tầm, nghiên cứu, lựa chọn và thẩm định hàng vạn hiện vật, tư liệu quý về Bác Hồ. Đây là giai đoạn đặt nền móng, hình thành bộ sưu tập cơ bản về cuộc đời và sự nghiệp của Người.
Giai đoạn 1990-2010, sau khi khánh thành, Bảo tàng Hồ Chí Minh trở thành một trung tâm văn hóa-giáo dục lớn, đón hàng triệu lượt khách trong và ngoài nước. Công tác trưng bày, giáo dục, tuyên truyền được mở rộng, hình thức ngày càng sinh động, gần gũi, phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Giai đoạn 2010-2020, Bảo tàng bước vào thời kỳ đổi mới mạnh mẽ về tư duy và phương thức hoạt động: từ bảo tàng truyền thống sang bảo tàng hiện đại, thân thiện, ứng dụng công nghệ số, hướng tới công chúng, lấy con người làm trung tâm để thực hiện chức năng xã hội của Bảo tàng.
Đặc biệt, trong 5 năm gần đây, Bảo tàng Hồ Chí Minh đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận và tự hào. Công tác sưu tầm và bảo quản được tăng cường với 231 đầu tài liệu, hiện vật, tư liệu quý hiếm về Chủ tịch Hồ Chí Minh và thời đại của Người được bổ sung, số hóa; Hoạt động trưng bày, tuyên truyền có nhiều đổi mới sáng tạo với 62 trưng bày chuyên đề, triển lãm lưu động trong nước và quốc tế; Công tác nghiên cứu, xuất bản đạt nhiều kết quả với 5 cuộc hội thảo, tọa đàm khoa học được tổ chức, 10 cuốn sách, ấn phẩm về Chủ tịch Hồ Chí Minh, 12 số Đặc san Thông tin tư liệu của Bảo tàng được xuất bản, 3 đề tài khoa học cấp Bộ, 4 đề tài khoa học cơ sở được hoàn thành, góp phần quan trọng trong công tác nghiên cứu khoa học của Bảo tàng.
Bên cạnh đó, việc ứng dụng chuyển đổi số đã trở thành điểm nhấn trong tất cả các hoạt động của Bảo tàng. Công tác hợp tác quốc tế cũng được mở rộng. Công tác Đảng, đoàn thể, thi đua khen thưởng được quan tâm, góp phần xây dựng tập thể đoàn kết, gắn bó, năng động và sáng tạo.
Đến nay, Bảo tàng đang lưu giữ 170.000 đơn vị tài liệu, hiện vật, hình ảnh, tư liệu quý, trong đó có nhiều hiện vật gốc, độc bản gắn liền với cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là nguồn tư liệu vô giá phục vụ công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng, góp phần khẳng định vai trò, tầm vóc, nhân cách và di sản tư tưởng Hồ Chí Minh trong sự nghiệp cách mạng Việt Nam và phong trào cách mạng thế giới.
Bảo tàng đã đón tiếp hơn 40 triệu lượt khách trong và ngoài nước, trong đó có hơn 10 triệu khách là người nước ngoài đến tham quan, nghiên cứu về tiểu sử, sự nghiệp và tư tưởng Hồ Chí Minh, nhiều vị khách là nguyên thủ cấp cao, lãnh đạo Đảng, Nhà nước và quốc tế. Trong suốt 55 năm xây dựng và phát triển, Bảo tàng đã được tặng thưởng nhiều huân, huy chương và các phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước.
Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương khẳng định: 55 năm xây dựng và trưởng thành là hành trình Bảo tàng Hồ Chí Minh không ngừng khẳng định vị thế là một thiết chế văn hóa đặc biệt, nơi lưu giữ toàn diện và đầy đủ nhất về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Bảo tàng không chỉ là trung tâm nghiên cứu, bảo quản, trưng bày hiện vật mà còn là địa chỉ đỏ trong giáo dục truyền thống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, lan tỏa những giá trị bền vững từ tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh.
Theo Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương, thời gian tới, để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công chúng trong thời đại số, Bảo tàng Hồ Chí Minh cần tiếp tục đẩy mạnh đổi mới nội dung và phương thức hoạt động theo hướng: Tăng cường nghiên cứu, bổ sung hiện vật và tư liệu có giá trị; Ứng dụng khoa học công nghệ, nhất là công nghệ số trong trưng bày và giáo dục; Phát triển các sản phẩm trưng bày số hóa, trải nghiệm thực tế ảo, giáo dục tương tác; Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại.
“Từ đó, Bảo tàng sẽ trở thành bảo tàng thông minh, mở và nhân văn, không chỉ lưu giữ lịch sử mà còn truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay và mai sau, góp phần thực hiện khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc, đúng như mong muốn của Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời” - Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương nhấn mạnh.
Tại buổi lễ, Thứ trưởng Hoàng Đạo Cương đã trao Bằng khen của Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho các tập thể, cá nhân xuất sắc có nhiều đóng góp cho hoạt động của Bảo tàng Hồ Chí Minh.
