Hoạt động thí điểm diễn ra từ tháng 10/2025 đến hết học kỳ 1 năm học 2025- 2026. Kết thúc thời gian thí điểm, các trường báo cáo kết quả thực hiện để thành phố có cơ sở xây dựng phương án hợp lý, hiệu quả nhất trước khi nhân rộng trong toàn ngành.
Có thể thấy, đây là vấn đề đang được dư luận quan tâm, bởi những tác động từ việc sử dụng điện thoại thiếu kiểm soát của học sinh trong khuôn viên trường học đang ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình học tập, suy nghĩ, hành động, thậm chí cả việc hình thành nhân cách của học sinh. Không phủ nhận rằng, trong giai đoạn bùng nổ công nghệ thông tin, trong thời kỳ chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay, việc sử dụng các thiết bị thông minh trong đó có điện thoại là một nhu cầu thiết yếu.
Đối với học sinh, các em có thể sử dụng để tra cứu thông tin, hỗ trợ học tập. Đó là nguồn tài nguyên vô tận để mỗi người khai phá, làm giàu kho tri thức cho bản thân. Nhưng thực tế, không phải học sinh nào cũng khai thác được mặt tích cực này và làm chủ được bản thân khi trên nền tảng mạng xã hội có nhiều nội dung không được kiểm soát. Nhất là ở độ tuổi vị thành niên chưa có đủ kinh nghiệm, kỹ năng, bản lĩnh để tự bảo vệ mình khi ranh giới giữa lợi ích và rủi ro quá mong manh, khó để các em vượt qua được “cạm bẫy” từ mặt trái của công nghệ.
Bên cạnh đó, việc sử dụng điện thoại không đúng mục đích sẽ làm suy giảm sâu sắc sự tập trung và kết quả học tập, hình thành thói quen ỷ lại, lười biếng. Việc dán mắt vào điện thoại, mỗi người một góc vô tình làm mất đi giờ ra chơi bổ ích, giảm khả năng giao tiếp, làm đứt gãy kết nối, kỹ năng xã hội; đồng thời tăng nguy cơ cô lập hoặc mắc các chứng rối loạn tâm lý.
Vấn đề không chỉ thuộc phạm vi nhà trường mà là hồi chuông cảnh tỉnh đối với toàn xã hội. Điều này cũng lý giải vì sao đã có nhiều quốc gia trên thế giới đang áp dụng biện pháp cấm hoặc hạn chế học sinh sử dụng điện thoại trong môi trường học đường. Cụ thể, Pháp là quốc gia tiên phong với lệnh cấm được áp dụng từ năm 2018 tại tất cả các trường tiểu học và trung học cơ sở. Gần đây, Pháp tiếp tục siết chặt, yêu cầu học sinh trung học phải nộp điện thoại vào tủ khóa khi đến trường.
Hay như Hà Lan, Thụy Điển, Hàn Quốc, Australia, Canada những năm gần đây cũng đưa ra yêu cầu tương tự cho học sinh với lý do từ sự lo ngại về tình trạng nghiện mạng xã hội và ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần của giới trẻ.
Trong năm học vừa qua, trên địa bàn thành phố cũng có một số trường không cho học sinh sử dụng điện thoại trong trường. Phần lớn phụ huynh rất ủng hộ, nhưng cũng có một số phụ huynh chưa thật sự hưởng ứng bởi đơn giản họ không biết làm thế nào liên lạc khẩn cấp với con trong các tình huống đón muộn, sự cố sức khỏe, thay đổi lịch học. Vấn đề này hoàn toàn có giải pháp “gỡ” để phụ huynh yên tâm như sử dụng số hotline của trường, điện thoại bàn của văn phòng hoặc điện thoại di động của giáo viên chủ nhiệm.
Thành phố Hồ Chí Minh đang xây dựng một môi trường giáo dục hạnh phúc. Việc hạn chế học sinh sử dụng điện thoại trong khuôn viên trường học có lẽ mới chỉ là điều kiện cần; điều kiện đủ là chính môi trường giáo dục ấy phải bảo đảm chất lượng đào tạo cũng như có nhiều hoạt động bổ trợ thú vị, tạo sân chơi thu hút học sinh tham gia bằng các hoạt động ngoại khóa tăng sự sáng tạo, tính kết nối, sự hứng khởi cho các em sau mỗi giờ học căng thẳng.
Việc thí điểm này đang là một bước đi đúng đắn, kịp thời và phù hợp với bối cảnh giáo dục hiện đại cũng như xu hướng giáo dục toàn cầu. Thành công của kế hoạch sẽ là tiền đề để có thể lan tỏa rộng ra các tỉnh, thành phố trong cả nước, góp phần kiến tạo một thế hệ học sinh không chỉ giỏi kiến thức mà còn khỏe mạnh về tinh thần, có kỹ năng giao tiếp và tương tác xã hội vững vàng. Để chương trình thành công, phát huy hiệu quả rất cần sự phối hợp, đồng lòng giữa nhà trường, phụ huynh, học sinh và toàn xã hội.
