Kiến nghị “nới” nhiều điều kiện đối với người lái xe

Ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch VATA cho biết, hiện nay, Bộ Công an đang lấy ý kiến tham gia của các đơn vị, tổ chức về hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung 10 Luật liên quan đến an ninh, trật tự.

Về cơ bản, VATA đồng ý với các nội dung trong hồ sơ dự án, tuy nhiên cũng kiến nghị Bộ Công an nghiên cứu, sửa đổi một số nội dung, quy định của Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ nhằm tạo thuận lợi cho người lái xe.

Kéo dài tuổi lao động của lái xe

Theo đó, về tuổi tối đa của người lái xe, tại Điểm e, Khoản 1, Điều 59 quy định: “Tuổi tối đa của người lái xe chở người (kể cả xe buýt) trên 29 chỗ (không kể chỗ của người lái xe), xe ô-tô chở người giường nằm là đủ 57 tuổi đối với nam, đủ 55 tuổi đối với nữ”, VATA kiến nghị sửa đổi: “Tuổi tối đa của người lái xe chở người (kể cả xe buýt) trên 29 chỗ (không kể chỗ của người lái xe), xe ô-tô chở người giường nằm là đủ 62 tuổi đối với nam, đủ 57 tuổi đối với nữ”.

Theo ông Quyền, trên bình diện chung, sức khỏe của người dân Việt Nam đã được cải thiện rất nhiều, hạ tầng và phương tiện giao thông cũng tốt hơn so với trước đây và ở độ tuổi này, lái xe đều có kỹ năng và kinh nghiệm rất tốt. Tại Nhật Bản và Hàn Quốc cũng như nhiều nước trên thế giới, hiện đang cho phép lái xe kinh doanh vận tải được tiếp tục lái xe đến trên 65 tuổi (nếu đủ sức khỏe). Để quản lý tốt sức khỏe của người lái xe hơn 60 tuổi, Bộ Y tế nên có quy định rút ngắn chu kỳ khám sức khỏe định kỳ.

Tại Khoản 2, Điều 58 quy định: “Giấy phép lái xe chưa bị trừ hết điểm và không bị trừ điểm trong thời hạn 12 tháng từ ngày bị trừ điểm gần nhất thì được phục hồi đủ 12 điểm”; tại Khoản 3, Điều 58 quy định “….Sau thời hạn ít nhất 6 tháng kể từ ngày bị trừ hết điểm, người có giấy phép lái xe được tham gia kiểm tra nội dung kiến thức pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ,…”.

Theo đánh giá của nhiều doanh nghiệp thuộc VATA, đây là quy định quá “chặt”, ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý của người lái, nhất là lái xe kinh doanh vận tải.

Hiện nay, trên toàn quốc, đang thiếu hụt rất lớn đội ngũ lái xe chở khách trên 29 chỗ ngồi, lái xe vận tải hàng hóa hạng nặng và xe đầu kéo. Nếu triển khai nội dung trừ điểm giấy phép lái xe theo quy định trên, rất nhiều lái xe sau khi giấy phép lái xe bị trừ hết điểm sẽ chuyển sang làm công việc khác, dẫn tới nguy cơ thiếu hụt trầm trọng lái xe kinh doanh vận tải, ảnh hưởng lớn đến người dân và nền kinh tế đất nước.

VATA kiến nghị, Bộ Công an xem xét sửa đổi quy định này cho phù hợp với tình hình Việt Nam, nhằm giảm áp lực, căng thẳng đối với lái xe.

Hiệp hội đề nghị xem xét, trừ điểm giấy phép lái xe theo năm, thời gian chờ đợi để được học và thi lấy giấy phép lái xe rút ngắn lại, cụ thể sửa như sau: “Giấy phép lái xe chưa bị trừ hết điểm trong thời hạn 12 tháng thì được phục hồi đủ 12 điểm”; xem xét sửa đổi quy định tại Khoản 3, Điều 58 như sau “… Sau thời hạn ít nhất 3 tháng kể từ ngày bị trừ hết điểm…”.

Theo ông Nguyễn Văn Quyền, tổng hợp các ý kiến từ các thành viên và hội viên trực thuộc, đều phản ánh tâm lý của người lái xe kinh doanh vận tải hiện nay rất căng thẳng, ngột ngạt, nhiều người có ý định xin nghỉ việc do không chịu được áp lực trong việc trừ điểm giấy phép lái xe và mức phạt quá cao tại Nghị định 168 hiện nay.

Thời gian chờ đợi 6 tháng để được tham gia kiểm tra kiến thức pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ là quá dài đối với người lái xe. Trong thời gian chờ đợi này, hầu hết người lái xe sẽ chuyển sang làm một việc khác để duy trì cuộc sống, sẽ rất ít người quay trở lại để làm nghề lái xe kinh doanh vận tải.

Xe vận tải trên 8 chỗ phải lắp thiết bị giám sát lái xe

VATA cũng đề nghị, Bộ Công an nghiên cứu, bổ sung vào phần cuối các Điểm k, l, m, n, o, p của Điều 57, quy định người lái xe được điều khiển các loại xe các hạng thấp hơn (tương tự như quy định tại các Điểm a, b, c, d, đ, e, g, h, i), hoặc để ngắn gọn thì ghi một câu theo nguyên tắc trong Điều 57 như sau “Người có giấy phép lái xe hạng cao hơn thì được lái các hạng giấy phép lái xe hạng thấp hơn”.

Bên cạnh đó, trong Luật cũng chưa có quy định cụ thể, rõ ràng đối với người có giấy phép lái xe hạng D1E, D2E và DE có được lái xe CE (xe đầu kéo) hay không và cũng chưa có quy định rõ ràng đối với người có giấy phép lái xe hạng D1, D2 và D có được học và thi chuyển sang hạng CE để lái xe đầu kéo không.

Vì thế, VATA kiến nghị xem xét bổ sung người có giấy phép lái xe hạng D1, D2 và D được học và thi chuyển sang hạng CE để lái xe đầu kéo. Việc bổ sung đối tượng giấy phép lái xe các hạng này không vi phạm luật, bởi người có giấy phép lái xe hạng D1, D2 và D cao hơn hạng C.

“Theo logic thông thường, thì người có bằng lái hạng D1, D2 và D được lái xe từ hạng C trở xuống; nhưng chưa có quy định đối với người có bằng hạng D1, D2 và D được học và thi chuyển hạng sang hạng CE. Đây không phải là nâng hạng, mà chỉ là học chuyển hạng, vì thực tế xã hội sẽ phát sinh nhu cầu chuyển hạng từ hạng D1, D2 và D sang hạng CE”, ông Quyền lý giải.

Về quy định: “Xe ô-tô kinh doanh vận tải, xe ô-tô đầu kéo, xe cứu thương, xe vận tải nội bộ phải lắp thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe”, phía VATA đề nghị xem xét sửa đổi, bổ sung như sau: “Xe kinh doanh vận tải phải lắp thiết bị giám sát hành trình; xe ô-tô chở người từ 8 chỗ trở lên (không kể người lái) kinh doanh vận tải, xe ô-tô đầu kéo, xe ô-tô tải có khối lượng toàn bộ trên 7.500kg, xe cứu thương, xe vận tải nội bộ, xe cứu hộ giao thông, phải lắp thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe”.

Theo ông Quyền, việc kiến nghị xe kinh doanh vận tải chở người dưới 8 chỗ ngồi (không kể người lái) và xe ô-tô tải có khối lượng toàn bộ dưới 7.500kg không quy định bắt buộc phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe (chỉ lắp thiết bị giám sát hành trình) vì 2 loại phương tiện trên chiếm tỷ lệ rất lớn trong tổng số xe ô-tô kinh doanh vận tải (khoảng 800-900.000 xe trên tổng số 1,3 triệu xe) và hầu hết loại phương tiện này chạy đường ngắn.

Hơn nữa, thiết bị giám sát hành trình và thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe có dữ liệu rất lớn, nhưng thực tế chưa khai thác, sử dụng đạt hiệu quả cao. Nếu quy định tất cả các xe kinh doanh vận tải phải lắp thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, sẽ gây tốn kém cho các đơn vị kinh doanh vận tải và lãng phí xã hội không cần thiết.

“Hiện chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý để xử phạt các hành vi vi phạm từ dữ liệu của thiết bị giám sát hành trình và thiết bị giám sát hành trình (chưa có trong danh mục thiết bị đo theo quy định của Luật Đo lường và cả hai loại thiết bị này chưa được kiểm tra định kỳ theo quy định)”, ông Quyền thông tin thêm.