Kiểm soát nguy cơ bội chi quỹ bảo hiểm y tế, bảo đảm quyền lợi người bệnh

Tại Hội nghị trực tuyến toàn ngành về công tác kiểm soát chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế vừa được tổ chức, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đề nghị các địa phương xem xét, đánh giá việc thực hiện chính sách bảo hiểm y tế trong chín tháng năm 2024, tình hình quyết toán chi bảo hiểm y tế năm 2023 và các vấn đề cần lưu ý trong thực hiện chính sách những tháng cuối năm 2024 để kiểm soát nguy cơ bội chi quỹ Bảo hiểm y tế.
Bệnh nhân và người nhà làm thủ tục thanh toán bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt (Hà Nội). (Ảnh NGUYỄN ĐĂNG)
Bệnh nhân và người nhà làm thủ tục thanh toán bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Ung bướu Hưng Việt (Hà Nội). (Ảnh NGUYỄN ĐĂNG)

Trưởng ban Thực hiện chính sách bảo hiểm y tế (Bảo hiểm xã hội Việt Nam) Lê Văn Phúc cho biết, so với cùng kỳ năm 2023, toàn quốc tăng 7.372 nghìn lượt (tương đương 5,8%), nâng tổng số lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế trong chín tháng lên 134.842 nghìn lượt. Trong đó, số lượt khám, chữa bệnh nội trú tăng 7,6%, khám, chữa bệnh ngoại trú tăng 5,6%, cho thấy xu hướng tăng chỉ định điều trị nội trú. Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tăng tới 15,5% so với cùng kỳ năm 2023. Cụ thể, tổng chi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế chín tháng năm 2024 là 102.057 tỷ đồng, tăng 13.696 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2023, trong đó chi khám, chữa bệnh nội trú tăng 16,8% và chi khám, chữa bệnh ngoại trú tăng 13,4%.

Số liệu cho thấy, số lượt người khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại tuyến huyện cao nhất với khoảng 82,3 triệu lượt so với 30,4 triệu lượt tại tuyến tỉnh, 17,3 triệu lượt tại tuyến xã và 4,9 triệu lượt tại tuyến Trung ương. Tuy nhiên, chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế được cơ quan Bảo hiểm xã hội thanh toán cao nhất dành cho các cơ sở tuyến tỉnh (khoảng 47.000 tỷ đồng), tiếp đó là tuyến huyện (34.000 tỷ đồng), tuyến Trung ương (19.000 tỷ đồng) và tuyến xã (2.000 tỷ đồng). Nhiều địa phương có số lượt khám, chữa bệnh và số tiền thanh toán tăng rất cao so với tỷ lệ gia tăng bình quân của toàn quốc, thậm chí tăng đến 2,5 lần số gia tăng chung...

Theo đó, có chín địa phương tăng hơn 150.000 lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế so với cùng kỳ năm 2023; 10 địa phương có số chi tăng hơn 275 tỷ đồng. Đồng thời, trong khi tỷ lệ gia tăng chi phí bình quân chín tháng là 9%, có nhiều địa phương có số gia tăng đến 26-27%... Đây là những vấn đề mà Bảo hiểm xã hội các địa phương này cần phân tích, làm rõ nguyên nhân.

Số liệu của Trung tâm Giám định bảo hiểm y tế và thanh toán đa tuyến cho thấy, một số tỉnh hiện có tỷ lệ sử dụng dự toán chín tháng đầu năm 2024 cao vượt mức bình quân như: Tây Ninh 98%; Trà Vinh 94%; Quảng Nam và Bình Định là 93%; Quảng Bình, Sơn La, Cần Thơ là 91%; Sóc Trăng, Đắk Lắk và Tuyên Quang là 90%... Theo tính toán, ước tỷ lệ sử dụng dự toán toàn quốc năm 2024 có thể lên tới 116%.

Phó Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Nguyễn Đức Hòa đề nghị Bảo hiểm xã hội các địa phương cần đặc biệt quan tâm một số nội dung liên quan đến công tác giám định, như: Chi phí xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh cả trong khám, chữa bệnh nội trú và ngoại trú gia tăng ở mức cao; tiền giường tăng đột biến ở khu vực khám, chữa bệnh nội trú, nhưng tiền thuốc lại giảm cả ở khu vực nội trú và ngoại trú... Bảo hiểm xã hội các địa phương cần rà soát, làm rõ các nguyên nhân, để bảo đảm quyền lợi của người bệnh bảo hiểm y tế.

Để nâng cao hiệu quả kiểm soát chi phí khám, chữa bệnh các tháng cuối năm, ông Nguyễn Đức Hòa yêu cầu Ban Thực hiện chính sách Bảo hiểm y tế tiếp tục hướng dẫn Bảo hiểm xã hội các tỉnh, thành phố các bước kiểm soát chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế dựa trên quy trình giám định bảo hiểm y tế; khẩn trương điều chỉnh dự toán chi theo quy định, trình lãnh đạo Bảo hiểm xã hội Việt Nam để thực hiện phân bổ kịp thời đến địa phương và cơ sở khám, chữa bệnh. Đồng thời, Trung tâm Giám định Bảo hiểm y tế và thanh toán đa tuyến hướng dẫn kỹ năng cho Bảo hiểm xã hội các địa phương trong phân tích dữ liệu, nhận diện sớm các rủi ro… Ngoài ra, các đơn vị liên quan cần lưu ý một số nội dung cụ thể như: Bảo đảm người bệnh bảo hiểm y tế được hưởng đúng quyền lợi về giường bệnh có điều hòa (đã được kết cấu đầy đủ trong giá dịch vụ y tế được quỹ Bảo hiểm y tế thanh toán), mà không phải là đặc quyền của các giường dịch vụ tự nguyện.

Bảo hiểm xã hội các địa phương cần tiếp tục tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong công tác giám định, nghiêm cấm các hành vi tiêu cực, bảo đảm khách quan, minh bạch trong thực thi nhiệm vụ. Cùng với đó, chủ động phân tích, đánh giá, xác định các cơ sở có chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tăng cao, kịp thời có văn bản thông báo cho Sở Y tế và cơ sở khám, chữa bệnh. Đồng thời, tổ chức làm việc với một số cơ sở khám, chữa bệnh cùng hạng, cùng tuyến, cùng chuyên khoa có chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế gia tăng (theo thông báo của Trung tâm Giám định bảo hiểm y tế và thanh toán đa tuyến), để đề nghị cơ sở khám, chữa bệnh điều chỉnh đúng quy định đối với những chi phí không hợp lý.

Kết quả tổng hợp của Ban Thực hiện chính sách bảo hiểm y tế cho thấy, với số dự toán toàn quốc năm 2023 gần 118.202 tỷ đồng, số chi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế và chi phát sinh năm 2023 theo báo cáo của Bảo hiểm xã hội các tỉnh đến thời điểm 30/6/2024 là hơn 123.061 tỷ đồng. Cân đối dự toán năm 2023, quỹ khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế đã bội chi hơn 4.859 tỷ đồng, trong đó có 48/66 đơn vị vượt dự toán với số tiền hơn 5.764 tỷ đồng.

Có thể bạn quan tâm

Sản xuất thiết bị điện công nghệ cao tại Công ty cổ phần Kỹ thuật công nghiệp Á Châu tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: nhandan.vn)

Người tham gia nhận sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử như thế nào?

Từ ngày 6/10/2026, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội cấp sổ bảo hiểm xã hội điện tử cho người tham gia để giải quyết các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp theo quy định. Sau đây là hướng dẫn cụ thể cách nhận và sử dụng sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế điện tử.

Tra cứu thông tin thẻ bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân gắn chip được triển khai tại 100% cơ sở khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ở thành phố Hải Phòng. (Ảnh: THANH NGA)

Đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ 70% mức đóng bảo hiểm y tế lên 72 tháng

Từ những vướng mắc phát sinh trong thực tiễn và yêu cầu đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, Bộ Y tế đang đề xuất sửa đổi, bổ sung 21 khoản thuộc 15 điều của Nghị định số 188/2025/NĐ-CP. Đáng chú ý, Bộ Y tế đề xuất kéo dài thời gian hỗ trợ tối thiểu 70% mức đóng bảo hiểm y tế từ 36 tháng lên 72 tháng với một số đối tượng.

Bảo hiểm xã hội cơ sở Gia Lâm (Hà Nội) truyền thông chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế tại Phiên giao dịch việc làm cụm xã Gia Lâm-Phù Đổng-Thuận An-Bát Tràng năm 2026. (Ảnh: HSS)

Hà Nội xây dựng đơn vị học tập và điểm hỗ trợ kỹ năng số tại bảo hiểm xã hội cơ sở

Một trong những nội dung trọng tâm trong Tuần lễ hưởng ứng học tập suốt đời năm 2026 của Bảo hiểm xã hội Hà Nội là xây dựng mô hình “Đơn vị học tập” và “Điểm hỗ trợ kỹ năng số” tại bảo hiểm xã hội cơ sở. Theo đó, viên chức, người lao động trực tiếp hỗ trợ người dân thực hiện các giao dịch bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế điện tử.

Trạm Y tế xã Hoàng Hoa Thám, tỉnh Hưng Yên khám sức khỏe định kỳ cho học sinh trong xã. (Ảnh: PHẠM HÀ)

Tháo gỡ nhiều vướng mắc về khám sức khỏe miễn phí toàn dân

Bộ Y tế hướng dẫn bác sĩ xem xét nếu tại thời điểm khám sức khỏe định kỳ, các kết quả xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh còn giá trị tham khảo cho chẩn đoán thì không chỉ định thực hiện lại nhằm tránh lãng phí... Đồng thời, cho phép khám tại nhà đối với người cao tuổi, người khuyết tật nặng, người bệnh nặng, người nằm một chỗ.

Tài xế lái xe công nghệ hoạt động trên đường phố Hà Nội. (Ảnh: ĐĂNG ANH)

Mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội với lao động nền tảng số

Sự phát triển của kinh tế số đang tạo ra thị trường việc làm mới với hàng triệu người tham gia thông qua các nền tảng vận tải, giao nhận, thương mại điện tử và dịch vụ… Việc mở rộng diện bao phủ bảo hiểm xã hội đối với lao động nền tảng số đang đặt ra những yêu cầu mới về thiết kế chính sách và phương thức tổ chức thực hiện

Trạm Y tế xã Ô Diên, Hà Nội khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân. (Ảnh: DIỆU THƯƠNG)

Nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế từ tuyến y tế cơ sở

Bộ Y tế đang tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định về điều kiện hoạt động khám bệnh, chữa bệnh, danh mục kỹ thuật, thuốc, thiết bị y tế và cơ chế khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại Trạm y tế cấp xã. Đồng thời phối hợp các bộ, ngành, địa phương triển khai các giải pháp nâng cao năng lực y tế cơ sở.

Khám, chữa bệnh tại Bệnh viện đa khoa Đống Đa, Hà Nội. (Ảnh LÊ TẤN)

Tám tháng đầu năm 2026, Hà Nội ghi nhận hơn 9,7 triệu lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế

Trong 8 tháng đầu năm 2026, Hà Nội ghi nhận hơn 9,7 triệu lượt khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, với tổng chi phí bảo hiểm y tế thanh toán hơn 22.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, bệnh nhân ngoại tỉnh đến khám, chữa bệnh tại Hà Nội đạt tỷ trọng lớn, chiếm tới 50,9% tổng chi phí khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế toàn thành phố.

Người dân khám, chữa bệnh tại Bệnh viện Hữu Nghị. (Ảnh: THU TRANG)

Tự đi khám bảo hiểm y tế trái tuyến: 50% mức hưởng được tính thế nào, thuốc có được thanh toán?

Sau hơn 2 tháng triển khai chính sách mới, người tự đi khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế ngoại trú vẫn còn băn khoăn về mức quyền lợi được hưởng, đặc biệt là cách tính 50% mức hưởng bảo hiểm y tế. Ngoài khám, xét nghiệm được hưởng trái tuyến theo quy định, thuốc có được hưởng không?

Cán bộ Bảo hiểm xã hội tỉnh Tuyên Quang hướng dẫn người lao động tham gia tại Sàn giao dịch việc làm. (Ảnh: NHẬT ANH).

Chấn chỉnh chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp qua bưu điện

Bảo hiểm xã hội Việt Nam vừa có công văn yêu cầu Bảo hiểm xã hội các địa phương và Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam tăng cường chấn chỉnh, kiểm soát việc chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp..., khắc phục những vấn đề tồn tại, hạn chế sai sót và nâng cao chất lượng phục vụ người hưởng.