Khuôn khổ cho AI

Nhận thức rõ về những rủi ro đi kèm khi trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển với tốc độ chóng mặt, các nhà quản lý chính sách ở Liên minh châu Âu (EU) đã gấp rút ban hành những quy định mới trong việc xây dựng một khung pháp lý toàn diện, hướng đến phát triển AI một cách có trách nhiệm, minh bạch và an toàn.

Biếm họa: KASIUKIEWICZ
Biếm họa: KASIUKIEWICZ

AP cho hay, kể từ ngày 2/8, các quy định mới về tính minh bạch dành cho các mô hình AI đa năng (GPAI) đã chính thức có hiệu lực trên toàn EU, như một phần trong Đạo luật AI mang tính bước ngoặt đã được khối này thông qua vào năm ngoái. Theo đó, các nhà phát triển AI phải công bố cách thức hoạt động của mô hình, nguồn gốc dữ liệu được sử dụng để đào tạo AI và các biện pháp bảo đảm an toàn, đặc biệt đối với các mô hình tiên tiến được cho là có khả năng gây rủi ro tiềm ẩn cho công chúng. Các quy định này nhằm thúc đẩy trách nhiệm trong phát triển AI, cung cấp thông tin rõ ràng hơn về cách thức đào tạo các mô hình, tăng cường bảo vệ bản quyền và quyền sở hữu trí tuệ.

Các GPAI là những mô hình có thể áp dụng cho nhiều mục đích sử dụng khác nhau như tạo văn bản, phân tích ngôn ngữ hoặc viết mã, thậm chí có khả năng sinh ngôn ngữ và được huấn luyện để thực hiện khối lượng tính toán lớn. Những mô hình AI này phải thực hiện thêm các nghĩa vụ bổ sung, gồm thông báo cho Ủy ban châu Âu (EC) và phải bảo đảm áp dụng các biện pháp bảo mật, an toàn.

Cũng từ ngày 2/8, EC đã phát hành hướng dẫn chi tiết nhằm xác định rõ nghĩa vụ của từng đối tượng liên quan. Một biểu mẫu chuẩn cũng được công bố để các nhà phát triển mô hình sử dụng trong việc tóm tắt dữ liệu đào tạo, giúp cơ quan quản lý đánh giá mức độ minh bạch và rủi ro của từng sản phẩm AI.

Đáng chú ý, một bộ quy tắc thực hành tự nguyện do các chuyên gia độc lập phát triển, cũng đã được EC công nhận là phù hợp các yêu cầu của Đạo luật AI. Những nhà cung cấp AI ký kết và tuân thủ bộ quy tắc này sẽ được giảm gánh nặng thủ tục và hưởng lợi từ sự rõ ràng pháp lý.

Với việc chính thức áp dụng quy định đối với GPAI, EU không chỉ tạo khuôn khổ cho sự phát triển AI trong khu vực mà còn đặt nền tảng cho các tiêu chuẩn pháp lý toàn cầu trong lĩnh vực này. Động thái còn được kỳ vọng sẽ tạo ra một mô hình phát triển công nghệ có đạo đức, hướng đến lợi ích cộng đồng, đồng thời bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và giảm thiểu rủi ro xã hội từ AI thế hệ mới.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: DAVE GRANDLUND

Những con số ám ảnh

Ít nhất 300 trẻ em thiệt mạng tại Dải Gaza trong 300 ngày, kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa phong trào Hamas và quân đội Israel chính thức có hiệu lực vào tháng 10/2025. Những con số gây ám ảnh đã được Quỹ Nhi đồng LHQ (UNICEF) đưa ra trong báo cáo cuối tuần trước.

Biếm họa: PIET

Lộ trình lịch sử cho hòa bình

“Giờ là lúc thực hiện những gì đã đạt thỏa thuận, chứ không phải hoài nghi, hay hành động phá hoại”, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres phát biểu ý kiến như vậy ngay sau khi Hội đồng Hòa bình công bố lộ trình 15 điểm nhằm triển khai thỏa thuận hòa bình tại Dải Gaza.

Nguồn: BUSINESSDAY

Thách thức dai dẳng

Nạn thảm sát, bắt cóc tống tiền vẫn liên tục xảy ra tại Nigeria, biến đất nước Tây Phi này trở thành một trong những điểm nóng bạo lực nhất “lục địa đen”.

Biếm họa: SHERIF ARAFA

Chặn nguy cơ bất công mới

Cách tiếp cận "lấy con người làm trung tâm" trong phát triển công nghệ Trí tuệ nhân tạo (AI) được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh tại Hội nghị AI Thế giới (WAIC) diễn ra tại Thượng Hải cuối tuần trước. Nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng nêu bật tính cấp thiết bảo đảm năng lực tiếp cận và phát triển AI cho các nước đang phát triển, nhằm ngăn chặn nguy cơ “bất công lịch sử” mới.

Biếm họa: MIGUEL MORALES MADRIGAL

Cái khó bó cái khôn

Giới chuyên gia quốc tế cảnh báo năng lực ứng phó biến đổi khí hậu của châu Phi đang rơi vào tình trạng báo động do thiếu hụt tài chính. Bài toán tài chính luôn là điểm hạn chế của “lục địa đen” trong việc nâng cấp năng lực dự báo thời tiết, từ đó giảm bớt tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.

Biếm họa: ANNE DERENNE

Áp lực Net Zero

Không chỉ khiến ít nhất 1.300 người tử vong tính đến cuối tháng 6 vừa qua, theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các đợt nắng nóng kỷ lục liên tục càn quét khắp lục địa những ngày qua đang đẩy mục tiêu khí hậu của Liên minh châu Âu (EU) vào tình thế đầy rủi ro. EU đang chịu áp lực lớn bảo vệ người dân trong bối cảnh khí hậu cực đoan, song không chệch hướng triển khai Thỏa thuận Xanh với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Áp lực lạm phát

Lạm phát tại Mỹ không những không giảm như kỳ vọng mà tiếp tục tăng trong tháng 5/2026. Đây là mức lạm phát cao nhất trong vòng ba năm qua, với nguyên nhân không gì khác là giá xăng và chi phí năng lượng tăng mạnh. Lạm phát leo thang làm dấy lên lo ngại về áp lực giá cả kéo dài đối với nền kinh tế số một thế giới.

Biếm họa: GEORGE RIEMANN

Thời điểm then chốt

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố một báo cáo cho thấy thực trạng đáng lo ngại về việc sử dụng internet, đặc biệt là các mạng xã hội của giới trẻ tại Liên minh châu Âu (EU). Theo đó, gần một phần ba thanh - thiếu niên ở “lục địa già” thừa nhận cảm thấy căng thẳng, buồn bã hoặc bị cô lập xã hội do tác động của mạng xã hội. Báo cáo trên làm nổi bật sự ảnh hưởng nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.

Biếm họa: LAU KA-KUEN

Bảo vệ “lao động số”

Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) vừa ra mắt một văn kiện lịch sử: Công ước số 193 về việc làm xứng đáng trong nền kinh tế nền tảng số. Được thông qua tại Hội nghị Lao động quốc tế lần thứ 114 diễn ra ngày 12/6, ở Geneva (Thụy Sĩ), đây là hiệp ước mang tính ràng buộc pháp lý quốc tế đầu tiên trên thế giới được thiết kế chuyên biệt để bảo vệ quyền lợi cho hàng trăm triệu lao động trong “nền kinh tế việc làm tự do” (GIG) trên toàn cầu.

Biếm họa: CHENXIA

Thiệt hại khó đong đếm

Tổng Thanh tra Bộ Chiến tranh, Bộ Ngoại giao và Cơ quan Phát triển quốc tế Mỹ (USAID) đang căng mình rà soát và kiểm toán các khoản chi tiêu liên quan Chiến dịch Epic Fury nhằm vào Iran.

Biếm họa: BENJAMIN KIKKERT

Nói một đằng, làm một nẻo

Bất chấp lệnh ngừng bắn tại Dải Gaza đã có hiệu lực từ tháng 10 năm ngoái, Israel vẫn đơn phương mở nhiều cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Hamas, không chỉ đe dọa làm đổ vỡ thỏa thuận hòa bình vốn đã mong manh mà còn có nguy cơ làm nổ ra một cuộc chiến mới.

Biếm họa: KAP

Quyết định không đúng thời điểm

Chính phủ Argentina tuyên bố rút khỏi Tổ chức Y tế thế giới (WHO). Thông tin được công bố bên lề Đại hội đồng Y tế thế giới lần thứ 79 (WHA 79) tổ chức tại Geneva (Thụy Sĩ).

Biếm họa: MIKE

Người ăn không hết, kẻ lần chẳng ra

Một báo cáo điều tra của Thượng viện Pháp vừa gây chấn động khi cho thấy, phần lớn lợi nhuận trong chuỗi thực phẩm đang rơi vào tay các tập đoàn bán lẻ và siêu thị, trong khi nông dân và doanh nghiệp sản xuất hưởng phần rất nhỏ.

Biếm họa: ALLAN MCDONALD

Hợp tác thay vì chia rẽ

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhận định, các đợt bùng phát dịch do virus Hanta và Ebola hiện nay là cuộc khủng hoảng y tế tiếp theo trong thế giới đầy biến động, nhưng là dấu hiệu cảnh báo về một “thời đại nguy hiểm và chia rẽ”.

Biếm họa: ARES

Đoàn kết với “Hòn đảo tự do”

Ngày 16/5, Bộ trưởng Ngoại giao Nhóm các nền kinh tế mới nổi (BRICS) đã khẳng định lại sự cần thiết phải chấm dứt lệnh cấm vận kinh tế, thương mại và tài chính do Mỹ áp đặt đối với Cuba. Trong khi đó, nhiều quốc gia, tổ chức xã hội và đối tác quốc tế tiếp tục triển khai các hoạt động hỗ trợ đảo quốc Caribe.

Biếm họa: KOREA JOONGANG DAILY

Bài kiểm tra giữa nhiệm kỳ

Chính trường Hàn Quốc đang trở nên nóng trước thềm cuộc bầu cử địa phương giữa nhiệm kỳ dự kiến diễn ra ngày 3/6 tới.

Biếm họa: PETER SCHRANK

Đồng minh rạn nứt

Không chỉ các thành viên thân cận của Mỹ trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) không muốn can dự vào cuộc tấn công nhằm vào Iran.