Khuôn khổ cho AI

Nhận thức rõ về những rủi ro đi kèm khi trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển với tốc độ chóng mặt, các nhà quản lý chính sách ở Liên minh châu Âu (EU) đã gấp rút ban hành những quy định mới trong việc xây dựng một khung pháp lý toàn diện, hướng đến phát triển AI một cách có trách nhiệm, minh bạch và an toàn.

Biếm họa: KASIUKIEWICZ
Biếm họa: KASIUKIEWICZ

AP cho hay, kể từ ngày 2/8, các quy định mới về tính minh bạch dành cho các mô hình AI đa năng (GPAI) đã chính thức có hiệu lực trên toàn EU, như một phần trong Đạo luật AI mang tính bước ngoặt đã được khối này thông qua vào năm ngoái. Theo đó, các nhà phát triển AI phải công bố cách thức hoạt động của mô hình, nguồn gốc dữ liệu được sử dụng để đào tạo AI và các biện pháp bảo đảm an toàn, đặc biệt đối với các mô hình tiên tiến được cho là có khả năng gây rủi ro tiềm ẩn cho công chúng. Các quy định này nhằm thúc đẩy trách nhiệm trong phát triển AI, cung cấp thông tin rõ ràng hơn về cách thức đào tạo các mô hình, tăng cường bảo vệ bản quyền và quyền sở hữu trí tuệ.

Các GPAI là những mô hình có thể áp dụng cho nhiều mục đích sử dụng khác nhau như tạo văn bản, phân tích ngôn ngữ hoặc viết mã, thậm chí có khả năng sinh ngôn ngữ và được huấn luyện để thực hiện khối lượng tính toán lớn. Những mô hình AI này phải thực hiện thêm các nghĩa vụ bổ sung, gồm thông báo cho Ủy ban châu Âu (EC) và phải bảo đảm áp dụng các biện pháp bảo mật, an toàn.

Cũng từ ngày 2/8, EC đã phát hành hướng dẫn chi tiết nhằm xác định rõ nghĩa vụ của từng đối tượng liên quan. Một biểu mẫu chuẩn cũng được công bố để các nhà phát triển mô hình sử dụng trong việc tóm tắt dữ liệu đào tạo, giúp cơ quan quản lý đánh giá mức độ minh bạch và rủi ro của từng sản phẩm AI.

Đáng chú ý, một bộ quy tắc thực hành tự nguyện do các chuyên gia độc lập phát triển, cũng đã được EC công nhận là phù hợp các yêu cầu của Đạo luật AI. Những nhà cung cấp AI ký kết và tuân thủ bộ quy tắc này sẽ được giảm gánh nặng thủ tục và hưởng lợi từ sự rõ ràng pháp lý.

Với việc chính thức áp dụng quy định đối với GPAI, EU không chỉ tạo khuôn khổ cho sự phát triển AI trong khu vực mà còn đặt nền tảng cho các tiêu chuẩn pháp lý toàn cầu trong lĩnh vực này. Động thái còn được kỳ vọng sẽ tạo ra một mô hình phát triển công nghệ có đạo đức, hướng đến lợi ích cộng đồng, đồng thời bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và giảm thiểu rủi ro xã hội từ AI thế hệ mới.

Có thể bạn quan tâm

Biếm họa: LUO JIE

Khoản đầu tư ngược chiều

Trước thềm Hội nghị lần thứ 17 Các bên tham gia Công ước về đa dạng sinh học (COP17) diễn ra tại Armenia vào tuần tới, Tổng Thư ký LHQ Antonio Guterres đã kêu gọi các chính phủ ngừng trợ cấp cho hoạt động sản xuất nhiên liệu hóa thạch, nhấn mạnh đây là yếu tố chính đang khiến Trái đất nóng lên và phá hủy đa dạng sinh học.

Biếm họa: STELLINA CHEN

Canh bạc nhiều rủi ro

Thủ tướng Pedro Sanchez vừa tuyên bố giải tán Quốc hội, tổ chức tổng tuyển cử ngày 29/11, sớm hơn dự kiến khoảng một năm. Quyết định được đưa ra sau khi Quốc hội Tây Ban Nha bác bỏ hai sắc lệnh về hỗ trợ người thuê nhà cho thấy, thế bế tắc của chính phủ trong bối cảnh giá nhà và tiền thuê nhà tăng cao, gây bức xúc trong xã hội.

Biếm họa: TJEERD ROYAARDS

Khủng hoảng sinh kế vì El Nino

Hiện tượng El Nino đang khiến nhiệt độ nước biển tăng cao kỷ lục, làm đảo lộn môi trường sống của các loài thủy sản tại Thái Bình Dương. Trước sự biến đổi môi trường sống vốn ổn định hàng nghìn năm qua này, các dòng cá chủ lực như cá ngừ, cá cơm phải di cư “bất đắc dĩ” đến những vùng biển mát mẻ hơn. Hệ quả là sản lượng đánh bắt thủy sản sụt giảm mạnh, đẩy cộng đồng ngư dân ven biển Mỹ latin vào cảnh chi phí ra khơi leo thang, song thu nhập lại lao dốc.

Biếm họa: AHMED RAHMA

Giận cá chém thớt

Phát biểu ý kiến tại phiên thảo luận của Đại hội đồng LHQ khóa 81 hồi cuối tuần qua, Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam bày tỏ lo ngại về “khoảng trống an ninh" nếu Lực lượng lâm thời LHQ tại Lebanon (UNIFIL) rút quân khỏi miền nam nước này mà không có lực lượng thay thế.

Biếm họa: FOREX PORTAL

Đồng khí tương cầu

Việc Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đề xuất mở cánh cửa để Canada trở thành “thành viên liên kết” đầu tiên của Liên minh châu Âu (EU) được xem như là “sự gặp gỡ” của nhu cầu tự chủ của cả Brussels và Ottawa, mong muốn tăng cường sức mạnh, khả năng chống chịu trong một môi trường quốc tế nhiều biến động.

Biếm họa: OSVAL

Biến tướng khó lường

Hơn 25 năm sau vụ tấn công khủng bố kinh hoàng do al-Qaeda tiến hành nhằm vào nước Mỹ ngày 11/9/2001, mối nguy cơ vẫn hiện hữu khi Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ) vừa ra tuyên bố quan ngại sâu sắc về sự gia tăng cường độ, tính chất ngày càng phức tạp và sự biến đổi không ngừng của các vụ tấn công khủng bố.

Biếm họa: CHAPPATTE

Ý tưởng kỳ quặc

Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir vừa công bố kế hoạch đưa khoảng 250.000 người Palestine rời khỏi Dải Gaza ngay trong năm đầu tiên, tiến tới di dời toàn bộ khoảng hai triệu người dân ở vùng đất hẹp ven Địa Trung Hải này trong sáu năm tiếp theo.

Biếm họa: FARES GARABET

Thiếu thốn bủa vây

Liên hợp quốc (LHQ) công bố số liệu đáng lo ngại cho thấy, có tới 94% trong tổng số 2,1 triệu người dân Gaza thiếu nơi trú ẩn khẩn cấp dưới “mưa bom, bão đạn” của quân đội Israel. Tính trung bình, cứ năm gia đình tại Dải Gaza thì có tới bốn gia đình lâm vào cảnh thiếu thốn nghiêm trọng nhiên liệu, điện, nước sạch và các vật dụng thiết yếu. Những thiếu thốn bủa vây ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt, dự trữ lương thực, nước sạch… của hàng triệu người dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này.

Biếm họa: ALFREDO MARTIRENA

Động thái phá băng

Chính quyền chuyển tiếp Mali vừa ân xá cho công dân Pháp Yann Christian Bernard Vezilier - người bị kết án 20 năm tù với cáo buộc liên quan âm mưu gây phương hại an ninh quốc gia Mali. Sắc lệnh ân xá, do đích thân Tổng thống chuyển tiếp, Đại tướng Assimi Goita ký duyệt, được xem là một động thái ngoại giao bất ngờ trong bối cảnh mối quan hệ giữa Bamako và Paris đang nguội lạnh.

Nguồn: BUSINESSDAY

Thách thức dai dẳng

Nạn thảm sát, bắt cóc tống tiền vẫn liên tục xảy ra tại Nigeria, biến đất nước Tây Phi này trở thành một trong những điểm nóng bạo lực nhất “lục địa đen”.

Biếm họa: MIGUEL MORALES MADRIGAL

Cái khó bó cái khôn

Giới chuyên gia quốc tế cảnh báo năng lực ứng phó biến đổi khí hậu của châu Phi đang rơi vào tình trạng báo động do thiếu hụt tài chính. Bài toán tài chính luôn là điểm hạn chế của “lục địa đen” trong việc nâng cấp năng lực dự báo thời tiết, từ đó giảm bớt tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu.

Biếm họa: ANNE DERENNE

Áp lực Net Zero

Không chỉ khiến ít nhất 1.300 người tử vong tính đến cuối tháng 6 vừa qua, theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các đợt nắng nóng kỷ lục liên tục càn quét khắp lục địa những ngày qua đang đẩy mục tiêu khí hậu của Liên minh châu Âu (EU) vào tình thế đầy rủi ro. EU đang chịu áp lực lớn bảo vệ người dân trong bối cảnh khí hậu cực đoan, song không chệch hướng triển khai Thỏa thuận Xanh với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.

Biếm họa: ARCADIO ESQUIVEL

Áp lực lạm phát

Lạm phát tại Mỹ không những không giảm như kỳ vọng mà tiếp tục tăng trong tháng 5/2026. Đây là mức lạm phát cao nhất trong vòng ba năm qua, với nguyên nhân không gì khác là giá xăng và chi phí năng lượng tăng mạnh. Lạm phát leo thang làm dấy lên lo ngại về áp lực giá cả kéo dài đối với nền kinh tế số một thế giới.