“Sông Đà: Lịch sử một vùng biên cảnh Việt Nam” là công trình nghiên cứu đồ sộ về lịch sử vùng cao phía bắc của nhà sử học Philippe Le Failler về lịch sử khu vực sông Đà - một không gian địa lý, lịch sử và văn hóa đặc biệt, vùng biên cảnh của Việt Nam với Lào và Trung Quốc.
Từ trước đến nay chưa có một công trình nào tương tự. Để hiểu lịch sử vùng cao từ thời Pháp thuộc cho đến những năm 1950, đây là một tài liệu tham khảo khả tín cho giới khoa học.
Theo tác giả Philippe Le Failler, vùng đất này gọi là miền Thượng, nơi dòng sông Đà hùng vĩ chảy qua, nơi sinh sống lâu đời của nhiều dân tộc như Thái, Dao, Khơ Mú, Lô Lô...; cũng là nơi từng tồn tại thế lực của dòng họ Đèo với thủ lĩnh Đèo Văn Trì và các anh em, con cháu - những người đã gắn số phận của mình với sự hiện diện của người Pháp, và rồi cũng biến mất theo bước chân của họ trên vùng đất này. Cùng với đó là những lần cải cách hành chính qua từng thời kỳ, để lại dấu ấn trong đời sống cũng như văn hóa của miền Thượng - vùng Tây Bắc Việt Nam.
Dòng nước sục sôi cuộn trào quay cuồng dưới bóng những vách đá, rồi dịu lại khi đổ vào ngã màu đất đỏ đục ngầu của trầm tích, ba thung lũng Lai Châu. Ở đây sông Đà nhận các phụ lưu của nó, dòng Nậm Na và dòng Nậm Lay cùng nhập vào con sông như một dấu thập.
Bố cục cuốn sách gồm 12 chương. Tác giả đã khai thác, chắt lọc tư liệu từ quốc sử, ghi chép của quan lại địa phương, các du khảo, cũng như từ nguồn lưu trữ phong phú của chính quyền dân sự và quân sự Pháp, để dựng nên một bức tranh toàn cảnh, sâu sắc và sinh động về lịch sử một vùng biên cảnh từ thế kỷ XI cho đến đầu thế kỷ XXI.
Sách thuộc Tủ sách Vùng Cao-Lịch sử Việt Nam của Omega Plus. Tác phẩm dành cho độc giả yêu thích tìm hiểu về văn hóa, lịch sử vùng đất Tây Bắc nói riêng và lịch sử sông Đà nói chung.
Philippe Le Failler là nhà sử học người Pháp, Phó Giáo sư Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO), Trưởng đại diện EFEO tại Hà Nội. Ông là tác giả của một số cuốn sách về lịch sử Việt Nam (thế kỷ XIX-XX) và từng tham gia nhiều chương trình hợp tác với các viện nghiên cứu của Việt Nam.
