Đây là hoạt động thiết thực kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945-19/8/2025) và 80 năm Ngày truyền thống Ngành Văn hóa (28/8/1945-28/8/2025).
Sinh năm 1943 tại Quỳnh Phụ, Thái Bình (nay là tỉnh Hưng Yên), ông Trần Viết Hoàn là một trong số ít người vinh dự được trực tiếp phục vụ và bảo vệ Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những năm tháng cuối đời của Người. Từ năm 1966 đến 1969, ông là cận vệ tại Khu Phủ Chủ tịch – nơi Bác Hồ sống và làm việc, đặc biệt có mặt trong giai đoạn Bác lâm bệnh và qua đời. Sau đó, ông tiếp tục công tác tại Văn phòng Chủ tịch nước và giữ cương vị Giám đốc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch từ năm 1988 đến 2004.
Những năm tháng bên Bác và công tác tại Khu Di tích, ông Trần Viết Hoàn gắn bó sâu sắc với từng hiện vật, từng di tích nơi đây. Với ông, việc sưu tầm những hiện vật gốc, hiện vật đồng thời là một nỗ lực thầm lặng nhưng thiết tha, như cách nối dài mạch nguồn ký ức về Bác – vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc.
Hai hiện vật do ông Hoàn trao tặng lần này là một chiếc máy chữ hiệu Hermes và một đồng hồ để bàn. Những hiện vật này không chỉ có giá trị vật chất mà còn mang ý nghĩa biểu tượng thiêng liêng. Đây là các hiện vật đồng thời với chiếc máy chữ Hermes Baby và đồng hồ để bàn hiện đang được trưng bày tại Nhà sàn Bác Hồ – nơi Bác sống và làm việc trong suốt 11 năm cuối đời (1958–1969).
Chiếc máy chữ Hermes hiện trưng bày ở ngăn dưới cùng giá sách phòng làm việc tầng 2 ngôi Nhà sàn. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường dùng chiếc máy đánh các bài viết, văn bản, thư gửi tới các tập thể, cá nhân có thành tích trong công tác, sản xuất, chiến đấu, điện mừng, lời chia buồn tới nhân dân và bạn bè thế giới.
Chiếc máy là người bạn gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ngay cả lúc đi công tác xa Người cũng mang máy theo, lúc nghỉ chân giữa đường cần thảo tài liệu Người lấy máy ra kê luôn lên chân và làm việc... Máy được làm bằng kim loại, thiết kế vuông, màu xám, mang dòng chữ “HER MES – MADE IN SWITZERLAND BY Paillard S.A.” – minh chứng sinh động cho một giai đoạn lịch sử đặc biệt.
Chiếc đồng hồ để bàn hiện trưng bày tại tầng 1 Nhà sàn. Đồng hồ được mua tại Cửa hàng cung cấp Bờ Hồ năm 1964, cao 12,5cm, đường kính 10,5cm, mặt kính tròn trong suốt, vỏ sắt mạ vàng. Mỗi ngày, đồng chí phục vụ đều lên dây cót để đồng hồ chạy đúng giờ, giúp Chủ tịch Hồ Chí Minh làm việc khoa học, đúng giờ giấc.
Chiếc đồng hồ đã gắn bó với Người trong thời gian Người sống và làm việc tại Khu Phủ Chủ tịch, đặc biệt trong các cuộc họp với Bộ Chính trị hay khi làm việc với các đồng chí Trung ương Đảng. Đây còn là biểu tượng của nếp sống ngăn nắp, khoa học mà Người luôn duy trì đến cuối đời.
Việc tiếp nhận hai hiện vật quý từ Tiến sĩ Trần Viết Hoàn không chỉ góp phần làm phong phú thêm kho tư liệu, hiện vật tại Khu Di tích, mà còn là minh chứng sâu sắc cho tấm lòng thủy chung son sắt của một người từng có vinh dự cận kề phục vụ Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Phát biểu tại Lễ tiếp nhận, bà Lê Thị Phượng, Giám đốc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch khẳng định: Bác đã đi xa gần 56 năm, nhưng mối nhân duyên đặc biệt giữa Khu Di tích Phủ Chủ tịch và các thế hệ nhân chứng từng được phục vụ bên Người vẫn được nối tiếp. Khu Di tích vô cùng trân trọng, biết ơn những đóng góp của gia đình Tiến sĩ Trần Viết Hoàn đối với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch.
Theo bà Lê Thị Phượng, buổi lễ tiếp nhận không chỉ là hoạt động chuyên môn mà còn là cuộc gặp gỡ đầy cảm xúc, gắn kết quá khứ với hiện tại, góp thêm một mảnh ký ức quý giá về vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc.
“Những câu chuyện ẩn chứa trong từng hiện vật sẽ làm phong phú thêm nguồn hiện vật, tư liệu quý giá tại Khu Di tích. Qua đó, phát huy hơn nữa giá trị các hiện vật, đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, học tập, giáo dục truyền thống cho nhân dân, nhất là đối với thế hệ trẻ, đồng thời là cách tri ân, tôn vinh tốt nhất tấm lòng của những cá nhân, tổ chức trao tặng, góp phần mang di sản Hồ Chí Minh đến với công chúng, nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa dân tộc Việt Nam”, bà Lê Thị Phượng nhấn mạnh.
Chia sẻ tại buổi lễ, Tiến sĩ Trần Viết Hoàn cho biết ông và cháu nội của mình may mắn sưu tầm được hai hiện vật nhờ xem thông tin một cửa hàng trên trang mạng. Ông quyết định trao tặng lại hai hiện vật cho Khu Di tích Phủ Chủ tịch, đây là cách ông bày tỏ tình cảm, trách nhiệm với cơ quan – nơi ông đã gắn bó cả đời, cũng là để hiện thực hóa mong muốn được góp phần nhỏ bé của mình vào việc gìn giữ, phát huy những giá trị di sản của Bác, để những giá trị ấy mãi trường tồn cùng dân tộc và thời đại.
