Đưa nghệ thuật cải lương đến với khán giả trẻ

Tiếp tục đổi mới công tác lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật, Hội đồng Lý luận, phê bình Văn học, Nghệ thuật-Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp Đài Phát thanh và Truyền hình Thành phố (Hãng phim TFS) sẽ tổ chức chương trình Nghệ thuật Cải lương-Ký ức lịch sử và Mã hóa văn hóa dân tộc vào ngày 4/9.

Các nghệ sĩ trong chương trình Gala Chuông vàng vọng cổ tối 30/8. Từ cuộc thi này, nhiều giọng ca triển vọng đã thành danh trên sân khấu cải lương thành phố. (Ảnh: Linh Bảo)
Các nghệ sĩ trong chương trình Gala Chuông vàng vọng cổ tối 30/8. Từ cuộc thi này, nhiều giọng ca triển vọng đã thành danh trên sân khấu cải lương thành phố. (Ảnh: Linh Bảo)

Với thông điệp "Mỗi câu vọng cổ là một dòng ký ức, mỗi nhân vật lịch sử là một bài học sống động, mỗi người trẻ hôm nay chính là người tiếp nối, lan tỏa Mã văn hóa Việt Nam”, chương trình tập trung trao đổi, làm rõ cấu trúc thể loại và tính tổng hợp của nghệ thuật sân khấu cải lương; hệ thống thuật ngữ, thể tài và tâm lý tiếp nhận của người trẻ; chức năng giáo dục của nghệ thuật; mối quan hệ giữa chính sử và hư cấu nghệ thuật; vấn đề “tái mã hóa” di sản, xu hướng phục cổ trong giới trẻ và vai trò của tác giả, đạo diễn trong đổi mới phương thức tiếp cận công chúng.

ndo_bl_dsc06132.jpg
Bông lúa vàng-Cuộc thi tìm kiếm tài năng đờn ca tài tử, cải lương có uy tín của thành phố và khu vực. (Ảnh: Linh Bảo)

Nếu tính từ đầu thế kỷ XX, tức từ khi ra đời đến nay, sân khấu cải lương nói chung, cải lương Sài Gòn-Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng đã trải qua hơn một thế kỷ phát triển với nhiều chặng thăng trầm trong những hoàn cảnh lịch sử khác nhau.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Quốc Thắng, Ủy viên Hội đồng Lý luận phê bình Văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, giai đoạn từ năm 1975 đến nay, đây là thời kỳ đất nước được độc lập, hòa bình, thống nhất với đường lối, chủ trương chính sách của Đảng, Nhà nước ngày càng sáng tỏ, tập trung để xây dựng nền văn hóa nghệ thuật “tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”, sân khấu cải lương chính thức bước vào bối cảnh lịch sử mới với những điều kiện thuận lợi để phát triển đồng thời với những thách thức chưa từng có.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Huỳnh Quốc Thắng, Ủy viên Hội đồng Lý luận phê bình Văn học nghệ thuật Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, giai đoạn 1975-1990 là thời kỳ cải lương thành phố phát triển mạnh mẽ và toàn diện. Bằng tinh thần yêu nước kết hợp với một số điều kiện mới, cải lương thành phố giai đoạn này đã tiếp tục phát huy những thành quả đạt được ở các giai đoạn trước, đặc biệt là các thành tựu của thời kỳ 1954-1975 để có bước phát triển mới rất tích cực cả về số lượng lẫn chất lượng.

ndo_br_dsc07032.jpg
Nghệ sĩ Nhân dân Trọng Phúc biểu diễn trong chương trình Gala Chuông vàng vọng cổ với chủ đề "Vàng son". (Ảnh: Linh Bảo)

Tuy nhiên, sự xuất hiện của nhiều loại hình nghệ thuật, giải trí hấp dẫn đã khiến sức hút của cải lương trong đời sống nghệ thuật ngày nay giảm mạnh, nhất là đối với khán giả trẻ. Nhiều vở diễn không bảo đảm chất lượng, sân khấu cải lương thiếu vắng những gương mặt nổi bật đã khiến không ít khán giả không còn mặn mà với môn nghệ thuật tiêu biểu vùng đất phương nam.

Tại chương trình chuyên đề lần này, Ban tổ chức “Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật-Chủ đề: Nghệ thuật Cải lương: Ký ức lịch sử và Mã văn hóa dân tộc” mong muốn bảo tồn, phát huy giá trị di sản nghệ thuật truyền thống và đổi mới phương pháp giáo dục lịch sử cho thế hệ trẻ.

ndo_br_dsc01436.jpg
Cảnh trong vở cải lương Giấc mộng đêm xuân (tác giả: Phi Hùng-Nhị Kiều; chuyển thể cải lương: Mộc Linh; đạo diễn Nghệ sĩ Nhân dân Trần Ngọc Giàu). (Ảnh: Linh Bảo)

Đây là bước đi chiến lược trong việc kết nối giữa "trường học" và "thánh đường sân khấu", giúp học sinh, sinh viên không chỉ tiếp cận lịch sử qua trang sách mà còn bằng trải nghiệm đa giác quan sinh động.

Trong 1 ngày diễn ra tại Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, chương trình gồm các hoạt động chính như: Không gian trải nghiệm mở, workshop Cải lương trong mắt Gen Z; Tọa đàm chuyên đề cải lương-Ký ức lịch sử và mã hóa dân tộc; Biểu diễn nghệ thuật tổng hợp: Tổng kết và vinh danh.

ndo_br_dsc00201.jpg
Cảnh trong vở cải lương San hô đỏ (kịch bản: Bích Ngân; chuyển thể cải lương: Phạm Văn Đằng; đạo diễn:Nghệ sĩ Nhân dân Trần Ngọc Giàu). (Ảnh: Linh Bảo)

Cụ thể, công chúng có điều kiện tìm hiểu, trải nghiệm dàn nhạc cổ và tân biểu diễn trực tiếp, triển lãm trang phục, đạo cụ, tư liệu quý. Người tham gia còn có điều kiện nhập vai nhân vật lịch sử; vẽ quạt, nặn tượng, chụp ảnh lưu niệm; trò chơi tương tác “Giải mã Mã văn hóa”.

Trong workshop Cải lương trong mắt Gen Z, người tham dự sẽ được xem trích đoạn lịch sử đặc sắc, trò chuyện cùng nghệ sĩ, soạn giả, tìm hiểu vai thiện-vai ác trên sân khấu, trải nghiệm tập hát vọng cổ, hỏi đáp cùng học sinh, sinh viên.

ndo_bl_dsc06578.jpg
Nghệ sĩ Nhân dân Quế Trân. (Ảnh: Linh Bảo)

Đối với chương trình tọa đàm chuyên đề Nghệ thuật Cải lương-Ký ức lịch sử và mã hóa văn hóa dân tộc, các diễn giả sẽ trao đổi về những nội dung: cấu trúc thể loại và tính tổng hợp của cải lương, Gen Z và tâm lý tiếp nhận văn hóa truyền thống, chính sử và giả tưởng nghệ thuật, cải lương trong học đường, tái mã hóa di sản cho thế hệ Gen Z.

ndo_br_dsc06963.jpg
Nghệ sĩ Ưu tú Võ Minh Lâm. (Ảnh: Linh Bảo)

Trong khuôn khổ chương trình, công chúng còn được xem các nghệ sĩ chuyên nghiệp biểu diễn các trích đoạn tiêu biểu về anh hùng dân tộc và lịch sử Việt Nam. Ban tổ chức sẽ trao giải cuộc thi online, vinh danh cá nhân, tập thể tiêu biểu…

Công chúng sẽ được thưởng thức vở cải lương “Khúc tráng ca thành Gia Định” của Nhà hát Nghệ thuật Cải lương Trần Hữu Trang, qua đó góp phần làm rõ giá trị của nghệ thuật cải lương trong lưu giữ ký ức lịch sử, chuyển tải mã văn hóa dân tộc và kết nối di sản với đời sống hôm nay.

Có thể bạn quan tâm

Nhà thiết kế Trịnh Bích Thủy (ở giữa) dành nhiều tâm huyết cho việc tìm hiểu, gìn giữ và phát huy giá trị của lụa Việt. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Phát huy giá trị di sản qua thời trang

Việc đưa các yếu tố di sản văn hóa vào thiết kế thời trang ngày càng phổ biến, từ chất liệu, kỹ thuật thủ công đến hoa văn, hình ảnh truyền thống. Tuy nhiên, có những trường hợp đưa lên trang phục một cách khiên cưỡng, thậm chí làm sai lệch di sản.

Các đại biểu tham dự chương trình giao lưu chụp ảnh kỷ niệm. (Ảnh: Đại sứ Việt Nam tại Hungary cung cấp)

Giao lưu văn hóa, thắt chặt tình hữu nghị giữa Việt Nam với Nga và Belarus tại Hungary

Chương trình giao lưu “Về miền ký ức chung - Giao lưu văn hóa Nga, Việt Nam và Belarus tại Hungary” góp phần tăng cường giao lưu nhân dân, thắt chặt tình hữu nghị giữa Việt Nam với Nga và Belarus; đồng thời quảng bá văn hóa, ẩm thực Việt Nam tại thủ đô Budapest (Hungary), hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11.

Tiết mục xiếc kết hợp hiệu ứng công nghệ trong vở “Sơn thần thủy quái”. (Ảnh: BVHTTDL)

Ứng dụng công nghệ trong nghệ thuật biểu diễn

Ứng dụng công nghệ số trong nghệ thuật biểu diễn ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào khả năng lựa chọn giải pháp phù hợp đặc trưng và điều kiện từng đơn vị nghệ thuật.

Lãnh đạo, cán bộ, viên chức, người lao động Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật chụp ảnh lưu niệm tại Di tích lịch sử Địa điểm làm việc của Nhà xuất bản tại xóm Cây Hồng (1947-1950), xã Bình Thành, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh: NXB)

Địa điểm làm việc của Nhà xuất bản Sự thật (1947-1950) được xếp hạng Di tích quốc gia

Ngày 29/10, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký ban hành Quyết định số 2913/QĐ-BVHTTDL về việc xếp hạng Di tích quốc gia đối với Di tích lịch sử Địa điểm làm việc của Nhà xuất bản Sự thật (nay là Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật) tại xóm Cây Hồng (19471950), xã Bình Thành, tỉnh Thái Nguyên.

Tiết mục nghệ thuật tại Lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết “Những tấm gương bình dị mà cao quý” lần thứ 17. (Ảnh: TRỌNG HẢI)

Lan tỏa giá trị nhân văn từ Cuộc thi "Những tấm gương bình dị mà cao quý”

Sáng 29/10, Lễ tổng kết, trao giải Cuộc thi viết “Những tấm gương bình dị mà cao quý” lần thứ 17 đã diễn ra tại Hà Nội. Cuộc thi do Báo Quân đội nhân dân phối hợp Vụ Báo chí-Xuất bản (Ban Tuyên giáo Trung ương), Nhà xuất bản Quân đội nhân dân, Ngân hàng TMCP Bắc Á và Binh đoàn 20 - Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn tổ chức.

Tùng Dương dự định mang đến sân Mỹ Đình nhiều ca khúc ca ngợi quê hương, đất nước, thể hiện bản sắc văn hóa và khí phách dân tộc. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Sức nóng từ Live-concert “Bay về phía mặt trời” của Tùng Dương

12 giờ trưa ngày 28/10, Live-concert “Bay về phía mặt trời” của Tùng Dương chính thức mở bán một số hạng vé và nhanh chóng ghi nhận 8.000 vé được bán hết chỉ trong vòng 1 tiếng. Đến 19 giờ cùng ngày, có tới 15.000 vé được bán ra, cho thấy sự quan tâm lớn của khán giả dành cho dự án âm nhạc đánh dấu 25 năm ca hát của nam ca sĩ.

Các đại biểu cắt băng khai mạc Trưng bày chuyên đề. (Ảnh: TRANG ANH)

Trưng bày chuyên đề “Nghĩa tình cách mạng-Những đồng chí Việt Nam tham gia Khởi nghĩa Quảng Châu”

Ngày 28/10, Trưng bày chuyên đề “Nghĩa tình cách mạng-Những đồng chí Việt Nam tham gia Khởi nghĩa Quảng Châu” đã khai mạc tại Hà Nội. Trưng bày do Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ đạo Vụ Lý luận chính trị, Bảo tàng Hồ Chí Minh phối hợp Bảo tàng Lịch sử Cách mạng Quảng Đông tổ chức.

Phối cảnh sân khấu chương trình nghệ thuật chính luận “Tự hào là người Việt Nam – Nối vòng tay lớn”. (Ảnh: Ban tổ chức)

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Tự hào là người Việt Nam 2026” hướng tới đại đoàn kết dân tộc

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Tự hào là người Việt Nam 2026” hiện đang được đông đảo công chúng quan tâm, bởi không chỉ là một sự kiện nghệ thuật chính luận, mà còn mang ý nghĩa hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc, Ngày Văn hóa Việt Nam và kỷ niệm 80 năm Ngày Toàn quốc kháng chiến.

Tỉnh Vĩnh Long ban hành Thông báo thống nhất sử dụng biểu trưng sau sáp nhập. (Ảnh: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Vĩnh Long cung cấp)

Chính thức công nhận logo tỉnh Vĩnh Long

Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Long vừa ban hành Thông báo số 107/TB-UBND về việc sử dụng biểu trưng (logo) tỉnh Vĩnh Long, nhằm thống nhất hình ảnh nhận diện của địa phương trong các hoạt động thông tin, tuyên truyền, quảng bá và xúc tiến phát triển kinh tế-xã hội.

Thường xuyên tổ chức các sự kiện văn hóa tầm quốc gia là nỗ lực của tỉnh Điện Biên trong thu hút khách du lịch về địa bàn. (Ảnh: LÊ LAN)

Điện Biên lấy ý kiến tham vấn kết quả khảo sát thông tin khách du lịch trên địa bàn tỉnh

Để có cơ sở khoa học, thực tiễn hoạch định chính sách hỗ trợ, phát triển du lịch trên địa bàn, chiều 27/10, Trung tâm Xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch Điện Biên tổ chức hội thảo, lấy ý kiến chuyên gia, các doanh nghiệp du lịch trên địa bàn tỉnh tham vấn kết quả khảo sát thông tin du lịch.

Anh hùng Lao động Trần Mạnh Báo trong sự kiện ra mắt sách. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

"Chuyện kể trên cánh đồng" và hành trình của người gieo hạt

Từ người lính trở về với đồng đất quê hương đến hành trình phát triển những giống lúa mang thương hiệu Việt, Anh hùng Lao động Trần Mạnh Báo đã dành nhiều năm tháng gắn bó với nông nghiệp và người nông dân. Cuốn sách "Chuyện kể trên cánh đồng" của ông đã gửi gắm nhiều suy ngẫm về lao động, nhân cách và khát vọng về cuộc sống.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tặng hoa các nghệ sĩ tham gia chương trình "Thanh âm dưới ánh mặt trời". (Ảnh: MSO)

Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội: Một năm kiến tạo những thanh âm mang bản sắc người chiến sĩ

Ngày 26/10, đánh dấu tròn một năm thành lập Dàn nhạc Giao hưởng Quân đội (MSO). Trong năm đầu hoạt động, MSO đã từng bước khẳng định năng lực tổ chức, dàn dựng và biểu diễn qua nhiều chương trình nghệ thuật có ý nghĩa chính trị, văn hóa và đối ngoại, góp phần lan tỏa giá trị âm nhạc giao hưởng trong đời sống xã hội.

Từ tháng 11/2026, VTV2 dành khung giờ 21giờ từ thứ Hai đến thứ Sáu hằng tuần cho phim tài liệu. (Ảnh minh họa: Hình ảnh trong phim tài liệu "Ký ức mùa đông". (Ảnh: VTV)

Đài truyền hình Việt Nam ra mắt dải giờ phim tài liệu trên VTV2

Từ tháng 11/2026, VTV2 dành khung giờ 21giờ từ thứ Hai đến thứ Sáu hằng tuần cho phim tài liệu. Dải giờ mới tạo điểm hẹn thường xuyên để khán giả thưởng thức những tác phẩm giàu chiều sâu, giá trị nhân văn, đồng thời mở rộng cơ hội kết nối các nhà làm phim trong và ngoài Đài Truyền hình Việt Nam.