Báo cáo tổng hợp tình hình, Thứ trưởng Giao thông vận tải Nguyễn Duy Lâm cho biết, tổng giá trị khối lượng xây lắp hoàn thành đến ngày 10/6/2022 đạt khoảng 23.544 tỷ đồng, tương đương 41,3% giá trị hợp đồng, chậm khoảng 0,74% giá trị hợp đồng so kế hoạch. Tình hình thực hiện 4 dự án thành phần hoàn thành năm 2022 (tổng chiều dài 361km), Thứ trưởng cho biết, đoạn Mai Sơn-Quốc lộ 45 (dài 63,4km) có sản lượng thực hiện đến nay đạt 64,2% giá trị hợp đồng, đáp ứng tiến độ yêu cầu. Các đoạn Cam Lộ-La Sơn chậm 1,53%, Vĩnh Hảo-Phan Thiết chậm 1,93%, Phan Thiết-Dầu Giây chậm khoảng 3,8%.
Theo Bộ Giao thông vận tải, nguyên nhân chủ yếu gây chậm tiến độ là khó khăn về nguồn vật liệu đất đắp nền đường, thời tiết không thuận lợi và biến động giá vật liệu xây dựng. Tại khu vực dự án, mùa mưa đến sớm hơn so thường lệ. Đặc biệt, đoạn Vĩnh Hảo-Phan Thiết (tỉnh Bình Thuận) còn thiếu khoảng 2,2 triệu m3 đất đắp nền.
Băn khoăn về vướng mắc này, Phó Thủ tướng làm rõ liệu vướng mắc này có nguy cơ ảnh hưởng tiến độ hoàn thành dự án trong năm 2022 hay không, đặc biệt các tháng tiếp theo sẽ là mùa mưa.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Duy Lâm, trên địa bàn tỉnh Bình Thuận (đoạn Vĩnh Hảo-Phan Thiết) hiện có 5 mỏ đất đã được cấp phép khai thác với tổng trữ lượng là 2,2 triệu m3 nhưng chưa thể khai thác do: 1 mỏ với trữ lượng 0,11 triệu m3, nhà thầu đang hoàn thiện các thủ tục liên quan; 4 mỏ với trữ lượng 2,08 triệu m3, địa phương đã tạo điều kiện để các nhà thầu khai thác từ đầu tháng 5/2022 nhưng phải dừng khai thác từ giữa tháng 5/2022 để thực hiện điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận Nguyễn Văn Phong cho biết thêm, tỉnh đã cấp phép 16/16 mỏ, đáp ứng yêu cầu 7,2 triệu m3 đất đắp nền cho toàn bộ dự án. Tuy nhiên, hiện nay còn 4 mỏ đã cấp phép nhưng đang làm thủ tục cho thuê đất. Lãnh đạo tỉnh khẳng định trong tháng 6, hoàn thành các thủ tục để các mỏ đi vào khác thác, bảo đảm tiến độ hoàn thành dự án trong năm 2022.
Giám đốc Ban Quản lý dự án 7 Đinh Công Minh cho biết, tỉnh Bình Thuận đã hỗ trợ, tạo điều kiện cấp phép mỏ, khẳng định đến 30/6 sẽ hoàn thành toàn bộ đắp nền tuyến chính.
"Chúng tôi cam kết dự án có thể về đích vào tháng 12/2022", ông Minh nói và cho biết, Ban Quản lý dự án đã cắt chuyển 21km của các nhà thầu chậm tiến độ, giao cho các nhà thầu khác thi công và đang thực hiện các thủ tục bổ sung nhà thầu phụ để thi công khoảng 4km trong tháng 6/2022. Hiện nay, các nhà thầu đã có những chuyển biến, tổ chức tăng ca, kíp thi công bảo đảm hoàn thành vào tháng 12/2022.
Tại cuộc họp, liên quan vướng mắc về biến động giá vật liệu, Bộ Xây dựng đã thành lập các đoàn kiểm tra, khảo sát ban hành hướng dẫn việc thực hiện điều chỉnh hợp đồng, giá hợp đồng do ảnh hưởng biến động giá vật liệu đối với các dự án đang triển khai. Theo Thứ trưởng Xây dựng Lê Quang Hùng, hiện giá thép giảm so quý I/2022, giá các loại vật liệu khác không có biến động lớn.
Bộ trưởng Giao thông vận tải Nguyễn Văn Thể đề nghị các địa phương công bố giá vật liệu xây dựng hằng tháng, cần công bố giá kịp thời để thanh toán cho các nhà thầu trong bối cảnh biến động giá. Dứt khoát không để vì biến động giá mà các nhà thầu chần chừ, không hoàn thành công việc.
Đối với Dự án xây dựng công trình đường bộ cao tốc bắc-nam phía đông giai đoạn 2021-2025 (giai đoạn 2) đi qua 12 tỉnh, thành phố, đến nay, các địa phương đã tiến hành kiểm đếm, cắm mốc. Các địa phương đang tích cực chuẩn bị dự án để có thể khởi công vào cuối năm nay. Bộ Giao thông vận tải cho biết, đã bàn giao cọc giải phóng mặt bằng cho các địa phương là 670,3km (đạt 93%); 53,4km còn lại (chủ yếu ở các nút giao) sẽ hoàn thành bàn giao cho địa phương trước ngày 30/6/2022.
Phát biểu kết luận, Phó Thủ tướng Lê Văn Thành ghi nhận, kể từ cuộc họp lần thứ 2 của Ban Chỉ đạo (ngày 22/4/2022), đến nay, kết quả có nhiều chuyển biến. Tuy nhiên, khối lượng công việc còn rất lớn. Tổng chiều dài của các tuyến đường cao tốc được triển khai và hoàn thành giai đoạn 2021-2025 gấp gần 4 lần giai đoạn 2015-2020 (1.932/487km). Tổng nguồn vốn đầu tư từ ngân sách thực hiện đường bộ cao tốc giai đoạn 2021-2025 cũng gấp gần 4 lần so giai đoạn 2015-2020 (339 nghìn tỷ đồng/89 nghìn tỷ đồng).
Do đó, Phó Thủ tướng cho rằng, nguồn vốn, khối lượng công việc là đặc biệt lớn, nếu không đổi mới, không quyết tâm thì không thể thực hiện được. "Dự án trọng điểm quốc gia này là nhiệm vụ trọng tâm của Chính phủ, trong đó, Bộ Giao thông vận tải là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong tổ chức triển khai bảo đảm tiến độ, chất lượng".
"Yêu cầu Bộ Giao thông vận tải phải đổi mới cách làm, triển khai nhiệm vụ một cách chặt chẽ, quyết liệt, khẩn trương, có cơ chế giám sát hiệu quả tiến độ, chất lượng công trình, kiên quyết không lùi bất cứ mốc tiến độ nào đã đề ra", Phó Thủ tướng nói.
Cụ thể, Bộ Giao thông vận tải phải thường xuyên kiểm tra hiện trường, đôn đốc các Ban Quản lý dự án, tư vấn, nhà thầu bám sát tiến độ thi công, yêu cầu các đơn vị kiểm soát chặt chẽ chất lượng; đồng thời làm việc với các địa phương để giải quyết các vướng mắc về công tác giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu...
Đồng thời, bộ tiến hành giao ban kiểm điểm tiến độ hằng tuần, có biện pháp xử lý ngay trách nhiệm người đứng đầu của các Ban Quản lý dự án có dự án chậm tiến độ.
"Mục tiêu không được phép thay đổi, từ nay tới cuối năm, dứt khoát phải hoàn thành 361km của giai đoạn 1". Phó Thủ tướng khẳng định, "các nhà thầu xây dựng không đáp ứng được yêu cầu thì phải điều chuyển khối lượng, thay thế ngay. Ban quản lý không hoàn thành nhiệm vụ, để xảy ra chậm tiến độ, không bảo đảm chất lượng cũng phải thay thế".
Phó Thủ tướng yêu cầu UBND các tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận và Bình Thuận tháo gỡ mọi vướng mắc để các mỏ vật liệu đất đắp còn lại đi vào khai thác, không để ảnh hưởng tiến độ các dự án. Liên quan giai đoạn 2 dự án cao tốc bắc-nam (dài 729km), Phó Thủ tướng nêu rõ, "không lùi bất cứ tiến độ nào".
Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Giao thông vận tải nghiêm túc rút kinh nghiệm trong việc chủ trì, phối hợp Bộ Tài nguyên và Môi trường và các bộ, ngành hướng dẫn các địa phương triển khai Nghị quyết 43 của Quốc hội, Nghị quyết 18 của Chính phủ, nhất là hoàn thiện các thủ tục về đất đai, thiết kế, xác định tổng mức đầu tư; bảo đảm tiến độ phê duyệt 12 dự án thành phần của giai đoạn 2 trong tháng 6 để khởi công trong tháng 12/2022 theo đúng chỉ đạo của Chính phủ. Làm chặt chẽ, tiết kiệm, tuyệt đối không để xảy ra tiêu cực, tham nhũng, lãng phí, "chúng ta làm đúng thì mới có thể làm nhanh được", Phó Thủ tướng nêu rõ.
