Không loại bỏ mà sẽ chuyển đổi các sách giáo khoa khác thành tài liệu tham khảo

Ngày 6/1, Bộ Giáo dục và Đào tạo thông tin về một số nội dung đang được quan tâm về quá trình chuyển đổi sang sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc, như: Công tác tập huấn giáo viên, bảo đảm điều kiện triển khai sách giáo khoa thống nhất, phương pháp dạy và học, việc sử dụng các bộ sách giáo khoa khác,...

(Ảnh minh họa: THANH TÙNG)
(Ảnh minh họa: THANH TÙNG)

Từ năm học 2026-2027, bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được sử dụng làm bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trên toàn quốc.

Trong quá trình chuyển đổi, có 3 vấn đề mà phụ huynh và giáo viên quan tâm, được Bộ Giáo dục và Đào tạo làm rõ.

Sử dụng các bộ sách khác như tài liệu tham khảo

Bên cạnh bộ sách giáo khoa được lựa chọn là “Kết nối tri thức với cuộc sống”, một số bộ sách khác đã được biên soạn, thẩm định và được phê duyệt để sử dụng trong nhà trường như "Cánh diều, "Chân trời sáng tạo". Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định không phủ nhận giá trị khoa học, sư phạm và thực tiễn của các bộ sách giáo khoa này.

Trong giai đoạn chuyển đổi, các bộ sách giáo khoa khác như "Cánh diều", "Chân trời sáng tạo",... không bị loại bỏ, mà chuyển từ vai trò sách giáo khoa chính khóa sang làm tài liệu tham khảo và học liệu bổ trợ quan trọng

"Đây đều là các sản phẩm trí tuệ được xây dựng và phê duyệt đúng quy trình, đúng quy định, đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành", Bộ khẳng định và cho biết, trong giai đoạn chuyển đổi, các bộ sách này không bị loại bỏ, mà chuyển từ vai trò sách giáo khoa chính khóa sang vai trò tài liệu tham khảo và học liệu bổ trợ quan trọng.

Các nhà trường, thư viện có thể tiếp tục lưu trữ, khai thác và sử dụng các bộ sách này để giáo viên và học sinh tham khảo, so sánh, đối chiếu, làm phong phú nội dung dạy học và bài giảng.

Không dạy học theo lối “đọc-chép” nội dung sách giáo khoa

Về phương pháp dạy và học khi sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định việc thống nhất sử dụng một bộ sách giáo khoa không đồng nghĩa với việc áp đặt phương pháp dạy học. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là chương trình mở, trong đó sách giáo khoa chỉ là tài liệu cụ thể hóa các yêu cầu cần đạt, không phải là khuôn mẫu cứng nhắc cho hoạt động dạy học.

Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục chỉ đạo giáo viên phát huy tính chủ động, sáng tạo trong tổ chức dạy học, lựa chọn phương pháp, hình thức và học liệu phù hợp đối tượng học sinh và điều kiện thực tiễn của nhà trường.

Giáo viên dạy học theo yêu cầu cần đạt của Chương trình, không dạy học theo lối “đọc-chép” nội dung sách giáo khoa, bảo đảm phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh đúng định hướng đổi mới giáo dục.

Tập huấn giáo viên linh hoạt, không gây áp lực

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định tập huấn giáo viên và bảo đảm đầy đủ các điều kiện triển khai là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của việc sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc. Việc chuyển đổi sách giáo khoa chỉ đạt mục tiêu khi giáo viên được trang bị đầy đủ về chuyên môn, phương pháp và học liệu cần thiết.

Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên sử dụng sách giáo khoa thống nhất theo hình thức linh hoạt, kết hợp trực tuyến và trực tiếp, phù hợp điều kiện thực tiễn của địa phương, không phát sinh áp lực cho giáo viên.

Theo đó, Bộ sẽ chỉ đạo tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên sử dụng sách giáo khoa thống nhất theo hình thức linh hoạt, kết hợp trực tuyến và trực tiếp, bảo đảm phù hợp điều kiện thực tiễn của các địa phương và không làm phát sinh áp lực không cần thiết cho giáo viên.

Nội dung tập huấn tập trung vào cách tiếp cận chương trình, tổ chức dạy học theo yêu cầu cần đạt, khai thác hiệu quả sách giáo khoa và học liệu, thay vì hướng dẫn dạy học theo lối máy móc, rập khuôn.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đồng thời cũng sẽ chỉ đạo bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa để giáo viên và học sinh tiếp cận, sử dụng thuận lợi ngay từ đầu năm học.

Triển khai hiệu quả 4 nhóm nhiệm vụ

Để tổ chức triển khai hiệu quả chủ trương sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã, đang và sẽ tập trung thực hiện 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất là bảo đảm chất lượng sách giáo khoa, năng lực triển khai của đội ngũ giáo viên. Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức rà soát, đánh giá và chỉnh lý, hoàn thiện (nếu cần thiết) bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” nhằm bảo đảm chất lượng khoa học, sư phạm và tính chuẩn mực khi triển khai sử dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Đồng thời, Bộ chỉ đạo tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên trên toàn quốc về cách tiếp cận, khai thác bộ sahcs giáo khoa thống nhất, gắn với việc sử dụng linh hoạt các nguồn học liệu tham khảo khác, phù hợp với yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông.

Thứ hai, tổ chức phát hành sách giáo khoa theo hướng tiết kiệm, hiệu quả. Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp các địa phương rà soát, điều chỉnh cơ cấu ngân sách, từng bước chuyển từ hỗ trợ mua nhiều bộ sách giáo khoa sang hỗ trợ trực tiếp cho học sinh, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành việc cung cấp miễn phí sách giáo khoa.

Bộ sẽ chỉ đạo xây dựng cơ chế tổ chức in ấn, phát hành tập trung, áp dụng đấu thầu theo quy định của pháp luật nhằm tiếp tục giảm giá sách giáo khoa, bảo đảm khả năng tiếp cận công bằng cho mọi học sinh.

Thứ ba, đẩy mạnh số hóa sách giáo khoa, phát triển hệ sinh thái học liệu số dùng chung. Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai số hóa toàn bộ bộ sách giáo khoa thống nhất, đồng thời xây dựng hệ sinh thái học liệu số đi kèm.

Các học liệu này được phát triển theo hướng dùng chung, truy cập thuận lợi, miễn phí, phục vụ giáo viên, học sinh và người dân, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục phổ thông.

Thứ tư, tăng cường công tác truyền thông tạo sự đồng thuận xã hội. Việc thống nhất một bộ sách giáo khoa là bước đi chiến lược nhằm thực hiện “đột phá” giáo dục theo Nghị quyết số 71-NQ/TW, bảo đảm mọi học sinh Việt Nam, dù ở vùng thuận lợi hay vùng sâu vùng xa, đều được tiếp cận một nền tảng tri thức chuẩn mực, bình đẳng và nhân văn.

Thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền để phụ huynh, giáo viên và xã hội hiểu đúng, hiểu đầy đủ về việc thực hiện chủ trương sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc.

Theo đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo, so với 3 bộ sách được phát triển trong giai đoạn xã hội hóa sách giáo khoa, bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” có nhiều nhất sách của các môn học/hoạt động giáo dục ở cả 3 cấp tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

“Kết nối tri thức với cuộc sống” cũng là bộ sách giáo khoa được lựa chọn nhiều trong các nhà trường. Do đó, khi tổ chức thực hiện sử dụng làm bộ sách thống nhất toàn quốc sẽ tạo ra ít tác động nhất đến nhà trường, giáo viên và học sinh.

Bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” là tài sản thuộc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam – doanh nghiệp có 100% vốn Nhà nước, là đơn vị có đủ năng lực kỹ thuật, hệ thống kho vận và phân phối để bảo đảm cung ứng sách đến tận vùng sâu, vùng xa, hải đảo.

Có thể bạn quan tâm

Học sinh cần học trí tuệ nhân tạo để biết AI trả lời đúng hay sai. (Ảnh: Viettel Solutions)

Đưa trí tuệ nhân tạo từ trang sách vào trải nghiệm học tập

Học sinh có thể đọc sách để biết trí tuệ nhân tạo (AI) học từ dữ liệu, hoặc hỏi một chatbot và nhận câu trả lời trong vài giây. Nhưng để thực sự hiểu biết máy học thế nào, vì sao có thể sai, kết quả ấy ảnh hưởng tới con người ra sao và con người phải chịu trách nhiệm thế nào khi sử dụng công nghệ, các em phải được tự tay thử.

Xã Hàm Thuận Bắc có nhiều học sinh đồng bào dân tộc thiểu số. (Ảnh: THANH HUỆ)

Lâm Đồng: Xã Hàm Thuận Bắc chú trọng hỗ trợ học sinh dân tộc thiểu số

Những năm qua, Ủy ban nhân dân xã Hàm Thuận Bắc (tỉnh Lâm Đồng) luôn xác định việc thực hiện các chế độ, chính sách đối với học sinh dân tộc thiểu số là nhiệm vụ quan trọng, góp phần bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao chất lượng giáo dục, tạo điều kiện để học sinh thuộc đối tượng chính sách được học tập và phát triển.

[Video] Trường THCS, THPT có thể kiểm tra định kỳ trên máy tính

[Video] Trường THCS, THPT có thể kiểm tra định kỳ trên máy tính

Từ ngày 1/12/2026, các trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông được tổ chức kiểm tra, đánh giá định kỳ trên máy tính nếu đáp ứng đủ điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ, phần mềm và vận hành theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Học sinh tiểu học. (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Học bạ số là thành phần của hồ sơ đánh giá học sinh

Ở cấp tiểu học, hồ sơ đánh giá từng năm học của mỗi học sinh gồm Học bạ số và Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp; ở trung học cơ sở, trung học phổ thông, các thông tin và nội dung đánh giá tại mẫu Học bạ là căn cứ xác định nội dung chuyên môn của Học bạ số.

Trong giờ học tại Trường trung học cơ sở Ngô Sĩ Liên (Hà Nội). (Ảnh: ĐẠI THẮNG)

Sửa đổi chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông: Cần bắt đầu từ đâu?

Việc rà soát, hoàn thiện chương trình, sách giáo khoa theo hướng giảm tải, thiết thực, hiệu quả, phù hợp với thực tiễn đặt ra yêu cầu cần có đánh giá toàn diện về thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, để từ đó có căn cứ khoa học, minh chứng thực tiễn điều chỉnh nội dung, phương thức tổ chức giáo dục, hệ thống học liệu.

[Infographic] Những con số về Đánh giá tư duy TSA năm 2026

[Infographic] Những con số về Đánh giá tư duy TSA năm 2026

Trong năm 2026, Đại học Bách khoa Hà Nội đã tổ chức 3 đợt Đánh giá tư duy với 31 điểm thi tại Hà Nội và 10 tỉnh, thành phố; đáp ứng gần 60 nghìn lượt thi với tổng số gần 30 nghìn thí sinh dự thi. Kết quả Đánh giá tư duy TSA đã được hơn 50 cơ sở đào tạo sử dụng để tuyển sinh đại học năm học 2026-2027.

(Ảnh minh họa: HNUE)

Giáo dục đại học: Cần kiểm soát đầu vào và nâng cao chất lượng đầu ra

Trong thực hiện nhiệm vụ năm học 2026-2027 đối với giáo dục đại học, cao đẳng sư phạm, về công tác tuyển sinh, bảo đảm chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở đào tạo có phương án xét tuyển theo hướng ổn định, minh bạch, công bằng, thực chất; kiểm soát đầu vào và nâng cao chất lượng đầu ra.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: Ban tổ chức)

Thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ trong cơ khí-động lực

Ngày 18/10, tại Trường đại học Thủy lợi, Hội nghị Khoa học và Công nghệ Cơ khí-Động lực lần thứ XIX năm 2026 chính thức khai mạc, quy tụ các nhà khoa học, chuyên gia, nhà nghiên cứu, giảng viên đến từ 22 trường đại học, viện nghiên cứu, học viện cùng đại diện doanh nghiệp trong lĩnh vực cơ khí-động lực trên cả nước.

Học viên trong giờ thực hành tại trường cao đẳng nghề. Ảnh minh họa: PHONG NGỌC

Kế hoạch sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp của Bộ Giáo dục và Đào tạo

Đối với các cơ sở giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ chủ trì xây dựng đề án trình Thủ tướng, ra các quyết định sắp xếp, tổ chức lại trước ngày 1/4/2027; với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, Bộ chủ trì ra các quyết định sắp xếp, tổ chức lại trong quý IV năm 2026.

Giảng viên Khoa Công nghệ điện tử Trường đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh hướng dẫn sinh viên học tập, nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm IoT and AI. (Ảnh: THANH VŨ)

Giáo dục đại học với nhiệm vụ phát triển đội ngũ giảng viên, thu hút nhân tài trong năm học 2026-2027

Một trong những nhiệm vụ cụ thể đề ra trong năm học 2026-2027 đối với giáo dục đại học, cao đẳng sư phạm là tăng cường đào tạo, phát triển đội ngũ giảng viên, thu hút nhân tài, đặc biệt cho các ngành STEM và những ngành trọng điểm khác; chú trọng công tác bồi dưỡng, nâng cao năng lực cốt lõi cho giảng viên. 

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Ban hành Chuẩn chương trình đào tạo lĩnh vực sản xuất và chế biến

Chuẩn chương trình đào tạo lĩnh vực sản xuất và chế biến trình độ đại học, thạc sĩ và tiến sĩ quy định những yêu cầu chung tối thiểu áp dụng đối với các chương trình đào tạo để đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, có kỹ năng, tư duy đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động.

Trẻ em trực tiếp trải nghiệm điều khiển robot lập trình thông minh tại gian hàng Neopia, kích thích tư duy sáng tạo và niềm yêu thích khoa học công nghệ. (Ảnh: Bảo Ngân)

Nâng cấp hạ tầng công nghệ và đổi mới phương pháp: Lời giải cho bài toán chuyển đổi số giáo dục

Không chỉ là nơi giao thương thiết bị học đường, Triển lãm quốc tế giáo dục Việt Nam 2026 (VietEdu Fair 2026) còn gợi mở nhiều hướng đi cho đổi mới giáo dục: chuẩn hóa học liệu STEM trong chương trình chính khóa, tích hợp liên môn và xây dựng hệ sinh thái học tập cho thế hệ trẻ trong kỷ nguyên số.