Ủy viên chuyên trách Ban Kinh tế-Ngân sách Hội đồng nhân dân thành phố Nguyễn Thái Đông cho rằng, việc Hội đồng nhân dân thành phố thông qua một số nghị quyết liên quan đến khai thác không gian tầng thấp, không gian ngầm và giá trị tăng thêm của các khu vực phát triển TOD (phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng) là nền tảng quan trọng để Hà Nội huy động nguồn lực cho tăng trưởng hai con số trong thời gian tới. Ông Nguyễn Thái Đông lưu ý, thành phố cần nghiên cứu cơ chế quản lý nguồn thu phát sinh từ các khu vực khai thác; đồng thời, ưu tiên tái đầu tư nguồn lực này cho phát triển hạ tầng, nhất là các công trình giao thông, dân sinh tại chính địa bàn tạo nguồn thu.
Theo quy định tại nghị quyết, tổ chức, cá nhân được Nhà nước cho thuê đất để xây dựng công trình ngầm (không phải là phần ngầm của công trình xây dựng trên mặt đất), khi sử dụng vào mục đích kinh doanh thương mại, dịch vụ, trong độ sâu từ 0-15m, có đơn giá thuê tính bằng 30% đơn giá thuê đất trên bề mặt đất có mục đích sử dụng đất tương đương. Phần xây dựng trong độ sâu lớn hơn 15m, tổ chức, cá nhân được miễn tiền thuê đất. Trường hợp sử dụng đất vào mục đích xây dựng bãi đỗ xe và các mục đích khác (ngoài mục đích kinh doanh thương mại, dịch vụ), cũng được miễn tiền thuê đất.
Đối với đất xây dựng công trình ngầm gắn với công trình xây dựng trên bề mặt đất (được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất) mà vượt ra ngoài phần diện tích đất trên bề mặt, nếu sử dụng đất vào mục đích kinh doanh thương mại, dịch vụ trong độ sâu từ 0-15m, tiền thuê đất được tính với phần diện tích xây dựng công trình ngầm vượt ra ngoài. Trường hợp sử dụng đất vào mục đích xây dựng bãi đỗ xe và các mục đích khác, phần trong độ sâu từ 0-15m, tiền thuê đất đối với phần diện tích xây dựng công trình ngầm vượt ra ngoài tính bằng 10% đơn giá thuê đất trên bề mặt đất có mục đích sử dụng đất tương đương. Phần trong độ sâu lớn hơn 15m được miễn tiền thuê đất.
Về quy định phân tầng không gian ngầm theo độ sâu 15m, Ủy ban nhân dân thành phố cho biết đây là ngưỡng được xác định từ định hướng phân tầng không gian ngầm trong Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội. Tầng ngầm nông được tính từ cốt nền quy hoạch đến độ sâu khoảng 15m và chủ yếu phục vụ các công trình gắn với quyền sử dụng đất của tổ chức, cá nhân như tầng hầm công trình, bãi đỗ xe ngầm, trung tâm thương mại và hệ thống hạ tầng kỹ thuật.
Giải trình với Hội đồng nhân dân thành phố, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Dương Đức Tuấn cho biết, hiện nay có nhiều dự án bất động sản hưởng lợi thế từ không gian tầm thấp làm tăng giá trị bất động sản. Do đó, thành phố triển khai đánh giá khoản lợi thế khai thác không gian tầng thấp để đề xuất thu hệ số tăng thêm, làm cơ sở thu nộp ngân sách.
Trước băn khoăn của đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố về khả năng “phí chồng phí”, đồng chí Dương Đức Tuấn cho biết, các khoản thu trong khu vực TOD và các khoản thu từ khai thác không gian ngầm, không gian tầm thấp là những cơ chế độc lập, được thiết kế để điều tiết các giá trị sinh lợi khác nhau. Thời gian tới, Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội sẽ trình Hội đồng nhân dân thành phố mức thu, khoản phí cụ thể, bảo đảm không xảy ra tình trạng “phí chồng phí”.
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Phù Đổng Đặng Thị Huyền cho rằng, về chính sách ưu đãi, hỗ trợ và đầu tư phát triển công trình ngầm, khai thác không gian ngầm, cần làm rõ hơn quyền sử dụng không gian ngầm và không gian tầng thấp để xác định rõ trách nhiệm, nghĩa vụ của người sử dụng. Đồng chí Đặng Thị Huyền đề nghị, thành phố cần có quy định cụ thể hơn về độ sâu công trình ngầm đối với các khu vực địa hình đặc thù; phân biệt rõ công trình ngầm với công trình dưới mặt đất, dưới mặt nước nhằm tránh chồng lấn, vướng mắc trong quản lý.
Trao đổi với các đại biểu Hội đồng nhân dân thành phố tại phiên thảo luận của kỳ họp thứ 4, đồng chí Dương Đức Tuấn cho biết, thành phố đang rà soát, tích hợp đồng bộ hệ thống quy hoạch theo hướng tiếp cận “bốn lớp không gian”, gồm không gian ngầm, mặt đất, tầng thấp và tầng cao nhằm nâng cao chất lượng quản lý đô thị.
